Aftellen begint: IJslands omstreden walvisjacht staat binnen enkele dagen op het punt te hervatten

Na een onderbreking van twee jaar staat de walvisjacht in IJsland op het punt te worden hervat, met quota van 150 vinvissen en 168 dwergvinvissen, te midden van groeiende controverse en politieke spanningen rondom de toekomst van de industrie. Het IJslandse walvisvaartbedrijf Hvalur hf. bevestigde onlangs zijn voornemen om deze zomer de jacht op vinvissen te hervatten.

Vinvissen zijn de op een na grootste dieren ter wereld en worden als kwetsbaar beschouwd: de soort loopt een groot risico op uitsterven in het wild. Natuurbeschermers van het International Fund for Animal Welfare (IFAW) bestempelen de vinvissenjacht als onnodig, onmenselijk en wreed. De opgejaagde dieren die geraakt worden door een harpoen moeten, na een uitputtende achtervolging, vaak langdurig lijden. Uit officiële studies blijkt dat het in sommige gevallen tot twee uur kan duren voordat een walvis sterft nadat hij door een harpoen is getroffen, maar er zijn ook gevallen gedocumenteerd van ernstig gewonde walvissen die wisten te ontsnappen.

"De jacht op walvissen is onnodig, wreed en onder geen enkele omstandigheid te rechtvaardigen. En het is tragisch dat medio juni er op vinvissen wordt gejaagd in IJsland. " zegt Zaan Olivier, Programmamanager, IFAW Nederland. "Dit is een vreselijke tegenvaller. De regering had de mogelijkheid om de walvisjacht dit seizoen te stoppen, of op zijn minst te belemmeren, en heeft die niet benut”

Politiek geladen jacht

De commerciële walvisjacht speelt zich af tegen een achtergrond van dalende vraag naar walvisvlees. Tegelijkertijd staat voor augustus een referendum gepland over het hervatten van de onderhandelingen over het EU-lidmaatschap van IJsland. De EU is fel gekant tegen commerciële walvisjacht, terwijl een deel van de IJslanders de jacht juist ziet als symbool van nationale onafhankelijkheid. De hernieuwde aandacht voor het onderwerp legt de politieke spanning bloot: voor hen zou die soevereiniteit door nauwere EU-banden worden bedreigd.

"Het is onbegrijpelijk dat Kristján Loftsson, eigenaar van Hvalur hf., opnieuw vinvissen wil doden, terwijl hij het vlees niet eens kan verkopen. Wij vragen ons af of hij andere motieven heeft. Mogelijk wil hij met de walvisjacht het politieke debat aanwakkeren - waarbij de vinvissen onschuldig slachtoffer worden - en zo de voorgestelde hervormingen van de IJslandse walviswetten vertragen, en het aanstaande referendum over de EU-toetredingsonderhandelingen beïnvloeden," voegde Olivier eraan toe.

Regering aan zet

De huidige regering heeft aangekondigd de walviswetten in het najaar te herzien, met als uiteindelijk doel een einde te maken aan de walvisjacht in IJsland. Eventuele wijzigingen worden echter mogelijk pas van kracht wanneer de huidige vijfjarige vergunning in 2029 afloopt; duidelijkheid hierover ontstaat pas tijdens het wetgevingsproces. De verantwoordelijkheid ligt bij minister van Industrie Hanna Katrín Friðriksson, onder wie visserij valt.

IJslanders willen einde walvisjacht

"Ondanks de volstrekt onnodige walvisjacht die dit jaar waarschijnlijk zal plaatsvinden, is er hoop. Sinds IJsland de walvisjacht in 2003 hervatte, werkt IFAW al 23 jaar samen met een brede alliantie van IJslandse partijen om een maatschappelijke kentering teweeg te brengen; van milieu- en dierenwelzijnsorganisaties tot de toeristische sector, het bestuur, en politiek en juridische experts." legt Olivier uit. "In alle lagen van de samenleving is het overduidelijk: IJslanders willen voorgoed een einde aan de walvisjacht. En dat einde gaat er komen."

IFAW roept de IJslandse autoriteiten op de walvisjacht definitief bij wet te verbieden en overtredingen van de huidige regelgeving streng te bestraffen. Het publiek kan de campagne steunen door de petitie te tekenen.