Zuid-Afrika zet wetenschap in om te bepalen wat goed en ethisch verantwoord is voor olifanten

“Ethiek, dat is het verschil weten tussen wat je mag doen en wat je zou moeten doen” – Potter Stewart

De landingspagina van het Digital Elephant Magazine, een productie van IFAW Zuid-Afrika

Neem eerst even een kijkje in ons digitaal magazine over olifanten – en kom dan terug om dit bericht te lezen. Wel even een ‘waarschuwing’: het zal misschien niet meevallen om terug te keren, want u zult gegarandeerd versteld staan van wat u in dit magazine aantreft.

Als u het magazine heeft doorgenomen, zult u het ongetwijfeld met me eens zijn dat olifanten fantastische schepselen zijn die ons respect verdienen.

Alweer enkele jaren geleden woonde ik op uitnodiging een bijeenkomst van de Ethics Society of South Africa (ESSA) bij, waar ethische aspecten rond het beheer van olifantenpopulaties werden besproken.

Na de verhitte debatten en het daaruit voortvloeiend verbod op het afschieten van olifanten in het Kruger National Park aan het begin van de jaren negentig, bleken de meningen nog steeds hevig verdeeld te zijn over de vraag of het selectief doden van olifanten weer zou moeten worden toegestaan.

De debatten, die vooral gevoed werden door persoonlijke meningen en informatie uit de tweede hand, leidden tot steeds meer onderlinge verdeeldheid. Maar nu werden ethische aspecten ter tafel gebracht, waardoor een mogelijkheid werd gecreëerd om het onderliggende "probleem" in kaart te brengen en gericht naar passende oplossingen toe te werken.

Kort gezegd: de keuze voor het afschieten van olifanten was altijd ingegeven vanuit een fixatie om populaties binnen een bepaalde omvang te houden, vanuit landbouwkundig perspectief dus, zonder dat dit enig wetenschappelijk of ecologisch doel diende.

Intussen kwamen daar wel enorme dierenwelzijnsproblemen uit voort toen – in eerste instantie – alleen volwassen dieren werden gedood, wat natuurlijk een traumatiserend effect had op pasgeboren en nog niet volwassen dieren. In de daarop volgende jaren koos men voor een andere aanpak: men ging toen complete families afmaken, zelfs de baby's.

Toch bleef deze aanpak sommigen aanspreken, omdat hij zo mooi paste in de retoriek van 'duurzaam gebruik', en dus in de loop der jaren op steeds meer politieke steun kon rekenen.

Zoals nu echter blijkt, is deze benadering helemaal geen geschikte beheeroplossing. En een complete familie doden, van het kleinste kalfje tot de oude matriarch, is ethisch gezien al helemaal niet te verdedigen.

Het was dus tijd om terug te gaan naar de tekentafel.

Wetenschappelijk georiënteerde besluitvorming rond vraagstukken inzake natuurbeheer – men kon er nu niet meer omheen. Het gevolg was, dat de Zuid-Afrikaanse regering onomwonden toezegde zich sterk te willen maken voor een aanpak op basis van grondig wetenschappelijk onderzoek.

Het International Fund for Animal Welfare werkt al heel wat jaren samen met de Conservation Ecology Research Unit (CERU) van de Universiteit van Pretoria. Doel van de samenwerking is het verkrijgen van inzicht in de dynamiek van olifantenpopulaties in zuidelijk Afrika om aan de hand daarvan ethisch en wetenschappelijk verantwoorde beheerbeslissingen te kunnen nemen.

Met ons digitaal olifantenmagazine wilden we vooral onderstrepen welke belangrijke rol de wetenschap tot nu toe heeft gespeeld bij het verkrijgen van inzicht in wat er werkelijk aan de hand is.

Ook zetten we in het magazine wat zaken op een rij die met vraagstukken inzake dierenwelzijnsbeleid en landgebruik in bredere zin te maken hebben – en alles zo duidelijk mogelijk.

Ik neem afscheid van u met dit gave gedicht, gebaseerd op John Godfrey Saxe's berijmde versie van een beroemde Indiase legende. Voor mij vat dit gedicht het hele probleem samen. Laten we met elkaar op zijn minst zorgen dat we weten waar we het over hebben, voordat we misschien ethisch dubieuze beslissingen nemen die bovendien het welzijn van de betrokken dieren in gevaar brengen.

--JBL

Vrije bewerking van John Godfrey Saxe's (1816-1887) versie van een beroemde Indiase legende

Zes Indiërs, leergierig en
Tot wetenschap gezind,
Wilden een olifant graag zien,
Maar allen waren blind…
Ze werden naar het dier geleid
En wachtten op een hint.

De Eerste tastte rond, maar viel…
Hij botste overstuur
Op een massieve dikke buik
En riep toen uit, vol vuur:
"Ah, is dát nou een olifant -
Een dikke, sterke muur!"

De Tweede had al gauw contact
Met 'n witte, kromme tand.
Hij riep: "Dit scherpe gladde ding
hier bij mijn rechterhand,
is wat ik noemen zou een speer,
maar 't is een Olifant!"

Toen liep de Derde op hem af
Hij was beslist niet bang.
Hij kreeg de slurf te pakken
En die was dik, rond en lang.
"Ik weet het al", riep hij verrukt,
"Een Olifant is een slang!"

De Vierde kon niet wachten,
Zijn handen tastten rond…
Hij maaide even in de lucht
tot hij een voorpoot vond.
"Een Olifant is dus een boom",
bazuinde hij toen rond.

De Vijfde kwam en vond een oor,
Hij zei: "Ik ben wel blind,
Maar dit is toch wel zonneklaar,
Dat weet nog wel een kind!
Een Olifant is een waaier,
ik voel het aan de wind!"

De Zesde man, op goed geluk,
liep naar de achterkant.
Daar zit, zoals men weet, de staart
en hij riep bijdehand:
"Ik voel het al, een dun stuk touw,
dát is een Olifant!"

U raadt het al, zo gingen deze
Hindoestaanse heren
Vol vuur over het olifant-
mysterie discussiëren.
Ze hadden allen deels gelijk,
Maar moesten nog veel leren!

MORAAL

In godsdienststrijd roept iedereen:
"Ik heb het licht gezien!"
Men luistert niet meer naar elkaar
(Nou, éven dan misschien.)
Zo spreekt men als van een Olifant,
die geen mens ooit heeft gezien!

 

Post a comment

Deskundigen

Olifantendeskundige voor het IFAW
Grace Ge Gabriel, Regiodirecteur Azië
Regiodirecteur Azië
James Isiche, Regiodirecteur Oost-Afrika
Regiodirecteur Oost-Afrika
Regiodirecteur Zuidelijk Afrika / Hoofd Programma Olifanten
Regiodirecteur Zuidelijk Afrika / Hoofd Programma Olifanten
Peter Pueschel, Hoofd Programma’s
Hoofd Internationale Milieuverdragen
Vivek Menon, regiodirecteur Zuid-Azië
Regiodirecteur Zuid-Azië