Sheryl Fink
Canada komt met plan om het aantal verstrikkingen bij walvissen te verminderen
Canada komt met plan om het aantal verstrikkingen bij walvissen te verminderen
Het was begin februari: een vier jaar oude noordkaper, bekend als Division, stierf aan verwondingen die hij had opgelopen doordat hij verstrikt was geraakt in vistuig. De walvis stond nog maar aan het begin van zijn leven. Helaas werd deze veel te vroeg beëindigd door touwen die voor een heel ander doel waren bedoeld. Dit trieste lot zijn al vele dieren voor hem ondergaan.
Slechts enkele dagen later, op 3 februari 2026, publiceerde het Canadese Ministerie van Visserij en Oceanen zijn langverwachte Whalesafe Fishing Gear Strategy, een vijfjarenplan om het verstrikt raken van walvissen te verminderen en te voorkomen.

De timing kan niet relevanter zijn. Deze winter lijkt een record brekend geboorteseizoen te worden voor de noordkaper, een van ’s werelds meest bedreigde grote walvissoorten. Er zijn nog maar ongeveer 380 noordkapers over, dus elk kalf telt. Elke volwassen walvis telt. Elke verstrikking is een tegenslag voor het voortbestaan van de soort.
Verstrikking vormt een ernstige bedreiging
Verstrikking in vistuig is een van de grootste oorzaken van verwondingen en sterfte bij noordkapers. Zware touwen kunnen zich om de bek, de vinnen of de staart van een walvis wikkelen, en in het vlees en de botten snijden. Zelfs als walvissen de verstrikking zelf overleven, kunnen ze nog maanden of jarenlang met het vistuig slepen. Dit maakt het moeilijker voor de dieren om te zwemmen, te eten, zich voort te planten en te migreren.
Voor een soort die al onder druk staat door aanvaringen met schepen, onderwatergeluid en klimaatverandering, kunnen deze extra beperkingen fataal zijn.
Het verminderen van het risico op verstrikking is een van de meest directe en effectieve maatregelen die we kunnen nemen om noordkapers te beschermen en de soort te helpen herstellen.
De strategie: vistuig dat veilig is voor walvissen
De nieuwe strategie van Canada bestaat uit verschillende stappen en richt zich op innovatieve vistechnieken die verstrikking helemaal voorkomen of minder ernstig maken.
In testgebieden worden drie soorten vistuig uitgeprobeerd:
- Vistuig zonder touwen, op aanvraag. Traditionele vismethoden maken gebruik van verticale lijnen die de vallen op de zeebodem verbinden met boeien aan de oppervlakte. On-demand-systemen werken zonder deze vaste verticale lijnen. In plaats daarvan blijft het vistuig op de zeebodem liggen en komt het pas op verzoek omhoog, geactiveerd door een akoestisch signaal. Hierdoor wordt het risico dat walvissen verstrikt raken aanzienlijk verminderd.
- Vistuig dat makkelijker breekt. Als dieren toch verstrikt raken, kunnen minder sterke touwen of schakels ervoor zorgen dat walvissen zich makkelijker kunnen bevrijden of dat ze minder vistuig met zich meedragen. Dit vermindert de kans op blijvend letsel.
- Alternatieve opstellingen van vistuig. Door langere sleepnetten te gebruiken, waarbij meerdere vallen aan elkaar zijn gekoppeld, is er minder verticaal touw in het water. Bij sommige visserijen kunnen zinkende of drijvende lijnen ook het risico op verstrikking verminderen.
Belangrijk is dat de strategie inziet dat de visserij in Canada heel divers is. Er is geen standaardoplossing die voor iedereen werkt. De uitvoering zal worden gebaseerd op de risico's per regio, en op samenwerking met vissers, inheemse gemeenschappen, onderzoekers en andere belanghebbenden.
De eerste aandacht gaat uit naar de oostkust van Canada, waar noordkapers het grootste gevaar lopen. Daarna worden de inspanningen uitgebreid naar andere visserijen en walvissoorten aan beide kusten.

Een stap vooruit, en nog meer te gaan
IFAW is blij met deze toezegging van de Canadese regering. Ook waarderen we het initiatief van Canadese vissers die zich inzetten voor het vreedzaam samenleven met walvissen. Samenwerking is essentieel. Het beschermen van walvissen en het ondersteunen van duurzame visserij zijn geen tegenstrijdige doelen – ze zijn met elkaar verbonden.
Deze strategie moet nu van theorie naar de praktijk worden gebracht.
Dit is wat we nodig hebben:
- Duidelijke deadlines en verantwoordelijkheid
- Snelle inzet van bewezen methoden om het aantal verstrikkingen te verminderen
- Blijvende investeringen in innovatie en monitoring
- Strenge handhaving en een flexibele aanpak
Verstrikking is slechts één van de vele bedreigingen die door de mens worden veroorzaakt. Om de toekomst van de noordkapers veilig te stellen, moet er ook actie worden ondernomen tegen aanvaringen met schepen, onderwatergeluid en de toenemende gevolgen van klimaatverandering.
Het goede nieuws is dat er oplossingen zijn. We weten wat werkt. Als overheden, wetenschappers, vissers en gemeenschappen samenwerken, kunnen we de risico’s verminderen en walvissen de ruimte geven die ze nodig hebben om zich te herstellen.
Jij kunt helpen om noordkapers te beschermen
Noordkapers zijn veerkrachtig. De kalfjes van dit jaar zijn een duidelijk teken dat herstel mogelijk is. Om te overleven hebben ze echter wel een veiligere oceaan nodig.
Jij kunt helpen de noordkaper voor uitsterven te behoeden. Laat je stem horen voor betere bescherming en vismethoden die het risico op verstrikking verminderen.
Samen kunnen we innovatie omzetten in daadwerkelijke verandering – en ervoor zorgen dat walvissen zoals Division niet voor niets zijn gestorven.
Gerelateerde content
Zonder jouw steun kunnen wij ons werk niet doen. Geef nu voor het verbeteren van de leefomstandigheden voor dieren.