Handel in exotische huisdieren: waarom wilde dieren doodgaan door liefde

‘Exotische huisdieren’ zijn wilde dieren die in gevangenschap worden gehouden. De handel in deze dieren leidt tot criminaliteit, het smokkelen van wilde dieren, veel dierenleed, en een afname van de biodiversiteit.

Van grijze roodstaartpapegaaien tot servals (wilde katachtigen): wilde dieren worden gevangen, gefokt en verkocht als huisdieren. Vaak wordt dit gepromoot via populaire posts op sociale media. Wat er op je telefoon onschuldig uitziet, kan echter bijdragen aan een wereldwijde illegale handel in wilde dieren.

Wilde dieren die als huisdier worden gehouden, worden 'leuk gevonden' tot ze eraan doodgaan. Stop hiermee om het lijden van dieren ook te stoppen.

Gevaarlijke misvattingen over exotische huisdieren en de handel in wilde dieren

De handel in wilde dieren als huisdieren blijft bestaan omdat er sterke misvattingen over zijn: ideeën die geruststellend klinken, maar niet waar zijn.

Misvatting 1: In gevangenschap gefokte wilde dieren zijn gedomesticeerd

Domesticatie (het tam worden van dieren) duurt duizenden jaren. Het is een genetische verandering in de populaties die over vele generaties tot stand komt. Mensen vormen een wilde soort zo dat deze zich aanpast aan een leven naast mensen. Wilde dieren die in gevangenschap worden gefokt, blijven biologisch gezien wild.

Misvatting 2: Goede verzorging is genoeg

Wilde dieren hebben complexe behoeften op sociaal gebied, qua voeding, en qua leefomgeving. Daar kan in een doorsnee huis niet aan worden voldaan.

Misvatting 3: Legaal gehouden wilde dieren als huisdier schaden de wilde populaties niet

Legale handel kan makkelijk een dekmantel vormen voor de illegale handel in wilde dieren. Ook kan het de vraag naar in het wild gevangen dieren vergroten.

Misvatting 4: Het bekijken, leuk vinden of delen van video's over exotische huisdieren is onschuldig

Interactie vergroot de zichtbaarheid van video's via algoritmes, en zichtbaarheid zorgt voor meer vraag naar de dieren. 

In werkelijkheid blijven wilde dieren wild, waar ze ook zijn geboren. Hun instincten, sociale behoeften en gedrag zijn gevormd door de evolutie, niet door het leven in een huis.

In dit artikel ontkrachten we de meest voorkomende misvattingen over de handel in exotische huisdieren en laten we zien wat de werkelijke kosten zijn voor dieren, ecosystemen en mensen. Lees de waarheid over wilde dieren die als huisdier worden gehouden.

Gevolgen voor dieren

Achter elke veelbekeken video van exotische huisdieren schuilt een individueel dier, dat vaak veel meer pijn lijdt dan kijkers beseffen.

Grijze roodstaartpapegaaien: een van de meest getroffen diersoorten

De grijze roodstaartpapegaai is een van de intelligentste vogelsoorten ter wereld. Deze vogels, die in bosecosystemen in Centraal- en West-Afrika leven, vormen complexe sociale banden.

Ze behoren tot de meest getroffen diersoorten in de handel in huisdieren.

Uit internationale handelsgegevens blijkt dat tussen de jaren 1970 en de jaren 2000 meer dan 1,3 miljoen grijze roodstaarten in de internationale handel terechtkwamen. Veel van deze dieren sterven al tijdens het vangen en vervoeren, nog voordat ze de markt bereiken. In delen van West-Afrika heeft de grootschalige vangst voor de handel in huisdieren bijgedragen aan een ernstige afname van de populatie.

In gevangenschap zitten grijze roodstaarten vaak tientallen jaren opgesloten in kooien. Omdat ze geen contact met hun soortgenoten hebben en niet mentaal worden gestimuleerd, ontwikkelen veel van hen chronisch stressgedrag, zoals verenplukken en zelfbeschadiging.

