Veelgestelde vragen over strandingen

Wat is een stranding?

De National Marine Fisheries Services (NMFS), een afdeling van het Amerikaans agentschap voor meteorologie en oceanografie (NOAA), geeft de volgende definitie van een gestrand dier: een dood zeezoogdier dat is aangespoeld, een levende dolfijn of walvis die op het droge is geworpen of niet in staat is naar zijn leefgebied terug te keren, of een levende zeehond die als gevolg van verwondingen, verzwakking of ziekte niet in staat is naar het water terug te keren.

Van een individuele stranding is sprake als een dolfijn, walvis, bruinvis of zeehond alleen – dood of levend – aanspoelt en er door de mens ingegrepen moet worden. Van een massastranding is sprake als twee of meer dolfijnen of walvissen (waarmee geen moeder met kalf worden bedoeld) op hetzelfde moment vlakbij elkaar aanspoelen. (Massastrandingen van zeehonden en baleinwalvissen komen niet voor). Bij een massastranding zijn soms meer dan 100 dieren betrokken. Bij ons hoofdkantoor op Cape Cod in de Verenigde Staten, komen zowel individuele als massastrandingen regelmatig voor. Hierbij zijn jaarlijks gemiddeld 226 dieren betrokken.

Welke soorten zeezoogdieren stranden op Cape Cod?

Vanaf 1998, het jaar waarin we strandingen consistent zijn gaan registreren, zijn vier soorten zeehonden en vijftien soorten walvisachtigen (dolfijnen, walvissen en bruinvissen) op de stranden van Cape Cod aangespoeld.

Hoe komt het dat bij Cape Cod zoveel massastrandingen plaatsvinden?

Cape Cod is een van de zeer weinige plekken ter wereld waar hele groepen walvissen, dolfijnen of bruinvissen zich regelmatig op het strand werpen. Over de oorzaken van strandingen die over de hele wereld plaatsvinden, bestaan vele theorieën en vaak blijft de oorzaak een mysterie. Maar ook al weten we misschien niet waardoor een grote groep dieren op Cape Cod aanspoelt, er zijn verschillende factoren die bij zo'n gebeurtenis een rol spelen.

Sociale band - Sommige soorten walvissen kennen zeer sterke onderlinge banden. Deze hechte groepsverbondenheid komt in de natuur goed van pas, want samen sta je sterk. Als groep kunnen ze roofdieren beter het hoofd bieden en effectiever jagen. Maar door diezelfde sociale samenhang kunnen ze ook in de problemen raken, bijvoorbeeld als één van hen zich in wateren begeeft die aan het tij onderhevig zijn. Het maakt niet uit of een gestrand dier een leidende rol speelt, ziek is of door onervarenheid richting de kust zwemt, meestal zal de hele groep hem volgen en als het eb wordt, is een massastranding het gevolg.

Specifieke locatie – De plaatsen op aarde waar strandingen zich massaal voordoen, zijn op de vingers van één hand te tellen. Elk jaar behoort Cape Cod wel tot de top drie van plaatsen waar de meeste strandingen plaatsvinden. Veel van deze plaatsen vertonen dezelfde kenmerken als Cape Cod, zoals een haakvormige landtong die ver in zee uitsteekt, geleidelijk aflopende stranden en grillig gevormde riviermonden. Al deze factoren kunnen bijdragen aan een massastranding.

Getijden – De soorten die het meest bij strandingen betrokken zijn, leven ver buiten de kust of op grotere diepten. In het gebied rond Cape Cod zijn dat Atlantische witflankdolfijnen, gewone dolfijnen, grienden en grijze dolfijnen. Aangezien deze dieren het grootste deel van hun leven in diepere wateren of ver uit de kust doorbrengen, zijn ze niet aan getijdenschommelingen gewend. Als ze zich dan in kustwateren te dicht bij de kust wagen, worden ze soms door het tij verrast en komen droog te liggen.

Het weer – Er zijn wetenschappelijke theorieën ontwikkeld die erop wijzen dat extreme weersomstandigheden wellicht ook een rol spelen bij massastrandingen. Wij zijn van mening dat dat voor een aantal gevallen bij Cape Cod opgaat. Door een krachtige wind in combinatie met extreme getijdenverschillen komen dieren soms riskant dicht bij de kust terecht en als het dan eb wordt, kunnen ze niet meer naar zee terug.