Olifant Long'uro leert te leven met een aangetaste slurf

Olifanten hebben grote open gebieden nodig om zich vrij te kunnen bewegen op zoek naar grasland en water. Het 344.000 hectare grote ongerepte natuurgebied van Namunyak Conservancy biedt deze cruciale leefruimte. De Samburu zijn nomadische veehouders die voor hun levensonderhoud afhankelijk zijn van hun vee voor melk en vlees.

De veedieren zijn, net als wilde dieren, afhankelijk van gezonde weidegronden om zich goed te kunnen ontwikkelen. De laatste jaren hebben onvoorspelbare weerspatronen en aanhoudende droogtes de populaties wilde dieren gedecimeerd, graslanden aangetast en de inkomstenbronnen van de gemeenschap verstoord.

De toekomst van olifanten en mensen hier is onlosmakelijk met elkaar verbonden: beide zijn afhankelijk van een gezond, goed functionerend ecosysteem.

Een gemeenschap die kiest voor natuurbehoud

De stamoudsten van Samburu kwamen bij elkaar om ideeën te bedenken en een plan te maken om zowel de biodiversiteit als hun levensonderhoud te beschermen. Ze beseften dat de toekomst van het Samburu-volk nauw verbonden is met gezonde natuurlijke systemen en dat het beschermen van het milieu een voorwaarde is voor het behoud van hun culturele erfgoed.

De gemeenschap nam een moedige stap: het oprichten van een opvangcentrum voor olifanten om kalfjes te redden en te rehabiliteren die hun moeder hadden verloren door stroperij, droogte of conflicten met mensen, met als doel ze weer terug te brengen naar het wild. Reddingsacties werden de aanleiding voor een lokale milieubeweging waarbij mensen centraal stonden.

Dit is hoe Reteti ontstond, 's werelds eerste opvangcentrum voor Afrikaanse olifanten dat eigendom is van en wordt geleid door de inheemse gemeenschap.

Reteti: een nieuwe kijk op het redden van wilde dieren

Het verhaal van Reteti draait om verbondenheid en erbij horen. Sinds 2016 heeft het opvangcentrum meer dan 150 kalfjes gered en hebben ze 23 kalfjes weer in het wild vrijgelaten.

In de opvang zijn de voedermomenten de drukste momenten van de dag. Er wordt dan veel gegromd, rondgeschuifeld, met slurven gezwaaid, met oren geklapperd, melk gedronken en gespeeld.

Elk kalfje heeft een uniek verhaal en een unieke persoonlijkheid. Zo is er Kimani, een speels figuur in de kudde van de opvang, die een onwaarschijnlijke vriendschap heeft gesloten met Siilai, een jong buffelkalfje. En er is Lomunyak, die altijd wel iets ondeugends uithaalt.

Dan hebben we ook nog Long'uro, een ongewoon uitziende olifant met een heel korte slurf. Long'uro is een dapper kalfje met een indrukwekkend verhaal vol kracht en doorzettingsvermogen. Vrij vertaald betekent Long'uro ‘hij die is afgesneden’.

Long'uro krijgt een tweede kans

Begin 2020, toen de coronapandemie de wereld stillegde, vond er een bijzondere reddingsactie plaats in het noorden van Kenia. Op een nacht klonk er luid geschreeuw in het Loisaba Conservancy: een dier in grote nood.

Een olifantje van ongeveer een maand oud was in een ondiepe put gevallen. Hij bloedde hevig en twee derde van zijn slurf was weg, waarschijnlijk door een aanval van hyena's. Rangers waarschuwden het Reteti-team en Kenya Wildlife Service, die meteen luchtvervoer regelden met Tropic Air Safaris.

Er werd gepraat over euthanasie om Long'uro verder lijden te besparen. Het Reteti-team geloofde echter dat hij nog kans had. Dierenartsen van KWS opereerden het overgebleven deel van zijn slurf, maakten de wonden voorzichtig schoon en verwijderden gescheurd weefsel. Verzorgers hielden hem goed in de gaten terwijl de wonden langzaam genazen.

“Ik weet nog toen Long'uro aankwam”, zegt Mary Lengees, de verzorger die verantwoordelijk is voor de kudde in de weesopvang. “Het was rond 16.00 uur. We zagen dat hij veel pijn had. We probeerden hem melk te geven, maar hij weigerde dit tot de volgende dag om 18.00 uur.”

“Toen hij net als de anderen begon te spelen, vergat Long'uro soms dat hij geen slurf had en stootte hij zijn hoofd tegen dingen aan”, herinnert Mary zich. “Het voelde alsof mijn eigen kind tegen een muur aanliep.” Na verloop van tijd leerde Long'uro hiermee om te gaan en stopte hij voordat hij ergens tegenaan liep. Dit laat zien hoe veerkrachtig hij is.

Intussen is zijn korte slurf helemaal genezen en kan hij er goed mee omgaan. Hij pakt er bladeren mee en spettert zelfs water over zichzelf heen. “Long'uro heeft me geduld en acceptatie geleerd”, zegt Mary. “Uitdagingen horen bij het leven, maar je kunt ze overwinnen. Long'uro is een inspiratiebron.”

Long'uro heeft zijn leven te danken aan de toewijding van verzorgers zoals Mary en haar collega's. Als een van de eerste vrouwelijke olifantenverzorgers van de Samburu-gemeenschap, geeft Mary hem veel liefde en constante zorg. “Long'uro voelt als mijn zoon”, zegt ze met een glimlach. “Ik aai zijn kop en zing voor hem.”

Voor olifanten werkt een slurf als een combinatie van een menselijke hand en neus. Zonder slurf kunnen olifanten niet goed grazen of water en modder over hun lichaam spetteren.

Ondanks zijn gebreken heeft Long'uro buitengewone moed en aanpassingsvermogen getoond. Hij laat zich niet beperken door zijn omstandigheden. Long'uro ontwikkelt zich goed en als een unieke olifant: hij graast, speelt en bouwt op zijn eigen manier een band op met zijn soortgenoten.

Redding stimuleert vreedzaam samenleven

IFAW is trots om in 2026 te gaan samenwerken met Reteti Elephant Sanctuary om weesolifanten in het noorden van Kenia een nieuwe kans te geven op een leven in het wild. Redding is een cruciaal onderdeel van IFAW's Room to Roam-initiatief, dat olifanten verzorgt en beschermt, en tegelijkertijd zorgt voor een goede relatie tussen mensen en de natuur in belangrijke leefgebieden van olifanten.