Servals: wild, maar aangeprezen als huisdieren

Servals zijn wilde Afrikaanse vleeseters. De katachtigen vallen onder internationale handelsbeperkingen. In het wild trekken ze rond en jagen ze op eigen houtje. Ze eten een heel specifiek dieet.

Toch worden servals soms als huisdier verkocht vanwege hun opvallende uiterlijk. Ook worden ze gebruikt in fokprogramma’s om savannah-katten te creëren, een hybride ras dat ontstaat door een kruising tussen een huiskat en een serval.

In video's kan het lijken alsof servals speels en makkelijk in de omgang zijn, maar ze hebben nog steeds een sterk jachtinstinct en complexe behoeften die niet in een huiselijke omgeving kunnen worden vervuld.

Een serval als huisdier houden betekent niet dat het dier gedomesticeerd wordt; het betekent dat je een wild roofdier opsluit.

Vervoer en gevangenschap veroorzaken leed bij allerlei diersoorten

Of het nu gaat om vogels zoals de grijze roodstaart, wilde katachtigen zoals de serval, reptielen, apen of andere wilde diersoorten: de reis van het wild naar het leven als huisdier is een zware tocht:

• Dieren worden vaak in kleine dozen of kratten gepropt met weinig ventilatie.
• Veel dieren sterven door stress, uithongering, uitdroging of verwondingen, lang voordat ze bij een eigenaar terechtkomen.
• De dieren die het overleven, komen terecht in omgevingen die niet kunnen voldoen aan hun complexe sociale, voedings-, gedrags- of ruimtelijke behoeften, wat leidt tot chronische stress en slecht welzijn.

Ook het grotere ecosysteem betaalt een prijs

Elk dier dat voor de handel wordt gevangen, is er één minder die bijdraagt aan een gezond, goed functionerend, natuurlijk ecosysteem. Bij soorten zoals de grijze roodstaart zorgt massale vangst niet alleen voor een afname van het aantal dieren, maar verstoort het ook de groepsstructuren en de voortplantingscyclus, waardoor de achteruitgang van de soort wordt versneld.

Hoe IFAW de strijd aangaat tegen wildlife-criminaliteit

IFAW zet zich wereldwijd in om de handel in wilde dieren tegen te gaan en de vraag naar wilde dieren als huisdier te verminderen.

Dit is wat we zoal doen:

• In beslag genomen wilde dieren verzorgen en indien mogelijk weer vrijlaten
• De natuurlijke leefgebieden van wilde dieren beschermen via natuurbeschermingsprojecten en in samenwerking met de lokale bevolking
• Onderzoek doen naar de illegale online handel in wilde dieren
• Samenwerken met overheden om wetten voor de bescherming van wilde dieren aan te scherpen
• Handhavingsinstanties ondersteunen om smokkelnetwerken te ontwrichten
• Samenwerken met online platforms om de illegale verkoop van wilde dieren aan te pakken
• Bewustwording creëren over de risico's van het houden van wilde dieren als huisdier

Door zowel het aanbod als de vraag aan te pakken, zetten we ons in om wilde dieren te beschermen en in het wild te houden.

Hoe kun je helpen om de handel in exotische huisdieren te stoppen?

Het beëindigen van de illegale handel in wilde dieren en de handel in wilde dieren voor de huisdierenmarkt begint bij de keuzes die je dagelijks maakt. Dit is hoe je wilde dieren kunt helpen:

1. Ga niet in op online content waarin wilde dieren als huisdier worden getoond: ‘like’ of deel de post niet en reageer er niet op. Jouw acties zorgen namelijk voor meer zichtbaarheid en een grotere vraag.
2. Koop nooit een wild dier als huisdier; doe onderzoek als je niet zeker weet of een dier wild is. Meld het als je onjuiste informatie hierover tegenkomt op sociale media.
3. Steun strengere wetten voor de bescherming van wilde dieren, en help mensen bewust te maken van de schade die de handel in wilde dieren voor de huisdierenmarkt veroorzaakt. Zo draag je direct bij aan het verminderen van de vraag en zorg je ervoor dat wilde dieren blijven waar ze thuishoren: in het wild.