Olifantenweeshuis Lusaka – Zambia
Weesolifanten hebben een nieuwe kudde en een nieuw thuis nodigJe weet misschien al dat olifanten de grootste landzoogdieren ter wereld zijn, maar er valt nog veel meer te leren over deze prachtige dieren. Lees hieronder een aantal veelgestelde vragen over olifanten, beantwoord door IFAW – een toonaangevende organisatie voor natuurbehoud en redding van dieren.

Waar komen olifanten vandaan?
De olifant komt oorspronkelijk uit Afrika en Azië, en dit zijn ook de enige gebieden waar nu nog wilde populaties leven. Er zijn twee soorten olifanten die van nature in Afrika voorkomen: de Afrikaanse savanneolifant en de Afrikaanse bosolifant. In Azië is er één soort, de Aziatische olifant. Deze soort heeft een paar ondersoorten, zoals de Sri Lankaanse olifant, de Indische olifant, de Borneodwergolifant en de Sumatraanse olifant.
De oudst bekende voorouder van de olifant is een soort die Eritherium heet en maar ongeveer 60 centimeter hoog werd. Deze soort leefde in Marokko tijdens het Paleoceen (tussen 66 miljoen en 56 miljoen jaar geleden). Het oudste fossiel van een moderne olifantensoort is van 4 miljoen jaar geleden.
Hoeveel weegt een olifant?
Bij de geboorte wegen babyolifanten ongeveer 90 kilo. Binnen een uur na de geboorte kunnen ze al lopen. Babyolifanten drinken geen melk met hun slurf, maar met hun mond. Dit betekent dat ze na de geboorte heel snel moeten kunnen staan om te kunnen drinken.
De grootste mannetjesolifanten wegen wel zo'n 6.800 kilo. Ter vergelijking: bij mensen wegen mannen gemiddeld zo'n 82 kilo.
De grootste olifant die ooit is geregistreerd, was een volwassen mannelijke Afrikaanse savanneolifant. Hij woog 11.000 kilogram en was bijna 4 meter lang. Deze olifant, ook wel Henry genoemd, werd gedood in Angola en in 1959 geschonken aan het Smithsonian Institute. Hij staat nu in de rotonde van het National Museum of Natural History in Washington, D.C.
Zijn olifanten echt de grootste nu levende landdieren ter wereld?
Ja, de Afrikaanse en Aziatische olifanten zijn de grootste nog levende dieren op het land. De maximale schouderhoogte van mannetjes is 4 meter.
Wat is de kleinste olifantensoort?
De Borneo-olifant, ook wel de Borneodwergolifant genoemd, is de kleinste olifantensoort. De Borneodwergolifant is een ondersoort van de Aziatische olifant, en komt alleen voor in het noordoosten van Borneo, Indonesië en Maleisië.
Volwassen mannetjes worden zo'n 2,5 meter hoog en wegen soms 'slechts' 3.000 kilo.

Waarom hebben olifanten zulke grote oren?
Olifanten hebben geen zweetklieren. Zij gebruiken hun grote oren, waarin veel bloedvaten zitten, voor verkoeling. Als een olifant het te warm heeft, klappert hij met zijn oren. Hierdoor koelt het bloed via de bloedvaten in zijn oren af en stroomt het koelere bloed weer terug in zijn lichaam.
Hoe gebruikt een olifant zijn slurf?
De slurf van een olifant is eigenlijk een soort lange, flexibele neus. Een olifant gebruikt zijn slurf om te ruiken, badderen, ademen, trompetteren en om dingen vast te pakken. Ook wordt de slurf gebruikt om te drinken, water op te slaan en water te spuiten. Soms slaan olifanten hun slurven om elkaar heen of verstrengelen ze deze om hun genegenheid te tonen.
Kan een olifant dagenlang zonder water?
Olifanten hebben een groot en dik lijf met maar een dunne vetlaag. Dat is op zich ideaal om water op te slaan, maar toch zijn olifanten in hoge mate afhankelijk van waterbronnen. Zelfs de savanneolifant, die zich heeft aangepast aan een droog klimaat, houdt het niet langer dan drie dagen zonder water uit.
Olifanten hebben net achter hun tong een soort zakje, die ze voornamelijk gebruiken om een zwaar rommelend geluid voort te brengen als communicatiemiddel, maar hierin kunnen ze ook een kleine 4 liter water opslaan.
Olifanten gebruiken hun poten, slurf en slagtanden om grote gaten te graven in droge rivierbeddingen om bij water te komen. Hierdoor kunnen ook andere, kleinere diersoorten bij deze drinkplaatsen komen.
Dit is één van de manieren waarop olifanten als ecosysteemingenieurs fungeren en de biodiversiteit ten goede komen.
Welke dieren jagen op olifanten?
Leeuwen, hyena's en krokodillen jagen op baby-olifantjes. Volwassen olifanten hebben maar weinig natuurlijke vijanden, maar het komt weleens voor dat hongerige leeuwen, als ze echt wanhopig zijn, op olifanten jagen.
Olifanten leven in groepen en werken samen om elkaar te beschermen en roofdieren weg te jagen. Ze gebruiken technieken zoals grommen, vijandige lichaamstaal en in grote groepen op de roofdieren afstormen. De groep wordt geleid door een oudere vrouwtjesolifant.

