Hoe liefde voor luiaards slecht kan zijn

Luiaards zijn tegenwoordig een van de meest herkenbare wilde dieren ter wereld. Door hun trage bewegingen, vriendelijke blik en rustige uitstraling zijn ze populair op social media, in toeristische producten en marketing, en als toeristische attractie om wilde dieren te bewonderen. Die populariteit heeft een keerzijde als er vraag ontstaat naar interactie, speciale attracties of zelfs privébezit.

Wanneer liefde tot uitbuiting leidt

Nu luiaards online steeds populairder worden, is ook de vraag naar selfies en directe interactie met de dieren toegenomen. Luiaards worden soms gebruikt als accessoire voor foto's of tentoongesteld in ruimtes die zijn ingericht voor ons vermaak in plaats van voor hun eigen welzijn. Dit is een voorbeeld van een breder patroon dat we in de handel in wilde dieren zien: hoe meer een dier wordt geromantiseerd, hoe groter het risico dat iemand er geld mee probeert te verdienen.

Voor luiaards kan dat leiden tot veel stress, slechte leefomstandigheden in gevangenschap, onveilig transport, en nog extra trauma omdat ze te vroeg van hun moeder worden gescheiden. Luiaards hebben in gevangenschap heel gespecialiseerde zorg nodig en planten zich niet makkelijk voort. Daardoor zijn veel, waarschijnlijk zelfs de meeste, luiaards die bij deze ontmoetingen worden gebruikt, uit het wild gehaald.

De vraag naar luiaards wordt steeds groter. De import van levende Linnaeusluiaards is bijna verdrievoudigd, van 59 dieren in 2012 tot 160 in 2023 (het meest recente jaar waarvoor gegevens openbaar zijn geanalyseerd). Dit blijkt uit data van het Law Enforcement Management Information System van de US Fish & Wildlife Service. Achter die cijfers gaan honderden individuele luiaards schuil die uit hun bosrijke leefomgeving en familiegroepen zijn gehaald voor tentoonstellingen en interacties in de Verenigde Staten (VS).

Waarom luiaards geen huisdieren zijn

Luiaards zijn geen huisdieren, maar zeer gespecialiseerde wilde dieren. Ze hebben zich in miljoenen jaren tijd aangepast aan het leven in tropische bossen. Daar zijn ze afhankelijk van zorgvuldig in evenwicht gehouden leefgebieden, een specifiek dieet, en een omgeving met weinig stress.

Hun lichaam en gedrag zijn afgestemd op een leven in het bladerdak van een bos, en niet gemaakt voor transport, veelvuldig aanraken, tentoonstellingen, of voortdurende interactie met mensen. Wat er voor mensen misschien ontspannen uitziet, betekent niet meteen dat de dieren zich op hun gemak voelen. Rust kan ook een reactie op stress zijn.

Waarom strengere beschermingsmaatregelen belangrijk zijn

De recente nieuwsberichten laten zien dat wanneer wilde dieren als handelswaar worden behandeld, zij vaak als eerste het slachtoffer worden. Reddingsdiensten kunnen pas ingrijpen als de schade al is aangericht.

Echte bescherming betekent dat je de vraag aanpakt die de uitbuiting in eerste instantie aanwakkert. Je moet attracties afwijzen die direct contact met wilde dieren aanbieden, en moeilijke maar noodzakelijke vragen stellen over waar deze dieren vandaan komen en hoe er nu voor ze wordt gezorgd. Je moet er ook van bewust zijn dat content op social media waarin wilde dieren worden neergezet als accessoires of huisdieren, vaak het dierenleed achter de schermen verbergt.

Sterkere internationale beschermingsmaatregelen zijn ook cruciaal. CITES (de Conventie inzake de internationale handel in bedreigde wilde dieren- en plantensoorten) helpt de grensoverschrijdende handel in wilde dieren te reguleren, zodat die het voortbestaan van soorten niet bedreigt. Voor dieren die te lijden hebben onder de commerciële vraag, kunnen strengere regelgeving, strikte handhaving en beter toezicht helpen om uitbuiting te beperken voordat die uit de hand loopt.

Wanneer mazen in de wet, zwak toezicht of slechte verzorging van dieren in gevangenschap kunnen doorgaan, zijn het vaak de reddings- en rehabilitatieorganisaties die de gevolgen moeten opvangen. Instellingen die zich inzetten voor dierenwelzijn zouden niet genoodzaakt moeten zijn om op te treden tegen leed dat te voorkomen is, als gevolg van slecht beleid of commerciële uitbuiting.

Als de vraag naar de dieren grenzen overschrijdt, moet de bescherming van de dieren dat ook doen.

Wat jij kunt doen

Dagelijkse keuzes maken een verschil. Je kunt helpen door ontmoetingen en interacties met wilde dieren te vermijden, verantwoord toerisme te steunen, en je in te zetten voor betere bescherming van wilde dieren tegen de handel. Ook help je door online content van wilde dieren als huisdier niet te liken, reageren of delen. Campagnes zoals Not A Pet en Liked to Death laten zien dat je met bewustwording gedrag kunt veranderen en blijvende verandering kunt brengen.

Luiaards hoeven niet dichter bij ons te zijn om gewaardeerd te worden. Ze hebben gezonde bossen nodig, bescherming tegen uitbuiting, en beleid dat rekening houdt met hun kwetsbaarheid. De wereld houdt al van luiaards. Nu is het tijd om die liefde op de juiste manier te tonen.