Wildlife Crime
Achter één reddingsactie schuilt een veel groter verhaal voor apen
Achter één reddingsactie schuilt een veel groter verhaal voor apen
8 april 2026
Op 28 maart nam een routinepatrouille langs een afgelegen stuk spoor van de Maya-trein in het zuiden van Mexico een onverwachte en zeer verontrustende wending.
Leden van de Nationale Garde waren bezig met inspectierondes toen ze in de verte een groep mensen zagen. Toen de agenten dichterbij kwamen, sloegen de mensen op de vlucht. Ze lieten een aantal zakken achter op de grond. Gezien de situatie was er meteen reden tot bezorgdheid. Tot hun verbazing bewogen de zakken.
Ze ontdekten dat er vier babyaapjes in de zakken zaten, vastgebonden en verstopt. Hun leven was gereduceerd tot een lading in de illegale handel in wilde dieren.
Een baby-slingeraap die is gered uit de illegale handel in wilde dieren in het zuiden van Mexico. Foto: Salvador E. Julio Cardoso / © IBANQROO
Een kleine kans op overleving
De autoriteiten hebben meteen het Mexicaanse Federale Openbaar Ministerie voor Milieubescherming (PROFEPA) en het Instituut voor Biodiversiteit en Beschermde Natuurgebieden van Quintana Roo (IBANQROO) ingelicht. Zij hebben de dieren in veiligheid gebracht en zijn begonnen met de reddingsoperatie.
De vier aapjes, een mannetje van ongeveer 5 tot 6 maanden oud en drie vrouwtjes van slechts 2 tot 3 maanden oud, waren er slecht aan toe. Ze waren allemaal ondervoed en uitgedroogd, en een van de jongste vrouwtjes had een gebroken arm.
Met steun van IFAW werden de aapjes overgebracht naar een dierenarts gespecialiseerd in wilde dieren. Hier kregen ze spoedeisende zorg, waaronder vochttoediening en medisch onderzoek. Ze zijn inmiddels overgebracht naar Payo Obispo Zoo in Chetumal, waar dierengeneeskundige teams hun herstel blijven volgen en doorlopende zorg bieden.
De drie jonge vrouwtjes wogen bij aankomst slechts 475, 625 en 620 gram en zijn naar schatting tussen de twee en vier maanden oud. Het mannetje woog iets meer dan een kilo, waardoor hij iets ouder zal zijn, zo’n zes tot acht maanden.
Hoewel ze nu veilig zijn, blijft hun toekomst onzeker. Slingeraapjes zijn zeer sociale dieren en als baby’s zijn ze volledig afhankelijk van hun moeders en groepsgenoten. Omdat ze zo vroeg van hen zijn gescheiden en nu een band opbouwen met menselijke verzorgers, zijn hun kansen op een succesvolle terugkeer in het wild helaas aanzienlijk kleiner.
Het geweld achter de handel
Om babyslingeraapjes te vangen, moeten stropers eerst hun moeders doden, en vaak ook andere dieren uit de groep die de baby's proberen te beschermen. Hele families worden hierdoor uit elkaar gerukt. De jonge dieren die het overleven, blijven getraumatiseerd en kwetsbaar achter.
In dit specifieke geval zijn de stropers gevlucht, waarschijnlijk omdat ze zich bewust waren van de ernstige juridische gevolgen. In Mexico mogen inheemse primaten zoals slingeraapjes onder geen enkele omstandigheid legaal worden verhandeld. Dit betekent dat elk dier dat uit het wild wordt gehaald en wordt verkocht, deel uitmaakt van een illegale markt.
Ook op wereldwijd niveau zijn er beschermingsmaatregelen van kracht: twee ondersoorten van de slingeraap staan vermeld in Bijlage I van CITES, wat betekent dat internationale commerciële handel in de soort verboden is. Andere ondersoorten staan vermeld in Bijlage II, waarmee de handel in deze dieren strikt wordt gereguleerd.
Ondanks deze beschermingsmaatregelen gaat de handel echter door.
Een baby-slingeraap dat in het zuiden van Mexico uit de illegale handel in wilde dieren is gered, krijgt veterinaire zorg met steun van IFAW. Foto: © Payo Obispo Zoo
De vraag zorgt voor een gevaarlijke markt
De vier apen die langs de route van de Maya-trein zijn gered, waren waarschijnlijk bestemd voor de verkoop als huisdier. Deze illegale markt blijft flink groeien over alle landsgrenzen heen.