Hebben alle olifanten slagtanden?
Bij de Afrikaanse olifanten hebben zowel mannetjes als vrouwtjes slagtanden; bij de Aziatische olifanten hebben alleen mannetjes slagtanden. Olifanten gebruiken hun slagtanden als hulpmiddel om te graven, voedsel te verzamelen en zich te verdedigen.
Door de druk van stroperij zijn sommige olifantenpopulaties aan het evolueren en verliezen ze hun slagtanden. Een groot deel van de vrouwelijke Afrikaanse olifanten wordt zonder slagtanden geboren, omdat dit hun overlevingskansen vergroot.
Voor de slagtanden van olifanten worden in de ivoorhandel forse bedragen neergelegd, waardoor er nog steeds illegaal op olifanten wordt gejaagd. Om aan slagtanden te komen, wordt een olifant door stropers doorgaans gedood. IFAW zet zich in voor het terugdringen van de vraag naar en het aanbod van ivoor, met name in Azië en Afrika, waar de vraag het hoogst is.
Zijn olifanten bang voor muizen?
Volgens een oude legende zouden olifanten bang zijn voor muizen, maar dit verhaal is niet op feiten gebaseerd. Misschien schrikken olifanten wel eens door muizen of andere kleine knaagdieren, maar olifanten zijn niet banger voor muizen dan voor andere dieren die zomaar voorbijschieten.
Wat eten olifanten?
Olifanten zijn planteneters. Ze eten gras, bladeren, wortels, fruit en andere delen van planten. Vaak helpen ze ook andere dieren aan voedsel door vegetatie naar de grond te halen. Hun dieet helpt ook bij het verspreiden van zaden en ondersteunt de biodiversiteit van planten.
Hoe lang zijn olifanten zwanger?
Olifanten hebben de langste zwangerschap van alle zoogdieren. Een Aziatische olifant is 623 tot 729 dagen zwanger (20,5 tot 24 maanden), en een Afrikaanse olifant is 640 tot 673 dagen zwanger (21 tot 22 maanden).

Hoe lang leven olifanten?
Afrikaanse olifanten kunnen in het wild tot 70 jaar oud worden. De Aziatische olifant leeft iets korter, ongeveer 60 jaar.
Uit een onderzoek uit 2008 bleek dat olifanten in het wild langer leven dan in gevangenschap. Wilde olifanten in beschermde gebieden in Afrika en Azië leven meer dan twee keer zo lang als olifanten in Europese dierentuinen.
Hoeveel olifanten zijn er nog ter wereld?
In 2025 zijn er naar schatting nog ongeveer 415.000 Afrikaanse olifanten in het wild. Dat is een daling van ongeveer 111.000 sinds 2006.
Er zijn mogelijk nog minder dan 50.000 Aziatische olifanten. De Borneose olifant is extra bedreigd, met naar schatting nog 399 volwassen dieren in het wild.
IUCN heeft Aziatische olifanten en Afrikaanse savanneolifanten op de lijst van bedreigde diersoorten gezet. De Afrikaanse bosolifant is geclassificeerd als ernstig bedreigd.
Wat doet IFAW om olifanten te helpen?
IFAW zet zich onvermoeibaar in om dieren over de hele wereld te helpen, waaronder olifanten. Een van onze meest ambitieuze initiatieven is Room to Roam, een toekomstgerichte aanpak van natuurbehoud in Afrika.
Room to Roam zorgt ervoor dat belangrijke leefgebieden van olifanten worden beschermd en met elkaar worden verbonden, waardoor er veilige doorgangen ontstaan waar wilde dieren vrij door hun leefgebied kunnen trekken. De positieve resultaten van dit verreikende initiatief zijn een grotere biodiversiteit, natuurlijke veerkracht en een toekomst waarin dieren en mensen in balans met elkaar samen kunnen leven.
Een deel van ons werk bestaat uit het ondersteunen van rangers die in de frontlinie werken om olifanten te beschermen tegen stroperij. Team Lioness laat zien wat vrouwelijke rangers in hun mars hebben. Deze rangers beschermen Afrikaanse olifanten en andere wilde dieren tegen stropers in het grensgebied van Tanzania en Kenia.
Daarnaast bestrijden we de illegale handel in wilde dieren over de hele wereld, inclusief online criminaliteit, en de handel in producten zoals olifantenivoor.
We helpen ook bij de redding, rehabilitatie, vrijlating en monitoring van verweesde olifantenkalfjes in Zambia en in Zimbabwe.
Gerelateerde content
Zonder jouw steun kunnen wij ons werk niet doen. Geef nu voor het verbeteren van de leefomstandigheden voor dieren.