Van walvisjacht tot scheepsaanvaringen: wereldwijde walvistop bespreekt bedreigingen voor walvissen

Veertig jaar verbod op commerciële walvisjacht

Het is veertig jaar geleden dat het wereldwijde moratorium op commerciële walvisjacht werd ingevoerd. Maar desondanks blijven Noorwegen, IJsland en Japan op walvissen jagen. Gezamenlijk hebben zij sinds 1986 naar schatting 45.000 walvissen gedood. Alleen al dit jaar heeft Japan toestemming gegeven voor de jacht op meer dan 400 walvissen, terwijl Noorwegen er al meer dan 400 heeft gedood. De bijeenkomst van dit jaar komt op een cruciaal moment. Naar verwachting komt de IJslandse regering begin volgend jaar met wetgeving die definitief een einde kan maken aan de walvisjacht in IJslandse wateren.

“De jacht op vinvissen heeft IJsland economisch noch ecologisch iets te bieden. Door de jacht op deze iconische dieren toch toe te staan, ondermijnt IJsland zijn reputatie als vooruitstrevend land op het gebied van oceaanbescherming. Bovendien is er onder de IJslandse bevolking steeds minder draagvlak voor de walvisjacht”, zegt Zaan Olivier, Programmamanager bij IFAW Nederland.

“Alle ogen zijn gericht op IJsland en op de besluiten die na deze IWC-bijeenkomst worden genomen. Een einde aan de walvisjacht zou een langverwachte stap en een historisch keerpunt betekenen. Het zou bovendien een krachtig signaal zijn aan de andere landen die nog op walvissen jagen om daar ook mee te stoppen.”

Nieuwe bedreigingen voor walvissen

Hoewel het moratorium op de walvisjacht nog altijd één van de belangrijkste maatregelen voor de bescherming van walvissen is, zijn we er nog lang niet. Wereldwijd worden walvispopulaties steeds meer bedreigd door aanvaringen met schepen, verstrikking in vistuig, bijvangst en onderwatergeluid.

“Walvissen worden tegenwoordig met andere gevaren geconfronteerd dan veertig jaar geleden. Aanvaringen met schepen, verstrikking in vistuig en andere menselijke activiteiten zijn misschien minder zichtbaar dan de walvisjacht, maar net zo dodelijk. We moeten walvissen ook tegen deze moderne bedreigingen beschermen, zodat populaties zich verder kunnen herstellen.”, vervolgt Olivier.

Aanvaringen met schepen zijn voor sommige walvispopulaties een belangrijke doodsoorzaak. Met het Blue Speeds-initiatief pleit IFAW wereldwijd voor 10 procent lagere vaarsnelheden. Dat verkleint het risico op aanvaringen, vermindert onderwatergeluid én de uitstoot van broeikasgassen. Tijdens IWC70 roept IFAW overheden op een resolutie te steunen voor scheepvaartroutes buiten belangrijke leefgebieden van walvissen, lagere vaarsnelheden in risicogebieden en betere samenwerking met de scheepvaartsector.

Ook strandingen van walvissen en dolfijnen en de toenemende bijvangst door de internationale handel in viszwemblazen (fish maw) staan op de agenda. Die handel kost jaarlijks tienduizenden kleine walvissen en dolfijnen het leven. IFAW steunt maatregelen om deze sterfte terug te dringen.

En daarnaast wordt opnieuw gesproken over een walvisreservaat in de Zuid-Atlantische Oceaan (South Atlantic Whale Sanctuary). Het voorstel werd tijdens eerdere bijeenkomsten geblokkeerd door landen die de walvisjacht steunen. IFAW pleit voor de instelling van het reservaat om walvissen in de regio permanent te beschermen.

“De afgelopen veertig jaar hebben één ding duidelijk gemaakt: als we stoppen met het doden van walvissen en ze beschermen tegen menselijke bedreigingen, kunnen populaties zich herstellen. De uitdaging is nu om ervoor te zorgen dat onze oceanen veilig genoeg zijn om dat herstel voort te zetten”, aldus Oliver.