Vijf weesolifanten in Zambia krijgen een gps-zender

Eén van de weesolifanten wordt onderzocht terwijl hij verdoofd is voor het aanbrengen van de zender.

Ik controleerde Batoka's ademhaling door het uiteinde van zijn slurf in mijn hand te houden. Elke krachtige ademhaling was voor mij een bevestiging dat de verdoving geen nadelige effecten op hem had. Met mijn hand tegen de achterkant van zijn oor voelde ik zijn hartslag in zijn bloedvaten. Ik noteerde deze en andere informatie van zijn onderzoek, terwijl andere leden van het team de satellietzender rond zijn nek bevestigden en bloed bij hem afnamen. Met zijn negen jaar is Batoka de op één na oudste van de weesolifanten op de uitzetlocatie in Kafue.

Hij is één van de vijf jonge olifanten voor wie de definitieve uitzetting in het wild een stap dichterbij is gekomen.

Het IFAW werkt samen met het Elephant Orphanage Project (EOP) van Game Rangers International om ervoor te zorgen dat weesolifantjes in Zambia worden opgevangen en gerehabiliteerd om uiteindelijk te worden uitgezet.

Olifantjes die door het team van het EOP worden gered, brengen, afhankelijk van de leeftijd waarop ze worden binnengebracht en hun gezondheid, eerst één tot drie jaar door onder begeleiding van de oppassers. Die nemen de rol van hun moeder op zich en staan de kalfjes vierentwintig uur per dag bij. Jonge kalfjes hebben vaak intensieve zorg nodig en zijn erg gevoelig voor stress en ongeschikte voeding.

Als de olifanten eenmaal oud genoeg zijn om te worden gespeend, verhuizen ze naar de uitzetlocatie van het EOP in Zambia's Kafue National Park. Hier komen ze bij de bestaande kudde van oudere weesolifanten en beginnen ze aan hun voorbereiding op een wild bestaan.

Hier wagen ze zich op den duur steeds verder van de kudde en maken ze geleidelijk de overstap naar een leven in het wild. Het is belangrijk dat we daarbij in de gaten kunnen houden hoe ze het doen. Hiervoor gebruiken we halsbandzenders met gps (global positioning satellite), waarmee we hun bewegingen, hun gezondheid en hun gedrag kunnen blijven volgen. Bij deze operatie hebben we vijf van de oudste olifanten een zender omgehangen.

Het team doet een aantal onderzoeken bij Batoka terwijl hij verdoofd is voor het aanbrengen van de zender; de auteur houdt zijn slurf vast.

Rachael Murton, projectmanager van het EOP, coördineerde de operatie.

“Met de zenders kunnen we zien of hun uitzetting succesvol verloopt,” vertelt ze. “En we spreken van een succes als een olifant niet langer onze zorg nodig heeft, in een wilde omgeving leeft samen met andere wilde olifanten, natuurlijk gedrag vertoont en geschikt voedsel in de natuur weet te vinden. En dat weten we allemaal pas als we kunnen zien waar ze naartoe gaan en met wie ze optrekken.”

Op de ochtend van het aanbrengen van de zenders werd dierenartsenechtpaar Ian en Noleen Parsons ingevlogen naar de afgelegen locatie, om Chamilandu, Batoka, Maramba, Tafika en Zambezi te verdoven. Het vijftal was gekozen op basis van hun leeftijd en de waarschijnlijkheid dat ze binnenkort meer tijd op zichzelf, verder weg van de uitzetlocatie, zullen gaan doorbrengen.

Elke olifant kreeg een eigen team van biologen, dierenartsen en oppassers, die elk een specifieke rol vervulden. Toen het vijftal was onderzocht en een zender had gekregen, kregen ze allemaal een middel om weer wakker te worden. Al na een paar minuten stonden ze weer op hun poten en liepen ze rond binnen de omheining. Binnen 40 minuten hadden we alle vijf de jonge olifanten verdoofd, onderzocht en van een zender voorzien, en stonden ze weer overeind.

