Wilde dieren aangeboden als souvenir – een rondgang over de markten van Zuidoost-Azië

Ivoren beeldjes op een markt in Tachilek, MyanmarHet was een lange autorit van het vliegveld in Chiang Mai, Thailand, naar de noordelijke landsgrens. Ik ben inmiddels aangekomen in het kleine grensplaatsje Mae Sai. De grensovergang naar Myanmar (Birma) is in zicht.

Mae Sai mag dan slechts enkele duizenden inwoners tellen, de plaatselijke markten zijn relatief groot. Hier, en aan de andere kant van de grens, in het stadje Tachilek, strekken de straatmarkten en markthallen zich over enkele kilometers uit.

Sinds de grens naar Myanmar is opengesteld voor toeristen trekt de regio steeds meer bezoekers, die eenvoudig met een dagvisum het land binnen kunnen komen. Ik zie veel toeristen uit China, maar ook West-Europeanen. En de markten hebben zich aan deze nieuwe bezoekers aangepast. Naast de gebruikelijke producten, van huishoudelijke artikelen en apparaten tot levensmiddelen, zijn er nu ook typische vakantiesouvenirs te koop.

De verscheidenheid aan producten is eindeloos. Helaas zie ik ook veel levende dieren, tot de meest buitenissige soorten aan toe: vogels, padden, slangen, zoetwaterschildpadden, vissen. De meeste dieren worden verkocht als voedsel of zijn voor gebruik volgens de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCG). Bescherming van soorten is een onderwerp dat hier nauwelijks aandacht krijgt.

Ik concentreer me op de typische vakantiesouvenirs. Ik vind prachtige handgesneden poppen en marionetten, kunstig bewerkte stoffen en textiel, sieraden van draad en metaal. En dan stuit ik plotseling op een aantal kramen waar allerlei soorten bewerkt ivoor worden verkocht: armbanden, kettingen, hangers, ringen, beeldjes. Ik twijfel er niet aan dat het ivoor echt is. Op de gepolijste oppervlakken zijn de strepen duidelijk te zien. Op mijn vraag wordt geantwoord dat het ivoor afkomstig is van Thaise olifanten, maar als toerist word ik er op geen enkele manier op gewezen dat dergelijke producten niet mogen worden geëxporteerd, en al helemaal niet naar Europa.

Ik zoek verder: in een exclusieve drankenwinkel wordt een fles tijgerwijn aangeboden. Volgens de verkoopster is de fles een aantal jaren eerder uit China geïmporteerd. De prijs komt overeen met enkele honderden euro's.

Tijgerwijn bestaat gewoonlijk uit whisky waarin men een tijdlang botten van een tijger heeft laten trekken. Dit zou de drank een genezende werking geven. En de botten van een wilde tijger, en dus een illegaal afgeschoten tijger, worden als effectiever beschouwd. Daarom is tijgerwijn niet alleen een populair product binnen de TCG, maar ook in toenemende mate als vakantiesouvenir of als een kostbaar geschenk met een hoge status. Ook hier weer dezelfde houding: het feit dat de tijger een ernstig bedreigde, beschermde diersoort is, wordt volledig genegeerd.

Dit doet me denken aan een reis naar Zuid-Afrika die ik enkele jaren geleden maakte. Ook daar speurde ik de markten en winkelcentra af naar vakantiesouvenirs. En ook daar stuitte ik op veel beschermde weekdieren en koralen, producten van reptielen, huiden en jachttrofeeën van grote katten, en ook steeds weer ivoor. Verkopers lieten me zelfs afgezaagde olifantenpoten zien die tot krukjes waren verwerkt. En steeds opnieuw het zelfde verhaal: vragen van potentiële kopers werden beantwoord met misleidende of zelfs valse informatie. Zo kreeg ik bijvoorbeeld te horen dat 'het ivoor afkomstig was van natuurlijk gestorven olifanten', of ‘dat een groot deel van de opbrengst naar natuurbeschermingsprojecten zou gaan’. En uiteraard was alles ‘volkomen legaal’…

De gevolgen worden duidelijk uit de meest recente statistieken die kortgeleden bekend zijn gemaakt door de douane op het vliegveld van Frankfurt am Main. Volgens de cijfers waren er in 2011 in totaal 553 inbeslagnames waarbij het ging om beschermde soorten. Daarbij werden 4.675 levende dieren aangetroffen, plus 15.077 producten gemaakt van beschermde dieren en planten. Het merendeel van deze producten werd ontdekt in de koffers van naar huis terugkerende toeristen.

Het is dus zeker van belang om u voorafgaand aan uw vakantie goed te laten informeren over de souvenirs die u beter niet mee naar huis kunt nemen – in uw eigen belang én in het belang van de biodiversiteit en beschermde diersoorten.

Het IFAW heeft een brochure uitgebracht waarin een duidelijk overzicht wordt gegeven van verboden vakantiesouvenirs. Meer informatie over dit onderwerp is te vinden op de website van het IFAW.

--RK

Post a comment

Deskundigen

Vice President, Hoofd Internationale Activiteiten en Programma's
President en Algemeen Directeur
Céline Sissler-Bienvenu, Directeur Frankrijk en Franstalig Afrika
Directeur Frankrijk en Franstalig Afrika
Regiodirecteur Midden-Oosten
Regiodirecteur Midden-Oosten
Grace Ge Gabriel, Regiodirecteur Azië
Regiodirecteur Azië
Kelvin Alie, Hoofd Programma Wildlife Trade
Hoofd Programma Wildlife Trade
Peter Pueschel, Hoofd Programma’s
Hoofd Internationale Milieuverdragen
Vivek Menon, regiodirecteur Zuid-Azië
Regiodirecteur Zuid-Azië