Bedreigde dieren beschermen door landschapsbehoud

Het is een feit: onze aarde loopt gevaar en dat komt door de mens.

Wetenschappers vertellen ons dat we midden in een ‘zesde massa-uitsterving’ zitten: het in korte tijd uitsterven van een groot aantal planten en dieren. En dat dit grotendeels te wijten is aan activiteiten van de mens.

Op de ‘Rode lijst’ van de IUCN (Internationale Unie voor het behoud van de natuur) staan op dit moment 79.800 soorten. Daarvan worden er 23.000 direct bedreigd met uitsterven – het gaat om 41% van de amfibieënsoorten, 34% van de naaldbomensoorten, 33%  van de koraalsoorten, 25% van de zoogdiersoorten en 13% van de vogelsoorten.

Het meest recente nieuws dat door onderzoekers naar buiten is gebracht, is dat menselijke activiteiten – en dan met name stroperij – de hoofdoorzaak zijn voor het feit dat de olifantenpopulaties in 73 beschermde gebieden zijn afgenomen tot slechts 25% van wat hun omvang zou zijn geweest, als de populatiegroei uitsluitend door natuurlijke factoren zou zijn beïnvloed en niet door mensen. Dit onderzoek over een periode van 10 jaar is mede door het IFAW gefinancierd.

Bij het IFAW zoeken we naar oplossingen via ons Landscape Conservation Programme. Dit programma is voortgekomen uit het bekendere Olifantenprogramma en is geboren uit het besef dat we onze inspanningen niet simpelweg kunnen beperken tot wat er in de olifantenleefgebieden zelf speelt. In plaats daarvan moeten we een breed scala aan gevaren en uitdagingen op verschillende niveaus aanpakken.

Bij landschapsbehoud kijken we niet alleen naar de fysieke toestand van een landschap; we houden rekening met de behoeften van de dieren én de mensen die er leven. Het IFAW kiest een strategische, allesomvattende aanpak om belangrijke wilde diersoorten in specifieke gebieden te beschermen. We zetten in op dierenwelzijn, het redden en rehabiliteren van individuele dieren, gedegen wetenschappelijk onderbouwde natuurbeschermingsmethoden, maatschappelijke betrokkenheid en beschermingsmaatregelen voor diersoorten.

Aan de volgende soorten besteden we op dit moment extra aandacht:

Schubdieren

Schubdieren behoren tot de meest bedreigde diersoorten op aarde. Stropers hebben het voorzien op hun schubben die, net als de hoorns van neushoorns, gemaakt zijn van hetzelfde materiaal als ons haar en onze vingernagels. En dat betekent dat ze geen enkele geneeskrachtige waarde hebben. Ondanks het feit dat alle acht de soorten schubdieren zijn opgenomen in Bijlage I van CITES, die elke vorm van handel verbiedt, worden er steeds meer illegale transporten met schubdierschubben en zelfs levende dieren onderschept. Zo onderschepte China in december nog een lading van drie ton schubben en nam Maleisië begin mei in slechts twee weken tijd 700 kg schubben in beslag.

Neushoorns

Het doden van neushoorns om hun hoorns gaat onverminderd door. Binnen één decennium zijn meer dan 7.000 neushoorns gedood voor hun hoorns. In Zuid-Afrika, waar neushoorns ernstig worden bedreigd, nam het aantal stropersincidenten vorig jaar licht af. Hier werden in 2016 in totaal 1.054 neushoorns gedood.

Berberapen

De illegale huisdierenhandel speelt een belangrijke rol in de afname van de populaties berberapen, de enige niet-menselijke primatensoort ten noorden van de Sahara. Ooit was de berberaap een veelvoorkomende soort in Noord-Afrika. Nu zijn er nog slechts tussen de 6.500 en 9.100 exemplaren over in Marokko en Algerije, en een kleine populatie van 200 berberapen die op de Rots van Gibraltar zijn geïntroduceerd. De totale populatie berberapen is in de afgelopen 30 jaar met 50 tot 80% afgenomen.

Olifanten

Uit recent gepubliceerd onderzoek blijkt dat de oprukkende mens en met name stroperij ervoor hebben gezorgd dat de huidige omvang van olifantenpopulaties slechts 25% bedraagt van de omvang die ze normaal gesproken zouden hebben. Olifanten worden vooral gedood om hun ivoor, waar in het Verre Oosten veel vraag naar is. Uit berichtgeving in de media blijkt dat handhavers vorig jaar ten minste 20 ton illegaal ivoor in beslag hebben genomen.

Afrikaanse leeuwen

In pre-koloniale tijden leefden er in Afrika naar schatting een miljoen Afrikaanse leeuwen, die voorkwamen in alle gebieden behalve de droogste woestijnen en de natste regenwouden. Sinds die tijd zijn leeuwenpopulaties echter fors en dramatisch in aantal teruggelopen als gevolg van mens-dierconflicten, verlies van leefgebieden, het verdwijnen van prooidieren, de bushmeatjacht en de plezierjacht, allemaal factoren die veel leeuwen het leven kosten. Daar komt nog bij dat er een levendige handel bestaat in lichaamsdelen en producten van leeuwen, met name naar het Verre Oosten, waar het gebruik van leeuwenbotten voor medicinale toepassingen lijkt toe te nemen. Vorig jaar mislukte een poging om de Afrikaanse leeuw op te nemen in Bijlage I van CITES, waardoor Zuid-Afrika de handel in leeuwenbotten kan voortzetten. Eerder dit jaar gaf Zuid-Afrika aan toe te zullen staan dat in 2017 de botten van zo'n 800 leeuwen worden verhandeld.

Grijze roodstaartpapegaaien

Grijze roodstaartpapegaaien zijn gewilde huisdieren vanwege hun uitzonderlijke vermogen om geluiden te onthouden en te reproduceren. Dat ze zo goed geluiden en de menselijke taal kunnen nabootsen, maakt ze enorm geliefd bij handelaren. De soort kwam oorspronkelijk in grote aantallen voor in West- en Centraal Afrika. Inmiddels zijn de populaties in een aantal landen met maar liefst 90% afgenomen, vooral door de huisdierenhandel en vernietiging en versnippering van leefgebieden.

Er zijn veel problemen die zo veel soorten op onze planeet bedreigen,  het is aan ons om daar iets aan te doen.

--AD

 

Post a comment

Deskundigen

Vice President, Hoofd Internationale Activiteiten en Programma's
President en Algemeen Directeur
Beth Allgood, Directeur Verenigde Staten
Directeur Verenigde Staten
Senior adviseur beleidsontwikkeling
Senior adviseur beleidsontwikkeling
Dr. Joseph Okori
Regiodirecteur Zuidelijk Afrika en Hoofd Programma Natuurbehoud
Faye Cuevas, Esq.
Senior Vice President
Grace Ge Gabriel, Regiodirecteur Azië
Regiodirecteur Azië
Vicepresident Natuurbehoud en Dierenwelzijn
Vicepresident Natuurbehoud en Dierenwelzijn
Kelvin Alie, Vice-president IFAW, Hoofd Programma Dierenwelzijn en Natuu
Vice-president IFAW
Patrick Ramage, Hoofd Programma Oceaanbescherming
Hoofd Programma Oceaanbescherming
Rikkert Reijnen, Hoofd Programma Wildlife Crime
Hoofd Programma Wildlife Crime