Verzoek om meer bescherming voor berberapen bij CITES

Deze kleine primaat, die sinds 1975 is opgenomen in Bijlage II van CITES, is het meest verhandelde zoogdier in de Europese Unie en heeft daarom meer bescherming nodig. Foto: © Pond 5/Natalia PaklinaDe berberaap (Macaca sylvanus) is de enige makaak die buiten Azië voorkomt en de enige apensoort die ten noorden van de Sahara in Afrika leeft, met populaties in Marokko en Algerije, en een uitgezette populatie op Gibraltar.

Dit betekent dat de berberaap afkomstig is uit de familie Cercopitecidae en een inheemse Afrikaanse, Aziatische en Europese diersoort is. In tegenstelling tot andere makaken besteden de mannetjes van deze soort veel tijd en aandacht aan de opvoeding van de jongen. Door met hen te spelen en hen te verzorgen, ontwikkelt het mannetje een sterke sociale relatie met de jonge apen, zowel met die van hemzelf als met de jongen van andere mannetjes in de groep. Hoewel het misschien een natuurlijk gevolg is van de selectiviteit van de vrouwtjes, die de voorkeur geven aan mannetjes met veel gevoel voor ouderschap, kunnen wij mensen nog wat leren van de opvoedstijl van deze apen.

Van deze eens zo bekende soort in Noord-Afrika waren in 1999 naar schatting in totaal nog zo’n 15.000 exemplaren over. Volgens een recentere schatting telt de populatie nog ca. 6000 tot 10.000 berberapen, verspreid over heel Marokko en Algerije.

De daling in de populatie is vooral te wijten aan het verlies van leefgebied door menselijke activiteiten (intensieve houtkap, ontginning van land voor landbouwdoeleinden, enz.). Daarnaast is er veel illegale handel in levende apen en worden de dieren gehouden voor commerciële doeleinden (bijvoorbeeld als foto-object in toeristische gebieden en restaurants). De meeste, vooral jonge berberapen die in het wild worden gevangen, worden als huisdier aan toeristen aangeboden op markten in Marokko en Algerije voor een bedrag tussen de 100 en 200 euro, of ze worden per boot of vliegtuig of over land naar Europa gesmokkeld. Uit recent onderzoek is gebleken dat mensapen, inclusief makaken, ook worden verhandeld via internet. Met naar schatting 200 berberapen die jaarlijks ons continent in worden gesmokkeld – vooral via de zuidgrens van Spanje – is de Europese Unie de belangrijkste bestemming voor de illegale handel van de dieren.

Lees ook: Laat wilde dieren niet verdwijnen - voorbereiding op CITES in september

Deze kleine primaat – met een lichaamslengte van 45 tot 70 centimeter – is sinds 1975 opgenomen in Bijlage II van de Conventie inzake de Internationale Handel in Bedreigde Uitheemse Dieren en Planten (CITES), en is tevens opgenomen in Bijlage B van de Europese Verordening (EG) Nr. 338/97. Dit Europese reglement bekrachtigt de bepalingen van CITES binnen de EU en omvat aanvullende maatregelen voor de bescherming van verhandelde diersoorten. Onder artikel 4 van de verordening is het importeren van de berberaap in de Europese Unie vanuit Algerije en Marokko verboden, waarmee er feitelijk geen legale handel in de soort meer mogelijk is.

Ondanks deze strenge maatregelen was de berberaap van alle levende zoogdieren die tussen 2001 en 2010 in de EU in beslag genomen werden, met 25% het sterkst vertegenwoordigd. Gedurende deze periode van tien jaar werden in de EU bij 49 onderscheppingen in totaal 55 berberapen in beslag genomen, waarvan 90 procent afkomstig was uit Marokko en acht procent uit Algerije. Hierbij moet vermeld worden dat volgens de gegevens van CITES-instanties in België, Frankrijk, Italië, Nederland en Spanje in deze lidstaten het totale aantal in beslag genomen berberapen veel hoger lag, maar liefst 159 exemplaren. In 2008 is de berberaap eindelijk op de Rode Lijst van de IUCN geplaatst, naar aanleiding van een geschatte populatiedaling met 50 procent die zich over de jongste drie generaties (24 jaar) heeft voltrokken.

In september komen de 182 landen die bij CITES zijn aangesloten bijeen in Johannesburg (Zuid-Afrika) voor de 17e Conferentie van Partijen (CoP17). Afgevaardigden van het IFAW zullen als waarnemer aanwezig zijn bij de conferentie.

Dit is een belangrijke bijeenkomst voor de toekomst van de berberaap. Nadat verschillende organisaties jarenlang hebben opgeroepen om deze met uitsterven bedreigde diersoort te beschermen, hebben zowel de Europese Unie als Marokko nu een voorstel ingediend om de Macaca sylvanus van Bijlage II te verplaatsen naar Bijlage I van CITES. In het voorstel staat dat op de berberaap alle criteria van toepassing zijn die overplaatsing naar Bijlage I rechtvaardigen.

Het IFAW steunt dit voorstel en zal het dan ook verdedigen in Johannesburg. 

Volg ons op Twitter via @ifawnl of hashtag #CoP17 voor het laatste nieuws over de berberaap en alle andere dieren waar we voor opkomen tijdens de Conferentie.

--RR

Lees ook: IFAW CITES Briefing Sheet - Barbary Macaque - 2016

Post a comment

Deskundigen

Vice President, Hoofd Internationale Activiteiten en Programma's
President en Algemeen Directeur
Beth Allgood, Directeur Verenigde Staten
Directeur Verenigde Staten
Senior adviseur beleidsontwikkeling
Senior adviseur beleidsontwikkeling
Faye Cuevas, Esq.
Senior Vice President
Grace Ge Gabriel, Regiodirecteur Azië
Regiodirecteur Azië
Vicepresident Natuurbehoud en Dierenwelzijn
Vicepresident Natuurbehoud en Dierenwelzijn
Kelvin Alie, Vice-president IFAW, Hoofd Programma Dierenwelzijn en Natuu
Vice-president IFAW
Patrick Ramage, Hoofd Programma Oceaanbescherming
Hoofd Programma Oceaanbescherming
Rikkert Reijnen, Hoofd Programma Wildlife Crime
Hoofd Programma Wildlife Crime