Conventies & Overeenkomsten - Beleid wereldwijd
Internationale overeenkomsten voor de bescherming van wilde dieren en hun habitatsIn maart 2026 komen regeringen van over de hele wereld bijeen in Campo Grande, Brazilië, voor de 15e bijeenkomst van CMS COP15*, een bijeenkomst over het beschermen van migrerende wilde diersoorten. Wat op het spel staat, is de toekomst van soorten die over grenzen trekken en de oceaan doorkruisen – en daarmee ook de toekomst van de ecosystemen die ons allemaal in leven houden.
IFAW zal ter plaatse zijn met een duidelijke boodschap: het beschermen van migrerende diersoorten gaat niet alleen over het voorkomen van hun uitsterven. Het is ook een van de slimste en voordeligste klimaatoplossingen die er vandaag de dag zijn.
*Conference of the Parties to the Convention on the Conservation of Migratory Species of Wild Animals (Conferentie van de Partijen bij het Verdrag inzake de bescherming van migrerende wilde diersoorten)
Van slachtoffers van klimaatverandering naar bondgenoten voor het klimaat
Klimaatverandering is een van de grootste bedreigingen voor migrerende diersoorten. Zoals we ook in onze politieke briefing voor COP15 aangeven, gaat het met bijna de helft van de soorten op de CMS-lijst bergafwaarts, en die neergang blijft doorzetten. Migrerende dieren zijn echter niet alleen slachtoffers van klimaatverandering; ze kunnen ons ook enorm helpen om dit probleem tegen te gaan.
Kustgebieden met zeegras zijn een treffend voorbeeld. Zeegras groeit slechts op een klein deel van de hele wereldwijde oceaanbodem, maar slaat enorm veel koolstof op. Deze zeegrasvelden vangen koolstof op uit de lucht en slaan die eeuwenlang op in hun bodem. Deze ‘blauwe koolstof’ maakt het beschermen en herstellen van zeegras een belangrijke klimaatoplossing op basis van de natuur.
Dit is niet het enige. Wat vaak wordt vergeten, is de rol die zeedieren spelen.
Doejongs: de hoveniers van koolstofrijk zeegras
In de wateren van Bahrein spelen doejongs een belangrijke rol bij de gezondheid en groei van zeegrasvelden. Door te grazen, rond te zwemmen en de zeebodem te bemesten, stimuleren doejongs de groei van zeegras en beïnvloeden ze hoe koolstof in deze ecosystemen wordt vastgelegd en opgeslagen.
IFAW werkte samen met Bahreinse wetenschappers en vooraanstaande wetenschappers van de Yale School of the Environment om de impact van doejongs op de koolstofopname en -opslag door zeegras te bestuderen. Het onderzoek toont aan dat wanneer er doejongs aanwezig zijn, de klimaatvoordelen van zeegras-ecosystemen drastisch toenemen.
De koolstofopname door zeegras meer dan verdubbelt, terwijl de hoeveelheid koolstof die in de bodems (sedimenten) wordt opgeslagen bijna drie keer zo groot is dan wanneer er geen doejongs zijn. In dit gebied vangen zeegrasvelden die door doejongs worden onderhouden naar schatting zo’n 149.000 ton koolstof per jaar op, wat overeenkomt met ongeveer 546.000 ton CO₂.
“Het beschermen van doejongs gaat niet alleen om het redden van een diersoort”, zegt Catherine Bell, hoofd Internationaal Beleid bij IFAW. “Waar doejongs goed gedijen, doen zeegrasvelden dit ook. Deze ecosystemen worden nog effectievere koolstof-opslagplaatsen als er doejongs zijn. In slechts 145 km² zeegrasgebied kunnen door doejongs onderhouden weiden jaarlijks meer dan een half miljoen ton CO₂ opslaan: een klimaatvoordeel dat vergelijkbaar is met jaarlijks ongeveer 120.000 auto’s minder op de weg hebben. Het beschermen van doejongs gaat daarom, naast het behoud van een iconisch zeezoogdier, ook om het versterken van een van de meest effectieve klimaatoplossingen van de natuur.”
Als je kijkt naar de nationale uitstootcijfers van Bahrein, is deze CO₂-opslag vergelijkbaar met de jaarlijkse uitstoot van verschillende belangrijke sectoren, zoals de chemische industrie, de landbouw en de afvalwaterzuivering. Het komt ook overeen met ongeveer 10–30% van de uitstoot van grote sectoren zoals transport, olie- en gasproductie en de luchtvaart.
Met andere woorden: het behoud van migrerende zeezoogdieren kan een wezenlijke bijdrage leveren aan nationale klimaatdoelstellingen.
Waarom dit belangrijk is bij CMS COP15
Tijdens CMS COP15 gaan de partijen bekijken hoe ze klimaatverandering beter kunnen meenemen in het behoud van migrerende diersoorten, onder andere door Resolutie 12.21 over klimaatverandering aan te passen.
IFAW staat volledig achter het verzamelen van bewijs over de ecosysteemdiensten die migrerende diersoorten leveren. Voorbeelden zoals de doejongs in Bahrein laten zien dat het behoud van wilde dieren en het tegengaan van klimaatverandering geen tegenstrijdige doelen zijn. Ze versterken elkaar juist.
