Een nieuw netwerk voor mensen en olifanten in China

In die tijd was het idee van een lokaal netwerk van gemeenschapsrangers nog in ontwikkeling. Conflicten tussen mensen en olifanten waren al jaren aan het toenemen, waarbij olifanten steeds vaker landbouwgebied en dorpen binnenkwamen.

Hoewel de mensen in de provincie Yunnan al generaties lang samenleven met wilde olifanten, nam de druk voor zowel mensen als dieren toe door bevolkingsgroei, veranderingen in landgebruik en klimaatverandering. Het was niet langer genoeg om te vertrouwen op noodwaarnemingen of eenmalige trainingen. Er was iets diepgaanders nodig: vaste kennis, vertrouwen en dagelijkse maatregelen.

In 2021 lanceerde IFAW, in samenwerking met de Jinghong Forestry and Grassland Administration, officieel het Community Ranger Network Initiative. Het doel was simpel: lokale gemeenschapsleden uitrusten en opleiden om toezichthouders en voorlichters in de frontlinie te worden. Deze rangers zouden kennis over veiligheid delen, helpen bij vroegtijdige waarschuwingssystemen en, het allerbelangrijkste, fungeren als de essentiële schakel tussen mensen en de olifanten waarmee ze samenleven.

Jie was een van de eersten.

Hij vertelde me dat het werk in het begin gewoon iets nieuws was: een kans om een vaardigheid te leren die verder ging dan landbouw. Hij was opgegroeid met het oogsten van suikerriet en het tappen van rubber. De inkomsten uit rubber waren goed en veel van zijn leeftijdsgenoten bleven op het land werken. Deze baan gaf hem echter iets anders, zei Jie. “Het opent je wereld”, vertelde hij me. “Het geeft je een doel.”

Een levensveranderende ervaring

Dat doel ging wel gepaard met angst. Voordat hij zich bij het initiatief aansloot, had Jie tijdens een nachtelijke oogst een angstaanjagende ontmoeting met olifanten gehad. Terwijl de anderen uit het dorp de bomen in vluchtten, stond Jie oog in oog met een enorme stier. Hij stond als aan de grond genageld, zijn hart bonkte in zijn keel, en hij verwachtte het ergste. De olifant draaide zich echter gewoon om en liep weg. Dat moment liet een indruk achter: was coëxistentie echt mogelijk?

Jaren later, als getrainde ranger, voelt Jie nog steeds die angst. Hij gaat er nu echter anders mee om. “Juist omdat ik bang ben, weet ik dat ik een goede relatie met hen moet opbouwen”, zei hij. Die relatie wordt stap voor stap opgebouwd, patrouille na patrouille, gesprek na gesprek.

Een nieuwe mentaliteit

In het begin waren de dorpsbewoners vaak een beetje sceptisch over de rangers. Als er schade aan gewassen was, wilden ze iemand de schuld geven. Waarom hadden de rangers de olifanten niet weggejaagd? 

Langzaamaan begon dit te veranderen. Toen de rangers dag na dag terugkwamen bij dezelfde velden en dezelfde families, groeide het vertrouwen. De inwoners begonnen hun eigen waarnemingen te delen, vragen te stellen en hun routines aan te passen tijdens het migratieseizoen van de olifanten. “De mensen hier weten misschien niet hoe hun dorpsleider heet, maar ze kennen ons wel”, zegt Jie met een beetje trots.

Het Community Ranger Network is nu actief in meerdere dorpen, met rangers die zijn opgeleid en ingezet in zowel Jinghong als Mengla. In september 2025 waren meer dan 28.000 dorpsbewoners bereikt via het programma. Het percentage inwoners dat voorlichting over veiligheid heeft gekregen, is flink gestegen van 36% naar 65%.

Volgens een evaluatie van het project in 2024-2025 is het bewustzijn en de positieve houding van de gemeenschap ten opzichte van het behoud van olifanten flink verbeterd. Meer inwoners passen nu hun landbouwschema's en -locaties aan op basis van vroegtijdige waarschuwingen, waardoor het risico op confrontaties effectief wordt verminderd.

Het belang van individuele acties

Wat in 2021 begon als een bescheiden initiatief, wordt nu een model voor coëxistentie. De kern daarvan wordt gevormd door mensen zoals Jie: individuen die ervoor hebben gekozen om de moeilijke weg tussen angst en begrip te bewandelen.

Hun werk blijft vaak onopgemerkt. Ze reizen over modderige wegen, zijn nachtenlang aan het bewaken, en dragen de onzichtbare last om zowel olifanten als mensen veilig te houden. Hun impact is echter duidelijk: dankzij hen vallen er minder slachtoffers. Velden worden beschermd, en gemeenschappen beginnen olifanten niet meer als een bedreiging te zien, maar als buren.

Dit is deel één van een driedelige serie. In het volgende verhaal reizen we naar Mengla, China, om een andere ranger te ontmoeten – iemand die stil achterin een drukke training stond en die na verloop van tijd zijn eigen stem zou vinden in dit groeiende netwerk van bewakers.