Natuurbranden in Europa: hoe help je huisdieren en wilde dieren?

Volgens minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nuñez was er op 6 juli sinds het begin van het jaar al 11.000 hectare verbrand op het Franse vasteland. Dat is meer dan het dubbele van de ongeveer 5.000 hectare die in dezelfde periode in 2025 werd geregistreerd.

Het bosbrandseizoen in Frankrijk duurt door de opwarming van de aarde steeds langer; wat eerst juli-augustus was, is nu juni-oktober. Door de droge lucht en bodem blijft de vegetatie langer brandbaar.

De bosbranden treffen duizenden mensen, maar ook veel dieren. Er is maar weinig tijd om je voor te bereiden en te evacueren.

Nuttige informatie voor mensen nabij natuurbranden

Als jij of iemand in je omgeving te maken heeft met bosbranden, vind je hieronder belangrijke informatie:

• Pak je noodpakket om tijdens het vluchten ook de veiligheid van je huisdieren te waarborgen.
• Zie je in Nederland een wild dier in nood? Bel dan de Dierenambulance via telefoonnummer 144 of een lokaal opvangcentrum.
• Zie je in Frankrijk een wild dier in nood? Neem dan contact op met het dichtstbijzijnde opvangcentrum via dit overzicht.
• Wil je in Frankrijk helpen? Neem contact op met lokale verenigingen om je hulp aan te bieden.

Het redden van dieren is een prioriteit voor IFAW

In maart hebben we in Frankrijk geholpen bij het redden van 2.500 papegaaiduikers die door een storm in de problemen waren geraakt. In september 2025 hebben we een lokale partner in Griekenland gesteund zodat zij dieren die door de bosbranden in de val zaten, konden helpen. In januari 2025 hebben we geholpen bij de zoek- en reddingsacties tijdens de bosbranden in de regio Los Angeles in de Verenigde Staten.

Nu bosbranden steeds vaker voorkomen en steeds heviger worden, volgen we de situatie in Europa op de voet. Als je bij een opvang- of reddingscentrum voor wilde dieren werkt en te maken hebt met een uitzonderlijke toestroom van dieren als gevolg van deze branden, kun je (financiële) noodhulp aanvragen door contact met ons op te nemen via het e-mailadres disasterresponse@ifaw.org

Zit je zelf op afstand en wil je helpen zorgen dat dieren die het meest dringend hulp nodig hebben bij rampen de hulp krijgen die ze verdienen? Doneer dan aan IFAW.

Hoe kun je je huisdier(en) voorbereiden op een ramp en hen beschermen?

Branden kunnen zich binnen enkele minuten verspreiden, waardoor mensen maar heel weinig tijd hebben om zich voor te bereiden en te vluchten. In zo’n noodsituatie kunnen mensen zelfs worden gedwongen hun huis te verlaten zonder hun huisdieren. In noodsituaties zijn huisdieren extra afhankelijk van hun baasjes om hun veiligheid en welzijn te garanderen.

Om mensen te helpen om zich beter op deze situaties voor te bereiden, heeft IFAW een pakket met hulpmiddelen ontwikkeld. Daarin vind je praktische tips om je voor te bereiden op rampen voordat ze gebeuren. Met een goede voorbereiding hebben jij en je gezin meer kans om in veiligheid te komen en te overleven.

Stel samen met je gezin een rampenplan op voor je huisdieren. Neem je huisdieren mee in je noodplan, zij horen namelijk ook bij het gezin.

• Zoek uit welke opvangmogelijkheden er zijn voor huisdieren en maak er een lijst van; bijvoorbeeld hotels, huizen van familieleden of vrienden, en opvangcentra. Deel je plan met buren, familie en vrienden. Zoek iemand die je huisdieren kan ophalen als je tijdens een ramp van ze gescheiden raakt en je niet naar huis mag terugkeren.
• Zorg ervoor dat je huisdieren goed herkenbaar en te vinden zijn. Zorg voor een halsband met de naam van je huisdier en je telefoonnummer erop, bewaar het vaccinatieboekje van je dier bij het noodpakket, en zorg dat je een foto hebt waar jij en je huisdier samen opstaan. Plak een sticker op de deur of het raam van je huis waarop staat hoeveel en welke huisdieren je hebt. En mocht je dit nog niet hebben gedaan: laat je huisdier chippen en houd de registratie up-to-date.

Maak alvast een noodtas voor je huisdier(en) met de volgende inhoud:

• Voeding en water: zorg voor genoeg voorraad voor ten minste twee weken, en een paar snacks om je huisdier gerust te stellen.
• Een opvouwbare voerbak of een andere makkelijk mee te nemen bak.
• Spullen die zorgen voor comfort en rust: doe er handdoeken, dekens en wat vertrouwd speelgoed in om stress bij je huisdier te verminderen.
• EHBO-set en andere gezondheidsproducten: denk aan de gebruikelijke medicijnen van je huisdier en een EHBO-set met onder andere verband, een schaar, een pincet en een ontsmettingsmiddel om wondjes of brandwonden te behandelen.
• Belangrijke documenten: bewaar een kopie van de vaccinatieboekjes, medische dossiers en alle identificatiepapieren.
• Veiligheidsuitrusting: zorg voor een reservehalsband en -riem.
• Vervoer: een reismand of bench die past bij de grootte van je huisdier.
• Specifieke benodigdheden voor jouw dier, zoals voor katten een draagbare kattenbak en kattenbakvulling, en voor honden poepzakjes en schoonmaakdoekjes.

Kun je wilde dieren ook helpen voor en tijdens een ramp?

Bij een bosbrand of een andere ramp zijn wilde dieren extra kwetsbaar. Herten, vossen, egels, vogels en kleine zoogdieren kunnen door de vlammen in de val zitten of gedwongen worden om halsoverkop te vluchten. Zelfs als ze het overleven, kan de vernietiging van hun leefgebied ervoor zorgen dat ze langdurig geen toegang meer hebben tot water, voedsel en onderdak.

Om de lokale natuur te ondersteunen, kun je nog voor een ramp toeslaat al maatregelen nemen.

Ter voorbereiding op een ramp:

• Zorg voor drinkplaatsen voor wilde dieren. Het is belangrijk om stenen en takken in de waterpoel te leggen, zodat kleinere dieren niet verdrinken.
• Plant inheemse soorten om de dieren van geschikt voedsel te voorzien.
• Zoek uit waar het dichtstbijzijnde opvangcentrum voor wilde dieren is en noteer de contactgegevens. Ben je in Frankrijk? Bekijk dan deze website.

Tijdens een ramp:

• Als je een wild dier in nood ziet, neem dan contact op met de Dierenambulance via telefoonnummer 144 of het dichtstbijzijnde lokale opvangcentrum voor wilde dieren.
• Als een wild dier bij jou in de buurt een schuilplaats nodig heeft, probeer dan een plekje voor hem te maken waar hij comfortabel kan rusten.
• Geef wilde dieren de ruimte die ze nodig hebben om te vluchten door je eigen huisdieren aan de lijn te houden of binnen te houden, om conflicten te voorkomen.

Houd er rekening mee dat wilde dieren na een ramp gedesoriënteerd, gestrest of gewond kunnen zijn, waardoor ze zich onvoorspelbaar kunnen gedragen. Een bang dier kan zich bijvoorbeeld verdedigen als iemand te dichtbij komt.

Nu bosbranden overal ter wereld steeds vaker voorkomen en steeds heviger worden, telt elk gered leven. Laten we samen zorgen dat dieren beter worden beschermd en worden gered als er een ramp toeslaat.