Van beleid naar uitvoering: het belang van beleid in natuurbescherming

Overeenkomsten omzetten in actie

Landen hebben vaak technische ondersteuning en training nodig om de beschermingsmaatregelen van CITES goed uit te voeren. Daarom biedt IFAW praktische hulp bij het opbouwen van capaciteit, vooral in gebieden waar weinig middelen en kennis beschikbaar zijn.

Tijdens CoP19 in 2022 werden bijna 100 soorten haaien en roggen op de CITES-lijst gezet, wat betekent dat de dieren meer bescherming moeten krijgen. Na dit belangrijke besluit werd het uitvoeren van deze maatregel onze topprioriteit. IFAW organiseerde in Ecuador, Panama en Colombia workshops over het herkennen van haaienvinnen en gaf trainingen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika.

Deelnemers aan de cursus waren medewerkers van douane, visserij, milieu-instanties en wetshandhavers. We gaven ze de kennis en vaardigheden om legale handel te controleren en illegale handel in haaiensoorten die op de CITES-lijst staan aan te pakken. Dit werk van ons gaat nog steeds door en wordt verder uitgebreid. 

Steeds meer vraag naar training

In juni van dit jaar geeft IFAW nog meer workshops in het Midden-Oosten voor ambtenaren uit Jordanië, Jemen en Oman om ze te helpen bij het beoordelen van specifieke soorten. In Latijns-Amerika hebben Chili en Peru interesse getoond in trainingen over het herkennen van haaienvinnen, net als Ecuador, Panama en Colombia.

Verhalen uit het veld: betrokkenheid omgezet in actie

Om de uitvoering van het beleid te ondersteunen, moeten we ambtenaren bij elkaar brengen, hun kennis vergroten, en zorgen dat er regelmatig contact is tussen overheden en experts. Ambtenaren zeggen vaak tegen ons dat IFAW echt doorzet. Dat we laten zien dat we echt om de dieren geven, niet alleen om het beleid.

Eén verhaal dat ons is bijgebleven, komt uit San Andres, Colombia. Een van de 41 mensen die een training kregen in het herkennen van haaienvinnen was Angela Maria Burgos Herrera. Ze deed mee aan de hele driedaagse workshop. Haar zoontje Manuel ging mee, omdat er geen kinderopvang beschikbaar was.

Angela is opgeleid als ingenieur in agrarische bosbouw. Ze is gespecialiseerd professional bij CORPONARIÑO, de Regionale Autonome Corporatie van Nariño, die verantwoordelijk is voor de bescherming van het milieu en de natuurlijke hulpbronnen in het district Nariño. Ze leidt de werkzaamheden rond het gebruik, de controle en het toezicht op wilde dieren en planten.

Ik ging met Angela om tafel zitten om meer te weten te komen over haar werk en de impact die deze trainingen zouden hebben:

Hoe ziet je normale werkdag eruit?

“Als ambtenaar werk ik acht uur per dag, van maandag tot en met vrijdag. Door de aard van ons werk werken we echter ook vaak in het weekend of buiten kantooruren. We bedenken technische plannen voor de politie of het Openbaar Ministerie, controleren in beslag genomen dieren en producten, en doen veldwerk, geven voorlichting over het milieu en werken met de gemeenschap. Mijn werk is best dynamisch.”

Angela heeft meegewerkt aan allerlei inbeslagnames van wilde dieren, van vogels en reptielen tot spinachtigen en zeedieren. Een van de meest opvallende zaken betrof meer dan 1.700 Hicotea-schildpadden die over de grens tussen Ecuador en Colombia waren gesmokkeld en later door haar bureau waren opgevangen en werden verzorgd.

Deze complexe, grensoverschrijdende kwesties laten zien hoe belangrijk het is om samen te werken en technische kennis te hebben om wilde dieren te beschermen.

Welke wilde dieren worden het meest in beslag genomen?

“In 2023 heeft CORPONARIÑO 223 wilde dieren opgenomen die op transport waren, waaronder 75 vogels, 114 zoogdieren en 33 reptielen. Een opvallend voorbeeld waren 386 haaienvinnen. Deze vondsten komen binnen via vrijwillige afgifte, ontdekkingen of inbeslagnames.”

“In de regio Pacific Nariño zijn haaien van oudsher een onderdeel van de lokale keuken. De gedeelde grenzen met Ecuador zorgen voor smokkelroutes, die we proberen te verstoren.”

