Biedt ‘vrijwel volledig ivoorhandelsverbod’ VS en China tijdig soelaas voor de olifanten?

Presidenten China en VS sluiten verbintenis voor “vrijwel volledig verbod op import en export van ivoor.”Een turbulente week in Washington DC eindigde vrijdagmiddag met een groot succes in de strijd tegen ivoorstroperij. In een gezamenlijke verklaring deden de Chinese president Xi Jinping en zijn Amerikaanse collega Obama toezeggingen voor een “vrijwel volledig verbod op de import en export van ivoor, inclusief vergaande, spoedige beperkingen aan de import van ivoor als jachttrofee.” Daarnaast beloofden ze “vergaande, spoedige stappen te zullen ondernemen om de binnenlandse commerciële handel in ivoor te stoppen.”

De Amerikaanse regering beloofde eerder al een ‘vrijwel volledig verbod’ op de handel in ivoor. Met deze nieuwe ontwikkeling zou ook de Chinese regering een belangrijke stap vooruit zetten.

Dat China de belangrijkste afzetmarkt voor ivoor ter wereld is, staat als een paal boven water. Maar de VS volgen op de voet. Doortastend handelen van deze twee landen betekent dan ook een historische stap vooruit in de wereldwijde strijd voor bescherming van de Afrikaanse olifant. En die komt geen moment te vroeg: elk jaar doden stropers zo’n 35.000 olifanten omwille van hun slagtanden. Wetenschappers waarschuwen dat de Centraal-Afrikaanse bosolifant al binnen tien jaar vrijwel verdwenen zou kunnen zijn. En ook van de Afrikaanse savanne-olifant worden alarmerende aantallen door stropers gedood. Als we niets doen, lijkt plaatselijk uitsterven van de soort onafwendbaar.

Het nieuws doorbrak de gewoonlijk trage vrijdagse nieuwsstroom in Washington, waar president Xi zijn eerste staatsbezoek aan de VS aflegde. De twee leiders moeten de smokkel van wilde dieren, naast hete hangijzers als militaire spanningen en cyberdreigingen, hebben beschouwd als een onderwerp waarover relatief eenvoudig overeenstemming kon worden bereikt. Datzelfde weekend zouden echter nog meer belangrijke milieuafspraken volgen. Zo kondigde China, in aanloop naar de cruciale wereldtop deze winter in Parijs, mogelijk baanbrekende maatregelen aan om de CO2-uitstoot te beperken. En de VS gaan verdere maatregelen doorvoeren om klimaatverandering tegen te gaan.

De bekendmakingen van de wereldleiders komen kort na het bezoek van paus Franciscus aan het Capitool (en later de Verenigde Naties in New York, waar hij aandrong op snelle maatregelen tegen klimaatverandering). Hun boodschap is luid en duidelijk: dit is een cruciaal moment in onze geschiedenis. Alle landen moeten eensgezind optrekken voor de bescherming van onze aarde, haar ecosystemen en haar bewoners.

Een goed moment dus om even pas op de plaats te maken en ons af te vragen wat er nu werkelijk gaat gebeuren naar aanleiding van het door de wereldleiders overeengekomen ivoorhandelsverbod.

Ten eerste gaat het om een ‘verbintenis’ om een einde te maken aan de ivoorhandel, en niet om een wet. Nog niet tenminste.

De Amerikaanse Fish & Wildlife Service heeft al een regel voorgesteld waarmee een groot aantal mazen in de Amerikaanse handelswetgeving zou kunnen worden gedicht. Het publiek kreeg 30 dagen de tijd om op het voorstel te reageren, een termijn die op 28 september afliep. Hierna moet de nieuwe regel nog de hele bureaucratische pijplijn door, voordat het een echte wet wordt. We moeten dus nog zien hoe de definitieve details eruit gaan zien. De vrees van het IFAW is dat het voorstel niet ver genoeg gaat om een einde te maken aan de illegale verkoop van ivoor, de import van jachttrofeeën uit de plezierjacht, en een aantal andere aspecten van de ivoorhandel. Toch betekent het in onze ogen altijd nog een grote verbetering ten opzichte van de huidige situatie – MITS het voorstel onderweg niet wordt afgezwakt, en MITS handhaving van de wet prioriteit krijgt.

Ook aan Chinese zijde is een goede implementatie van levensbelang. Hier kennen we echter veel minder details over welke stappen men daadwerkelijk wil nemen om een einde te maken aan de import, de export en de binnenlandse handel. Net als in de VS moet men zich in China op twee fronten richten: grenscontroles én strikt toezicht op de detailhandel. Alleen zo kan worden voorkomen dat gesmokkeld ivoor in de etalages belandt. Feit is dat er in China twee ontwikkelingen zijn die een betere controle over de legale ivoorhandel mogelijk maken. De verspreiding van ivoorvoorraden naar verwerkingsbedrijven valt onder de verantwoordelijkheid van de overheid, en de overheid houdt een registratiesysteem bij van ivoorverkopen.

