Southern Rangelands, Kenya
Strengthening community voices for wildlife conservation in KenyaNatuurbehoud werkt beter als gemeenschappen bijdragen aan regelgeving
Natuurbehoud werkt beter als gemeenschappen bijdragen aan regelgeving
Door Edward Indakwa, gastschrijver
Al tientallen jaren wordt beleid op het gebied van natuurbehoud óver plattelandsgemeenschappen geschreven, in plaats van samen met hen.
In de Southern Rangelands van Kenia draaien de mensen die naast olifanten en andere wilde dieren leven al heel lang op voor de kosten van natuurbehoud. Ze verliezen gewassen, vee en soms zelfs mensenlevens.
Bij het opstellen van de wetten die bepalen hoe deze gebieden worden beheerd, hebben de gemeenschappen echter vaak maar weinig invloed. Deze kloof verzwakt natuurbehoud, ziet IFAW.

Ervoor zorgen dat mensen worden gehoord
We werken samen met lokale overheden in het zuiden van Kenia om ervoor te zorgen dat gemeenschappen die normaal worden buitengesloten bij het maken van beleid, inspraak hebben. Zij kennen de landschappen het best.
"Onze doelgroep zijn de 'vergeten mensen' die zelden bij het beleidsvormingsproces worden betrokken. Zij beschikken over een schat aan inheemse kennis die het behoud van wilde dieren kan versterken," zegt Amy Sironka, Outreach Officer bij IFAW Kenia. "We zorgen er bewust voor dat vrouwen, jongeren en mensen met een beperking worden gehoord. Zij hebben vaak het meest te lijden onder wilde dieren, maar profiteren het minst van natuurbescherming."
Het probleem is niet dat het publiek niet betrokken is bij de wetgeving, maar dat dit niet toegankelijk voor hen is.
De grondwet van Kenia stelt dat het publiek betrokken moet worden bij de besluitvorming van de overheid. Veel informatieprocessen zijn echter nog steeds ontoegankelijk voor mensen die in afgelegen natuurgebieden wonen. Officiële aankondigingen verschijnen vaak in Engelstalige kranten, reacties moeten schriftelijk worden ingediend, en de raadplegingen vinden vooral plaats in de steden.
Onderzoek naar een wet uit 2013, de Wildlife Conservation and Management Act, laat zien dat deze processen het risico op 'elite capture' met zich meebrengen. Deelname wordt gedomineerd door mensen met de middelen, opleiding en toegang om mee te doen. Daardoor blijven de stemmen van het platteland ondervertegenwoordigd.
Voor landschappen die zo uitgestrekt en complex zijn als in het zuiden van Kenia, heeft dat echte gevolgen.
Een cruciaal ecosysteem voor natuurbehoud
De ecosystemen van Mara, Amboseli en Tsavo beslaan meer dan 76.000 vierkante kilometer. Ze strekken zich uit over beschermde gebieden, gemeenschapsreservaten, boerderijen en weidegronden. Wilde dieren bewegen zich vrij over deze 'grenzen' heen en kennen geen onderscheid. Daarom is natuurbehoud afhankelijk van de mensen die elke dag samenleven met olifanten.
Deze aaneengesloten landschappen staan centraal in het Room to Roam-initiatief van IFAW, dat zich inzet om de gebieden te beschermen. Het initiatief verbindt gebieden die wilde dieren nodig hebben om zich te verplaatsen, terwijl de gemeenschappen die naast hen leven worden ondersteund.
Ervoor zorgen dat de lokale stemmen vorm geven aan het beleid voor natuurbehoud is een belangrijk onderdeel. Het gaat om het creëren van landschappen waar zowel mensen als wilde dieren de ruimte hebben om rond te trekken en te leven.
In plaats van gemeenschappen te vragen naar de overheid te gaan, helpt IFAW de overheid naar de gemeenschappen te brengen.
