Een te hoge prijs voor olifanten!

Ivoorhandel door Nederlandse veilinghuizen

In het voorjaar van 2018 heeft het IFAW onderzoek gedaan naar de handel in ivoren voorwerpen via Nederlandse veilinghuizen.  

De resultaten zijn zorgwekkend: zeker 57,8% van alle handel in olifantenivoor voldoet niet aan de wettelijke eisen. 88% van de aanbiedingen via Nederlandse fysieke veilinghuizen heeft niet de juiste papieren. Bij online veilinghuis Catawiki ligt dit percentage aanzienlijk lager doordat er wel taxatierapporten worden geleverd. Maar dit veilinghuis beoordeelt voorwerpen vanaf foto’s, terwijl dit niet is toegestaan. Uit interviews blijkt dat daarnaast rapporten worden geleverd voor voorwerpen die niet antiek zijn. Het percentage illegaal verhandelde ivoor is hierdoor waarschijnlijk veel hoger dan we nu hebben kunnen vaststellen.

Handelsverbod

Dit onderzoek biedt het zoveelste bewijs dat we nú actie moeten ondernemen om de ivoorhandel te stoppen. De huidige regelgeving blijkt te verwarrend en gaten te bevatten, zodat deze lastig te handhaven is en vaak overtreden wordt. Daarom stelt het IFAW een urgente aanbeveling voor: de EU voert een verplicht, alomvattend en permanent handelsverbod in op ivoor. Slechts een aantal nauwkeurig afgebakende uitzonderingen zijn acceptabel. Alleen zo kunnen wij er met z’n allen voor zorgen dat olifanten in het wild niet zullen uitsterven!

Is Europa een belangrijke speler op de wereldwijde ivoormarkt?

De meeste Europeanen zullen deze vraag ontkennend beantwoorden. Niets is minder waar: dit continent is de grootste exportmarkt voor handel naar andere landen. Bovendien is zelfs Nederland één van de Europese landen met een aanzienlijke rol in de handel van ivoor van olifanten.

Een groot deel gaat nog steeds naar Azië. Je bent een Chinees, en je woont in België, je gaat dus al die mensen langs die nog slagtanden hebben liggen, die stop je in een container, maar in China mag het niet meer aankomen. Dan moet je het dus smokkelen.”

 – Een Nederlandse taxateur

In augustus 2018 beantwoordde Minister Schouten (LNV) de Kamervragen van D66 omtrent de rol van Nederland in de internationale ivoorhandel. De antwoorden bieden hoop. Nederland is bereid zelf een strengere wetgeving aan te nemen. De antwoorden op de Kamervragen leest u hier. Het IFAW juicht dit toe en roept de minister op dit zo snel mogelijk in te voeren. Nederland volgt hiermee andere Europese landen, zoals Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk.

Download hier het onderzoeksrapport. 

Bedreiging voor olifanten 

Jaarlijks doden stropers meer dan 20.000 olifanten op inhumane wijze om de internationale ivoormarkt te verzadigen. De populaties olifanten verkeren hierdoor wereldwijd in kritieke toestand. Momenteel leven er ongeveer 415.000 op het gehele Afrikaanse continent. Tussen 2007 en 2014 is zelfs een derde van de populatie afgenomen. Als we niet snel ingrijpen, is er geen toekomt meer voor de olifant!

Omdat de toepassing van ivoor puur decoratief is, is het makkelijk. Ivoor, dat is sier, en dan ook nog in onze huidige ogen sier van een dubieuze smaak. Dus het is een grote missie, wereldwijd om te zeggen: ivoor is niet goed. Je kan er niets moois mee. Er zijn ook geen winkels meer waar je ivoor kunt kopen.” – Een Nederlandse taxateur

#NoIvoryInEU

Als onderdeel van de campagne #NoIvoryInEU lanceerde het IFAW in 2017 een petitie om bij de EU aan te dringen een totaalverbod in te stellen voor de handel in ivoor. Samen met AVAAZ werden in maart meer dan 1,2 miljoen handtekeningen verzameld en aangeboden aan de Europese Unie. Begin juli werden de resultaten bekend van het onderzoek door AVAAZ naar aanbiedingen met zogenaamd antiek ivoor via Nederlandse antiekwinkels en Marktplaats. Ook dit liet zien dat 68% illegaal werd verkocht. 

Eerder onderzoek maakte al duidelijk dat er in Europa illegaal ivoor wordt bewerkt voor de export naar Zuidoost-Azië. Op deze interactieve kaart ziet u het aantal inbeslagnames van illegaal ivoor in 14 Europese lidstaten. De EU loopt achter in de wereldwijde strijd tegen de ivoorhandel. Nu is het moment om deze praktijken een halt toe te roepen!

“Ik heb een half jaar geleden een dame hier gehad: ik heb een hele leuke collectie ivoor: en het was allemaal Congo. Dat is natuurlijk fout. En toch een TMV-taxateur die zijn naam eraan verbond. En dan 80 documentjes liet maken à 30 euro per stuk. Dat is het ook, daar komt een heel mooi verdienmodel bij voor de ander, dus die schrijven met liefde die documenten." – Een Nederlandse veilinghouder

Wat mag er wel en niet?

De ivoorhandel binnen de EU is geregeld via Verordening (EG) nr. 338/97, die rechtstreeks van toepassing is in Nederland en verdere invulling geeft aan het internationale CITES-verdrag dat sinds 1975 de internationale handel in wilde dieren en planten aan banden legt. De handel in olifantenivoor is in principe verboden, maar er zijn uitzonderingen gemaakt voor ivoren voorwerpen die al bestonden voordat de olifant beschermd werd door het CITES-verdrag.

Over het IFAW

Het IFAW voert campagne voor een totaalverbod van de ivoorhandel door EU-landen. Wettelijke regels alleen zijn niet genoeg om een einde te maken aan de illegale handel waarvoor jaarlijks meer dan 20.000 olifanten worden gedood. We trainen parkwachters en douaneambtenaren om stropers en smokkelaars te kunnen stoppen. Met slimme dataverzameling helpen we voorkomen dat stropers toeslaan. Door onderzoek laten we zien hoe groot het probleem van de illegale handel is. Consumenten maken we ervan bewust dat ze geen olifantenivoor moeten kopen en samen met online-bedrijven kijken we hoe ze de handel via hun websites kunnen stoppen. Daarnaast redden we baby-olifanten waarvan de moeder is gedood en zorgen we ervoor dat ze gezond opgroeien en weer terug in het wild kunnen leven. Met de lokale bevolking en overheden in Afrika werken we aan duurzame oplossingen voor mens-dier conflicten. Samen zorgen we voor herstel van veilige leefgebieden en beschermen we de olifanten.

Veel gestelde vragen over ivoorhandel en de gevolgen van een verbod