Wat zijn de grootste uitdagingen?

“We hebben niet genoeg middelen om inbeslagnames van begin tot eind te regelen. Er is behoefte aan meer getraind personeel. Ook hebben instanties en gemeenschappen, vooral kinderen en jongeren, meer kennis nodig om wilde dieren te herkennen. Daarnaast hebben we professionele dierenverzorgers en mensen met basiskennis van forensische technieken nodig.”

Angela benadrukte hoe belangrijk het is om te schakelen van achteraf handhaven naar het veranderen van gedrag en het voorkomen van deze praktijken. Daarvoor is meer nationale betrokkenheid en zijn wetenschappelijk onderbouwde strategieën nodig. Zo kunnen we onze inspanningen richten op de plekken waar ze het meest effectief zijn.

Van inbeslagnames tot samenwerking

Angela vertelde over een aantal handhavingszaken, zoals langdurige juridische procedures voor de inbeslagname van wilde dieren en grensoverschrijdende inbeslagnames van schildpadden. Deze zaken laten zien hoe ingewikkeld de illegale handel in wilde dieren is en hoe cruciaal het is dat instanties samenwerken.

Wat was het belangrijkste resultaat van de workshop?

“Het uitbreiden van onze theoretische en praktische kennis over haaien en roggen en beschermingsmaatregelen. Wetenschappelijke en lokale kennis, in combinatie met technologie, versterken natuurbehoud binnen de kaders van milieuwetten.”

Belangrijk is dat de workshop ook heeft gezorgd voor nieuwe contacten. “Het leren kennen van professionals van verschillende instanties helpt bij communicatie, samenwerking en gecoördineerde actie. Het beschermen van haaien – en wilde dieren in het algemeen – vraagt om een gezamenlijke inzet van de staat, instanties en gemeenschappen.”

Angela ziet de training van IFAW als een belangrijke stap in een veel bredere inspanning.

“We hebben niet altijd de middelen om een inbeslagnamezaak van begin tot eind te volgen”, legt ze uit. “We hebben te weinig specialistisch personeel, tijdige hulpmiddelen of voldoende opgeleide professionals om verhandelde wilde dieren te identificeren, in beslag genomen dieren te verzorgen of juridische procedures efficiënt uit te voeren.”

Ze benadrukt dat training dringend nodig is – niet alleen voor instanties, maar ook voor wetshandhavers en gemeenschappen, vooral jongeren. “Onderwijs is essentieel. We moeten een basis van kennis en bewustzijn opbouwen, zodat de volgende generatie natuurbehoud niet alleen als een baan ziet, maar als een verantwoordelijkheid.”

Angela vindt dat de focus moet verschuiven van achteraf handhaven naar voorkomen. “We vertrouwen te veel op inbeslagnames en arrestaties. We hebben wetenschappelijk onderbouwde strategieën, gedragsverandering, nationale coördinatie en technologie nodig om handel te stoppen voordat die plaatsvindt.”

Workshops zoals die van IFAW bieden de middelen – en het gevoel van verbondenheid – die deze langetermijninspanningen stimuleren. “Het beschermen van wilde dieren moet een nationale prioriteit zijn”, zei ze. “Maar echte verandering begint bij mensen die zijn opgeleid, die worden ondersteund en die zich inzetten.”

De volgende generatie inspireren

Wat is je grootste droom voor haaien?

“Ik droom ervan om een programma te maken over haaien voor kinderen in mijn ministerie, iets dat hen helpt begrijpen hoe belangrijk deze dieren zijn en wat hun rol is in de oceaan. Ik wil een soort ‘haaienschool’ opzetten, waar jonge mensen leren om ze te respecteren, te beschermen en om voor ze te zorgen. Zo zal de volgende generatie niet bang zijn voor haaien, maar juist voor ze opkomen.”

Van wereldwijde regeringsgebouwen tot klaslokalen in de gemeenschap: het beschermen van wilde dieren betekent tegenwoordig het versterken van diverse stemmen en toekomsten. Zoals Angela en Manuel ons eraan herinneren, gaat natuurbehoud niet alleen over handhaving en wetten, maar ook over het inspireren van mensen van alle leeftijden om echt te geven om onze oceanen en de bijzondere soorten die erin leven.