Waarom alleen wetten de online handel in apen niet kunnen stoppen
Waarom alleen wetten de online handel in apen niet kunnen stoppen
Ondanks wetten die de handel in wilde dieren moeten reguleren en bedreigde diersoorten moeten beschermen, worden primaten wereldwijd nog steeds openlijk te koop aangeboden op sociale media.
Die tegenstrijdigheid staat centraal in een nieuw rapport van AZA, IFAW en WWF, waarin de online handel in primaten in de Verenigde Staten onder de loep wordt genomen. In slechts zes weken tijd hebben onderzoekers meer dan 1.130 advertenties gevonden waarin ten minste 1.600 levende primaten te koop werden aangeboden op verschillende sociale mediaplatforms.

Uit de bevindingen blijkt dat er een handel blijft bestaan die profiteert van de mazen in de wetgeving, de inconsistente handhaving, het beleid van online platforms, en het onbegrip bij de bevolking over primaten als huisdier.
Het rapport wijst ook op een belangrijke realiteit: het aanpakken van de online handel in wilde dieren gaat niet alleen om het invoeren van strengere wetten, maar ook om ervoor te zorgen dat de systemen die zijn ontworpen om dieren te beschermen, in de praktijk ook daadwerkelijk goed werken.
Lees de volledige bevindingen in het (Engelstalige) rapport.
Een lappendeken aan regels maakt misbruik mogelijk
Bestaande internationale verdragen en wetten voor de bescherming van wilde dieren, helpen bij het reguleren van bepaalde aspecten van de handel in primaten, zoals internationaal transport en de bescherming van bedreigde diersoorten. In de Verenigde Staten regelt een combinatie van nationale en statelijke wetten hoe primaten worden geïmporteerd, verkocht, vervoerd en gehouden.
Deze beschermingsmaatregelen lopen echter sterk uiteen per rechtsgebied. Sommige staten verbieden het privébezit van primaten volledig, terwijl andere het onder bepaalde voorwaarden of via vergunningen toestaan. Er is nog steeds geen alomvattende federale wet die het privébezit en de commerciële handel in primaten in het hele land verbiedt.
Dit onsamenhangende systeem zorgt voor verwarring bij het publiek en vormt een flinke uitdaging voor de handhavingsinstanties. Het biedt ook mogelijkheden voor misbruik: primaten kunnen zo van het ene rechtsgebied naar het andere worden verplaatst, of ze worden verkocht in gebieden waar minder streng wordt gecontroleerd.
Sociale media hebben de handel veranderd
Online platforms hebben de manier waarop de handel in wilde dieren werkt volledig veranderd. Transacties kunnen in de ene staat beginnen, verkopers in een andere staat erbij betrekken, en binnen enkele minuten kopers in het hele land bereiken. Het wordt steeds ingewikkelder om in een digitale omgeving te bepalen welke wetten van toepassing zijn, wie bevoegd is en hoe de handhaving moet verlopen.
Tegelijkertijd passen verkopers hun tactieken voortdurend aan om niet ontdekt te worden. In plaats van dieren expliciet ‘te koop’ aan te bieden, gebruiken velen termen als ‘herplaatsing’ of ‘adoptie’, zelfs als er geld mee gemoeid is. Deze omwegen kunnen het voor geautomatiseerde systemen en voor handhaving moeilijker maken om problematische inhoud te identificeren. Daardoor kan de handel in wilde dieren openlijk doorgaan op grote platforms.
Dit zorgt voor een gevaarlijke schijn van legaliteit. Als primaten herhaaldelijk en openbaar worden aangeboden via bekende platforms, kan de handel normaal, acceptabel of zelfs ethisch verantwoord lijken.
Handhaving alleen is niet genoeg om het probleem op te lossen
Zelfs als de wetgeving duidelijk is, is de handhaving ervan een intensief en complex proces. Het onderzoeken van online criminaliteit op het gebied van wilde dieren vereist gespecialiseerde kennis, samenwerking tussen instanties, voortdurende toezicht op digitale platforms, en toegang tot actuele informatie. In de praktijk werken veel handhavingsinstanties met beperkte capaciteit en hebben ze onvoldoende ervaring met de illegale online handel in wilde dieren.
Deze uitdagingen kunnen maatregelen tegen de handel vertragen of zelfs verhinderen, zelfs als er verdachte activiteiten worden opgemerkt.