Zoals blijkt uit recente gevallen van smokkel, worden baby-slingeraapjes regelmatig onder wrede en gevaarlijke omstandigheden vervoerd. Ze worden verstopt in tassen, auto’s en containers, waarbij nauwelijks rekening wordt gehouden met hun overlevingskansen. Hun waarde stijgt flink zodra ze bij kopers terechtkomen, vooral op markten waar het houden van exotische huisdieren nog steeds is toegestaan.
Deze vraag is een van de grootste bedreigingen voor de soort op dit moment. Andere bedreigingen zijn de versnippering van hun leefgebied, de ontwikkeling van infrastructuur, de klimaatverandering, en de komst van invasieve soorten. De handel in exotische huisdieren zorgt echter voor een directe aanleiding om dieren uit het wild te halen.
Er zijn dringend strengere beschermingsmaatregelen nodig
Hoewel Mexico strenge wettelijke beschermingsmaatregelen heeft, houdt de handel in wilde dieren niet op bij de landsgrenzen. De aanhoudende vraag naar primaten als huisdier werkt deze inspanningen tegen, vooral in landen waar de wetgeving rond het houden van dieren niet duidelijk is.
In de Verenigde Staten bijvoorbeeld zorgt de lappendeken van staatsregels ervoor dat primaten in sommige gebieden legaal gehouden mogen worden, wat mazen in de wet creëert waar smokkelaars misbruik van maken.
Daarom pleit IFAW daar voor de Captive Primate Safety Act, die het privébezit van primaten als huisdier op federaal niveau zou verbieden. Door de vraag te verminderen en juridische mazen in de wet te dichten, zou deze wetgeving een van de hoofdoorzaken van de handel aanpakken en helpen voorkomen dat dit soort situaties gebeuren.
Van redding tot herstel
Voor deze vier jonge slingeraapjes is overleven slechts de eerste stap.
Om te herstellen hebben ze veel nodig: voortdurende medische zorg, zorgvuldige begeleiding van hun gedrag en, als het kan, een plek waar ze samen met andere apen kunnen opgroeien. Elke fase van dit proces is complex, vooral omdat ze al zo vroeg van hun moeders zijn gescheiden.
Gelukkig was deze redding mogelijk door de waakzaamheid van de Nationale Garde en de snelle reactie van de milieuautoriteiten, ondersteund door IFAW en partners. Het is een goed voorbeeld van wat je kunt bereiken met goede samenwerking.
Tegelijkertijd laat het een harde realiteit zien. Zolang we de vraag achter deze illegale handel niet aanpakken, blijven reddingsacties reactief in plaats van preventief.
Wat jij kunt doen om apen te helpen beschermen
Iedereen kan een belangrijke rol spelen bij het aanpakken van dit probleem, vooral als het gaat om het terugdringen van de vraag.
Een cruciale stap is om online geen aandacht te schenken aan of iets te doen (liken, reageren, delen) met content die apen als huisdieren promoot. Daarnaast is het net zo belangrijk om te pleiten voor strengere wetgeving, om verdachte gevallen van de handel in wilde dieren te melden, en om organisaties te steunen die zich in de frontlinie inzetten voor redding en natuurbehoud.
Samen dragen deze acties bij aan een verandering in de beeldvorming en uiteindelijk aan een afname van de vraag die deze handel aanwakkert.
Een toekomst waarin primaten in het wild thuishoren
Slingerapen en andere primaten spelen een cruciale rol bij het in stand houden van gezonde ecosystemen, vooral door zaden te verspreiden in tropische bossen. Het beschermen van deze dieren gaat niet alleen om het redden van individuele dieren, maar ook om het behoud van de biodiversiteit en de gemeenschappen die van deze soorten afhankelijk zijn.
Deze recente reddingsactie laat zien dat het probleem urgent is, maar ook dat er verandering mogelijk is. Met betere bescherming, meer bewustzijn en blijvende samenwerking over landsgrenzen heen is het mogelijk om te werken aan een toekomst waarin primaten niet meer uit het wild worden gehaald, maar daarin vrij kunnen leven.
Gerelateerde content
Zonder jouw steun kunnen wij ons werk niet doen. Geef nu voor het verbeteren van de leefomstandigheden voor dieren.