En dat was geen gemakkelijke klus; de geslaagde operatie was het resultaat van een zorgvuldige voorbereiding en een goede samenwerking van een ervaren team.

Via de halsbandzenders kunnen we de olifanten blijven volgen, ook als we ze niet kunnen zien. Als ervaren technisch adviseur van het project was ik betrokken bij het aanbrengen van de zenders. Het IFAW werkt al vijf jaar samen met het EOP en ondersteunt het project op elk vlak. We geven ook technische ondersteuning, door onze ervaring en expertise met effectieve reddingsacties en monitoring na uitzetting te delen.

Een ander belangrijk doel van die monitoring is het beperken van conflicten tussen olifanten en mensen. Vaak vestigen mensen zich steeds dichter langs de grenzen van het park en hun oogsten zijn voor olifanten een aantrekkelijke, gemakkelijke voedselbron.

De gebruikte halsbandzenders zijn uitgerust met geavanceerde technologie. Ze kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt als ‘virtuele afzettingen’ rondom bekende dorpen en akkers. Als een olifantenkalf te dichtbij komt, sturen de halsbandzenders via telefoon en e-mail een waarschuwing naar het team. Dan kan er een team worden gestuurd om de olifant uit het gebied te weren en terug het park in te drijven. En dat is een belangrijke stap vooruit om toekomstige conflicten tussen mensen en olifanten te vermijden.

Het IFAW maakt zich sterk voor een verantwoord vrijlatingsproces. Dat is niet alleen belangrijk om het welzijn van de dieren tijdens redding, rehabilitatie en vrijlating te waarborgen, maar speelt ook een belangrijke rol op het gebied van onderzoek en voorlichting voor onze achterban en onze partners.

Het IFAW is voortrekker en drijvende kracht achter de verdere ontwikkeling van monitoring na uitzetting. We hebben onderzoekers gestuurd die samen met de medewerkers van het EOP een monitoringstrategie hebben uitgewerkt en een database hebben opgezet waarin de verzamelde gegevens worden opgeslagen. Zo zorgen we ervoor dat alle informatie goed wordt bewaard en gemakkelijk kan worden teruggevonden.

De bevestiging van de halsbandzenders is bij alle vijf de olifanten succesvol verlopen.

De weesolifanten in het EOP krijgen de best mogelijke zorg, vanaf het moment dat ze worden gered, helemaal tot aan het moment dat ze hun rehabilitatieprogramma afsluiten. Maar of de rehabilitatie echt geslaagd is, zien we pas als ze het in de natuur redden en aansluiting vinden bij een wilde kudde. Met satellietzenders, VHF-tracking en visuele waarnemingen kunnen we de vorderingen van de olifanten op dit gebied documenteren.

Chamilandu, Batoka, Tafika, Maramba en Zambezi worden elke dag groter en sterker, en groeien gestaag toe naar de dag waarop ze weer een wild leven leiden, in de vrije natuur.

-KM

Post a comment

Deskundigen

Vice President, Hoofd Internationale Activiteiten en Programma's
President en Algemeen Directeur
Beth Allgood, Directeur Verenigde Staten
Directeur Verenigde Staten
Senior adviseur beleidsontwikkeling
Senior adviseur beleidsontwikkeling
Faye Cuevas, Esq.
Senior Vice President
Grace Ge Gabriel, Regiodirecteur Azië
Regiodirecteur Azië
Vicepresident Natuurbehoud en Dierenwelzijn
Vicepresident Natuurbehoud en Dierenwelzijn
Kelvin Alie, Vice-president IFAW, Hoofd Programma Dierenwelzijn en Natuu
Vice-president IFAW
Patrick Ramage, Hoofd Programma Oceaanbescherming
Hoofd Programma Oceaanbescherming
Rikkert Reijnen, Hoofd Programma Wildlife Crime
Hoofd Programma Wildlife Crime