De dialoog naar de mensen toe brengen
In samenwerking met provinciale overheden, traditionele leiders en de Kenya Wildlife Conservancies Association ondersteunt de organisatie forums voor publieke betrokkenheid in afgelegen gebieden. Het natuurbeleid werd eerder vaak besproken zonder degenen die er het meest door worden geraakt. Beleidsdocumenten worden vertaald naar het Kiswahili en technische taal wordt begrijpelijker gemaakt. Bewoners krijgen de kans om over wetsvoorstellen te debatteren voordat ze wet worden.
"Beleidsontwikkeling is duur en wordt vaak beïnvloed door tegenstrijdige politieke belangen", zegt Ben Wandago, directeur van IFAW Kenia. "We bieden technische en financiële steun aan provinciale overheden en zorgen er tegelijk voor dat publieke inbreng zinvol is." "We doen dit door beleidsdocumenten te vertalen en de discussies rechtstreeks naar de mensen te brengen."
Deze aanpak heeft nu al invloed op het beleid rond natuurbehoud.

Bijdragen aan beleidsresultaten
IFAW heeft meegeholpen bij het opstellen en de openbare raadpleging van wetgeving over het toerismebeheer in het Tsavo-ecosysteem. Ook steunden we de financiering van natuurbehoud in Amboseli en de Maasai Mara. Daarnaast hielpen we bij de oprichting van de Amboseli Ecosystem Conservation Authority, nadat de verantwoordelijkheid voor het beheer van Amboseli National Park was overgedragen.
In Kajiado County heeft de deelname van de lokale gemeenschap geleid tot een ruimtelijk ontwikkelingsplan. Dit plan neemt wilde dieren mee in toekomstige beslissingen over landgebruik. In het naburige Taita Taveta County zijn drie migratieroutes voor wilde dieren aangewezen voor wettelijke bescherming.
Het beschermen van deze routes is essentieel om landschappen met elkaar verbonden te houden. Zo krijgen wilde dieren ruimte om rond te trekken tussen beschermde gebieden en andere belangrijke leefgebieden.
Op papier zijn het administratieve veranderingen, maar in de praktijk zijn ze heel belangrijk. Ze bepalen waar ontwikkeling kan plaatsvinden; hoe migratieroutes worden beschermd; hoe gemeenschappen meeprofiteren van toerisme-inkomsten; en hoe overheden omgaan met mens-dier-conflicten.
Samburu County heeft al Ksh150 miljoen per jaar toegezegd voor natuurbehoud. Soortgelijke toezeggingen elders zouden zorgen voor stabiele financiering voor maatschappelijk natuurbehoud, toeristische infrastructuur, en de bescherming van leefgebieden buiten de nationale parken.
Natuurbehoud vastleggen in gemeenschappen
Voor Ben ligt de waarde op de lange termijn in het vastleggen van natuurbehoud binnen het lokale bestuur. Hij beschouwt het niet als een externe agenda.
"Via sterke maatschappelijke betrokkenheid integreren provinciale overheden het beleid voor wilde dieren in de bestemmingsplannen en financiële processen” zegt hij. “Dat zorgt voor betere bescherming van zowel gemeenschappen als wilde dieren, beschermt migratieroutes, en helpt gefragmenteerde leefgebieden weer met elkaar te verbinden.”
De toekomst van de wilde dieren in Kenia hangt niet alleen af van beschermde gebieden of kennis over natuurbehoud. Ook het erkennen dat de mensen die naast de wilde dieren leven partners zijn bij het vormgeven van die toekomst, speelt een grote rol.
Gemeenschappen een betekenisvolle stem geven is niet alleen goed bestuur. Het wordt steeds belangrijker voor het natuurbehoud zelf en voor het creëren van de aaneengesloten landschappen die wilde dieren nodig hebben om rond te trekken.
Gerelateerde content
Zonder jouw steun kunnen wij ons werk niet doen. Geef nu voor het verbeteren van de leefomstandigheden voor dieren.