Als de handhaving wel slaagt, begint er een nieuwe uitdaging. In beslag genomen apen kunnen meestal niet meer in het wild worden uitgezet vanwege zorgen over hun welzijn, gezondheidsrisico's en natuurbehoud. Veel dieren hebben levenslange zorg nodig in opvangcentra of erkende instellingen die over de kennis en middelen beschikken om aan de complexe behoeften van de dieren te voldoen.
Zoals in het rapport wordt benadrukt, komt de verantwoordelijkheid voor het verzorgen van in beslag genomen dieren vaak terecht bij opvangcentra, reddingscentra en erkende instellingen die het al erg druk hebben. De gevolgen van de handel reiken dus veel verder dan het moment van inbeslagname. Ze zorgen voor langdurige druk op het welzijn, het personeel en de financiën van de organisaties die de zorg moeten bieden.

Strengere wetten blijven belangrijk
Het verbeteren van de naleving is essentieel, maar ook strengere wettelijke bescherming blijft een belangrijk onderdeel van de oplossing. Een van de grootste kansen om de huidige tekortkomingen in het Amerikaanse beleid aan te pakken, is de voorgestelde Captive Primate Safety Act.
Deze wet zou het privébezit, het fokken en het vervoer van primaten tussen verschillende staten voor de handel in exotische huisdieren verbieden. Zo zou er consistente nationale wetgeving komen en zouden mazen in de wet worden gedicht die nu de handel over de staatsgrenzen heen mogelijk maken.
IFAW werkt samen met partners, wetgevers en coalitieleden om de goedkeuring van deze wetgeving te ondersteunen. Ook brengen we bewijsmateriaal uit veldonderzoek onder de aandacht, zoals de bevindingen in dit rapport.
Wetgeving alleen is echter niet genoeg. Betrokkenheid van de samenleving speelt ook een belangrijke rol bij het creëren van momentum voor betere bescherming. Bewustwording vergroten, maatregelen voor de bescherming van wilde dieren steunen, en gekozen vertegenwoordigers aanmoedigen om prioriteit te geven aan deze kwesties: het helpt allemaal om zinvolle beleidsveranderingen te bewerkstelligen.
Het gedrag van burgers bepaalt de vraag
Ook individuele mensen spelen een belangrijke rol bij het terugdringen van de vraag naar apen als huisdier. Op sociale media wordt de interactie met apen vaak als normaal gepresenteerd, waardoor de realiteit achter die beelden vaak verborgen blijft.
Video’s waarin jonge apen kleding dragen, met de fles worden gevoed of nauw contact hebben met mensen, kunnen vermakelijk of liefdevol overkomen. Ze laten echter zelden de problemen voor dierenwelzijn, de trauma’s of de langetermijngevolgen zien die bij deze handel horen.
Het is belangrijk om deze content niet te bekijken, er niet op te reageren en het niet te delen. Door verdachte advertenties te melden en de realiteit achter online content met wilde dieren te begrijpen, kun je de zichtbaarheid en de vraag naar apen in de handel in huisdieren helpen verminderen.
Gedragsverandering staat niet los van beleid of handhaving – het maakt deel uit van hetzelfde systeem.
Een gecoördineerde aanpak is de enige effectieve aanpak
De bevindingen van dit rapport maken één ding duidelijk: niet één enkele maatregel op zichzelf kan de online handel in primaten stoppen.
Effectieve maatregelen vragen om strengere en consistentere wetten, beter ondersteunde handhavingsinstanties, verantwoord beheer van digitale platforms, en meer publiekelijk begrip voor de realiteit achter het houden van primaten als huisdier. Deze systemen zijn met elkaar verbonden, en vooruitgang hangt af van het gezamenlijk versterken van al deze aspecten.
De online handel in apen blijft ernstige risico's vormen voor dieren, mensen en ecosystemen. De bevindingen uit het rapport wijzen echter ook op een belangrijke kans: door tekortkomingen in beleid, handhaving, platforms en publieke beeldvorming te verhelpen, is het mogelijk om de schade bij de bron aan te pakken en ervoor te zorgen dat apen blijven waar ze thuishoren: in het wild.
Gerelateerde content
Zonder jouw steun kunnen wij ons werk niet doen. Geef nu voor het verbeteren van de leefomstandigheden voor dieren.