Helaas is het nog altijd zo dat de legale verkoop sterk verweven is met de illegale verkoop. Maar weinig consumenten (en zelfs deskundigen) zien het verschil tussen een bewerkte slagtand uit 1800 en één uit 2015. Om nog maar te zwijgen over kleine sieraden, eetstokjes of andere bewerkte voorwerpen van ivoor. Als de presidenten Obama en Xi hun beloften nakomen, geven ze kopers en verkopers de ondubbelzinnige boodschap dat de handel in ivoor niet opweegt tegen de nadelen. Toen in het kader van de anti-corruptiecampagne van de regering Xi haaienvinnensoep werd geschrapt van officiële banketten, liep de consumptie van haaienvinnen binnen een jaar met 75% terug. Daarom is er goede hoop dat concrete implementatie van deze verbintenis direct resultaat zal opleveren. Beide landen hebben al een groot deel van hun ivoorvoorraden vernietigd. En daarmee hebben ze al een boodschap uitgedragen die nu hopelijk in wetgeving gevat zal gaan worden.

Voor zowel de Chinese als de Amerikaanse regering is ook de timing van deze verbintenis cruciaal. Elk jaar worden er tienduizenden Afrikaanse olifanten gedood. Elke maand die verstrijkt zonder effectief verbod op de handel in ivoor, betekent dus een extra maand van bloedvergieten. In het beste geval zal de Amerikaanse Fish & Wildlife Service binnen twee of drie maanden de definitieve regelgeving gereed hebben voor verdere invoering. De kans is echter groot dat dit pas in het voorjaar van 2016 zal gebeuren, of zelfs nog later. De Chinese State Forestry Administration heeft al een aantal importzendingen met ivoor tegengehouden, maar er is tijd nodig om de rest van hun actieplan uit te werken, en de tijd werkt op dit moment niet in ons voordeel.

We moeten ook niet vergeten dat het zo bloedig verkregen ivoor niet alleen zijn weg vindt naar de Verenigde Staten en China: ook in Thailand, de Filippijnen, Vietnam en op andere plaatsen in de wereld zijn er grote illegale markten. Regeringsleiders van die landen dragen een zelfde verantwoordelijkheid als Xi en Obama. Het is belangrijk dat zij de verleiding weerstaan om, na het wegebben van de eerste aandacht voor deze bekendmaking, de situatie maar gewoon bij het oude te laten. Op de volgende CITES-conferentie, het regulerend lichaam voor de internationale handel in ivoor en andere producten van wilde dieren, moeten afgevaardigden van alle landen samen een vuist maken om deze vernietigende industrie voor eens en voor altijd te stoppen. Het lot van de olifanten ligt uiteindelijk in de handen van de potentiële kopers van ivoor. Dus als we de olifant voor komende generaties willen behouden, kunnen we ons geen compromissen permitteren, of mazen in de wet laten bestaan die handelaren vrij spel geven.

Houd deze plek in de gaten voor nieuwe ontwikkelingen en berichten rond de bekendmaking van het Witte Huis. Vrijdag 25 september zou wel eens het keerpunt naar herstel kunnen betekenen.

--PL

Maak nu een gift over en help het IFAW de vraag naar ivoorproducten verder terug te dringen; in de VS, in China en in de hele wereld.

Post a comment

Deskundigen

Vice President, Hoofd Internationale Activiteiten en Programma's
President en Algemeen Directeur
Céline Sissler-Bienvenu, Directeur Frankrijk en Franstalig Afrika
Directeur Frankrijk en Franstalig Afrika
Regiodirecteur Midden-Oosten en Noord-Afrika
Regiodirecteur Midden-Oosten en Noord-Afrika
Dr. Joseph Okori
Regiodirecteur Zuidelijk Afrika en Hoofd Programma Natuurbehoud
Dr. Maria (Masha) N. Vorontsova, Regiodirecteur Rusland en GOS
Regiodirecteur Rusland en GOS
Faye Cuevas, Esq.
Senior Vice President
Grace Ge Gabriel, Regiodirecteur Azië
Regiodirecteur Azië
Jeffrey Flocken, Regiodirecteur Noord-Amerika
Regiodirecteur Noord-Amerika
Kelvin Alie, Vice-president IFAW, Hoofd Programma Dierenwelzijn en Natuu
Vice-president IFAW
Peter LaFontaine, Manager Campagnes, IFAW Washington, D.C.
Manager Campagnes, IFAW Washington, D.C.
Rikkert Reijnen, Hoofd Programma Wildlife Crime
Hoofd Programma Wildlife Crime
Country Representative IFAW Duitsland
Country Representative IFAW Duitsland
Tania McCrea-Steele, Internationaal Projectleider Wildlife Crime
Internationaal Projectleider Wildlife Crime
Vivek Menon, Senior adviseur bedrijfsvoering en filantropie
Senior adviseur bedrijfsvoering en filantropie