We dringen hier bij de partijen op aan:
- Steun het voorstel van de Scientific Council om casestudy’s te laten uitvoeren naar migrerende soorten en de ecosysteemdiensten die ze leveren, zodat we meer bewijs hebben van de waarde die ze hebben.
- Erken de klimaatvoordelen van migrerende dieren en neem die op in nationale strategieën voor biodiversiteit en de nationaal vastgestelde bijdragen (NDC's) onder het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering.
- Investeer in het beschermen en herstellen van blauwe koolstof-ecosystemen, zoals zeegras, mangroves en zoutmoerassen.
- Bescherm de migrerende dieren die helpen deze ecosystemen in stand te houden en te verbeteren.
Meer dan blauwe koolstof: een bredere aanpak voor migrerende soorten
Onze delegatie zal zich ook sterk maken voor krachtige maatregelen op een aantal dringende punten die in onze politieke briefing voor COP15 staan.
Die zijn onder andere:
- Het stoppen van bijvangst van soorten die op de CMS-lijst staan.
- Het verminderen van botsingen met schepen en onderwatergeluid.
- Het voorzichtig omgaan met diepzeemijnbouw en deze activiteiten uitstellen totdat er genoeg bekend is over de gevolgen.
- Het beschermen van onderzeese bergen en hun belang voor migrerende soorten: ze dienen als vaste herkenningspunten en veilige toevluchtsoorden voor dieren tijdens migraties over lange afstanden
- Het versterken van natuurlijke verbindingen, zodat dieren zich veilig kunnen verplaatsen tussen voedsel-, broed- en rustgebieden.
- Het ondersteunen van natuurbescherming dat door lokale gemeenschappen wordt gedaan, vanuit het besef dat dieren en mensen samen in balans kunnen leven.
Van haaien tot reuzenotters tot cheeta's: veel van de voorstellen om soorten op de lijst te zetten tijdens COP15 bieden belangrijke kansen om de achteruitgang van de soorten tegen te gaan en gezamenlijke internationale actie te stimuleren. Het voorbeeld van de doejong laat zien dat we een grotere verandering moeten doorvoeren.
Te vaak worden wilde dieren enkel gezien als profiteurs van klimaatbeleid. De realiteit is echter veel ingrijpender: wilde dieren vormen een cruciale klimaatinfrastructuur. Migrerende dieren helpen ecosystemen in balans te houden, verspreiden voedingsstoffen door landschappen en oceanen, en versterken de veerkracht van leefgebieden die enorme hoeveelheden koolstof opslaan.
Tijd voor leiderschap
CMS COP15 is het moment voor regeringen om leiderschap te tonen. Door het behoud van trekkende diersoorten af te stemmen op afspraken over klimaat en biodiversiteit, kunnen de deelnemende landen meerdere doelen tegelijk bereiken: gezondere ecosystemen, veerkrachtigere gemeenschappen en tastbare verbetering van het klimaat.
Voor supporters en partners is dit ook een herinnering dat individuele actie ertoe doet. Als je de bescherming van één enkele doejong, één enkele haai of één enkele trekvogel steunt, draag je bij aan iets veel groters: de stabiliteit van hele ecosystemen en de klimaatsystemen die ze ondersteunen.
Bij IFAW is onze visie simpel: een wereld waarin dieren en mensen samen in balans zijn. De wetenschap maakt steeds duidelijker dat het realiseren van deze visie niet alleen moreel juist is, maar ook strategisch slim.
Terwijl regeringen in Brazilië bijeenkomen, zullen wij er zijn om ervoor te zorgen dat migrerende diersoorten niet alleen worden erkend als symbolen van ons natuurlijk erfgoed, maar ook als essentiële bondgenoten bij het bouwen aan een veiligere, duurzamere toekomst.
Ben je aanwezig bij CMS COP15?
Kom dan op maandag 23 maart (13:45-14:30) naar IFAW's nevenevenement 'Climate Change and Migratory Species: From Victims to Allies'. Tijdens dit evenement wordt ingegaan op de gevolgen van klimaatverandering voor trekkende diersoorten en hoe hun bescherming kan bijdragen aan klimaatoplossingen. Er zijn presentaties van de door de COP aangestelde adviseur voor klimaatverandering en van een aantal partijen die casestudy’s en deskundig inzicht delen. Zo wordt gekeken welke maatregelen CMS-partijen kunnen nemen om de veerkracht van soorten te versterken en trekkende diersoorten te integreren in klimaatstrategieën.
Deskundigen van IFAW die aanwezig zijn bij CMS COP15:
- Senior beleidsdirecteur Matt Collis
- Directeur internationaal beleid Catherine Bell
- Senior programmamanager internationaal beleid Barbara Slee
- Regionale vertegenwoordiger voor Latijns-Amerika Joaquin de la Torre Ponce
Gerelateerde content
Zonder jouw steun kunnen wij ons werk niet doen. Geef nu voor het verbeteren van de leefomstandigheden voor dieren.