Vaker gifpijlen gebruikt in Tsavo om olifanten te doden

Een archieffoto van de slagtanden van een olifant en de gifpijl die werd gebruikt om het dier te doden, beide in beslag genomen door rangers van de Kenya Wildlife Service.

Stropers bedienen zich bij het doden van een olifant steeds vaker van een nieuwe methode. Het gaat ongeveer als volgt:

De stroper trekt langzaam de pees van zijn boog naar achteren en richt de eerste pijl laag op de achterpoot van de olifant - het is een bewust schot; bedoeld om het dier te vertragen. De pijl snijdt door de stilte en treft net boven de knie doel. De indrukwekkende stier, door de stroper uitverkoren om zijn enorme slagtanden, staat plotsklaps stil en trompettert luid als hij door de pijl geraakt wordt De olifant begint rusteloos heen en weer te lopen; de achterkant van de pijl steekt uit zijn poot. Maar de stroper is nog niet klaar. Hij pakt opnieuw zijn boog en neemt een tweede pijl uit zijn koker. Deze pijl is anders - de pijlpunt is in ‘dodelijk gif’ gedoopt. De stroper kiest opnieuw positie, dit keer richt hij hoger op het lichaam van de olifant. Dan laat hij de pijl los. De dodelijke pijlpunt doorboort met hoge snelheid de dikke huid aan de voorkant van de onderbuik van de in paniek geraakte stier en dringt zich direct in zijn hart. De stier gaat nog niet meteen neer. Misschien loopt hij nog een stuk door, steeds vermoeider door zijn moeizamer wordende ademhaling. En dan doet het gif uiteindelijk zijn definitieve werk - het hart begeeft het en de olifant sterft een stille dood. De stroper wacht geduldige af tot het dier bezwijkt.

Stropers die het op de Afrikaanse olifanten hebben voorzien, bedienen zich niet langer alleen van hightech automatische wapens, satellietcommunicatie en nachtkijkers. In 2016 waren er fors meer olifantenstropers die gebruik maakten van een opvallend primitief wapen: een pijl en boog. Tsavo is het grootste nationale park van Kenia. Met een oppervlakte van 16.000 vierkante kilometer is het goed voor bijna de helft van al het beschermde gebied in het land.

Uit een analyse van het IFAW en de Kenya Wildlife Service (KWS) in het kader van het tenBoma-project blijkt dat meer dan 70% van de olifanten die vorig jaar in Tsavo door stropers werden gedood, stierf door giftige pijlen.

Het was het eerste jaar waarin stropers vaker toesloegen met pijl en boog dan met vuurwapens.

En dit jaar zijn de aanvallen van stropers met pijl en boog nog brutaler. Van Satao II, één van 's werelds laatst overgebleven iconische reuzenolifanten of ‘tuskers’, wordt vermoed dat hij in januari met een giftige pijl is gedood. Pogingen van de stroper om de enorme slagtanden van Satao II te verwijderen, mislukten echter. Daardoor is in ieder geval voorkomen dat ze op de internationale illegale ivoorhandelsmarkt belandden.

Het gif dat vermoedelijk wordt gebruikt om olifanten als Satao II te doden, is zo oud als de wereld, maar de manier waarop het nu wordt toegepast, past helemaal bij de 21e eeuw. Stammen van jagers/verzamelaars in oostelijk en zuidelijk Afrika gebruiken van oudsher het gif van een plant die Acokanthera oppositifolia wordt genoemd. Ze dopen hun pijlen in het gif van de plant en doden er klein bushwild mee dat dient als bron van eiwitten. Commerciële stropersnetwerken in Afrika hebben de methode nu ook ontdekt en gekopieerd naar de illegale, veel grootschaliger ivoorhandel. Jagen met gifpijlen mag dan een primitieve methode lijken, er zitten veel voordelen aan. Pijlen zijn goedkoop, overal verkrijgbaar en veel gemakkelijker beschermd natuurgebied in te smokkelen dan vuurwapens. En ze maken geen lawaai. Er zijn geen geweerschoten die de rangers van de KWS kunnen alarmeren. De stroper glipt net zo stilletjes met de slagtanden het park uit als hij erin kwam - zonder een enkel spoor na te laten.

Vorig jaar voerde de KWS, met hulp van tenBoma, het aantal gerichte handhavingsacties in stropershotspots in de Tsavogebieden op. Het resultaat was dat de stroperij in de gebieden met meer dan 40% afnam. Dat de stropers nu overstappen op een andere tactiek - bijvoorbeeld het vervangen van hun vuurwapens door gifpijlen - is een duidelijk teken dat de KWS met de intensievere handhaving effectief de druk heeft opgevoerd. Maar dat is dus nog maar het begin. Stropersnetwerken passen zich aan. Handhavingsinstanties moeten anticiperen op de manieren waarop de stropersnetwerken zich aanpassen en effectieve tegenmaatregelen ontwikkelen om hun dodelijke acties voor te blijven.

Elk onderdeel van de pijl is een stukje van het bewijsspoor dat de onderzoekers naar de verantwoordelijken kan leiden.

En dat is precies wat tenBoma doet, samenwerken met de KWS en andere partners om, voor het eerst in de geschiedenis, forensische wetenschappen toe te passen op de operationele analyse van dreigingen voor wilde dieren. Zo op het eerste gezicht is zo'n pijl niets meer dan een pijlpunt, een schacht en veren. Maar als we de moderne forensische wetenschap combineren met eeuwenoude ‘bushkennis’ vormt elk onderdeel van de pijl een stukje van het bewijsspoor dat de onderzoekers naar de verantwoordelijken kan leiden.

Wordt deze aanpak effectief ingezet, dan is stroperij met gifpijlen niet langer een niet-traceerbare misdaad. Dan worden de betrokkenen geïdentificeerd en vervolgd, en wordt de olifanten deze pijnlijke, vaak trage en door menselijke hebzucht ingegeven dood bespaard.

--FC

 

Post a comment

Deskundigen

Vice President, Hoofd Internationale Activiteiten en Programma's
President en Algemeen Directeur
Beth Allgood, Directeur Verenigde Staten
Directeur Verenigde Staten
Senior adviseur beleidsontwikkeling
Senior adviseur beleidsontwikkeling
Dr. Joseph Okori
Regiodirecteur Zuidelijk Afrika en Hoofd Programma Natuurbehoud
Faye Cuevas, Esq.
Senior Vice President
Grace Ge Gabriel, Regiodirecteur Azië
Regiodirecteur Azië
Vicepresident Natuurbehoud en Dierenwelzijn
Vicepresident Natuurbehoud en Dierenwelzijn
Kelvin Alie, Vice-president IFAW, Hoofd Programma Dierenwelzijn en Natuu
Vice-president IFAW
Patrick Ramage, Hoofd Programma Oceaanbescherming
Hoofd Programma Oceaanbescherming
Rikkert Reijnen, Hoofd Programma Wildlife Crime
Hoofd Programma Wildlife Crime