Werelddierendag: eerstvolgende CITES-vergadering vraagt om sterke beschermingsvoorstellen voor bedreigde soorten

Vandaag is de uiterste inzenddatum voor voorstellen die in maart 2013 moeten worden besproken tijdens de Conferentie van Partijen (CoP16) van de Conventie inzake de Internationale Handel in Bedreigde Uitheemse Dieren en Planten (CITES).

Vandaag is het ook Dierendag, voor ons dus een uitgelezen moment om eens op een rijte te zetten welke voorstellen voor bescherming van diersoorten onder CITES wij graag besproken zouden zien - en welke we juist niet besproken willen zien:

Olifanten

Voor het eerst in meer dan 20 jaar hoeven we bij de CITES CoP waarschijnlijk eens niet te ruziën over voorstellen voor het toestaan van de handel in ivoor. De reden daarvoor is helaas minder positief: de activiteiten van ivoorstropers hebben opnieuw epidemische proporties aangenomen. De meeste Partijen en belanghebbenden zijn het er dan ook over eens dat discussies over het legaliseren van ivoorverkopen in de ijskast moeten totdat 'olifantenstaten' het eens kunnen worden over de implementatie van een plan voor de bescherming van de olifanten en de beëindiging van de illegale ivoorhandel.

Tanzania, dat in 2010 bij CoP 15 een voorstel inzake de handel in ivoor indiende, heeft al officieel te kennen gegeven dat het dit jaar niet opnieuw een dergelijk voorstel zal indienen. Zambia, het andere land dat in 2010 dat voorstel steunde, zwijgt in alle talen. Desondanks zijn veel Partijen en deskundigen, waaronder die van het IFAW, het er hoe dan ook over eens dat voorstellen vóór het toestaan van ivoorverkopen gezien de erbarmelijke situatie volstrekt kansloos zijn.

Als het om olifanten gaat, is alles mogelijk - er zouden op het laatste moment nog onverwachte voorstellen voor het toestaan van de handel in ivoor kunnen binnenkomen. Toch zou dit wel eens een uitgelezen kans kunnen zijn voor de Partijen om zich eindelijk eens te concentreren op de bescherming van in het wild levende olifanten en op inspanningen om de vraag naar ivoor vanuit China en andere consumentenmarkten te reduceren. Het ziet er eindelijk naar uit dat de verhitte politieke debatten over olifanten en snelle winsten die met ivoorverkopen kunnen worden gerealiseerd, dit keer achterwege kunnen blijven.

Wat er ook rond CITES gebeurt, er moeten snel maatregelen worden genomen als we een eind willen maken aan de slachting onder olifanten.

Haaien

De wrede haaienvisserij, waarbij het de vissers alleen om de vinnen te doen is en de ontvinde, nog levende haaien overboord worden gegooid – een wrede verkwisting van dierenlevens – is de afgelopen jaren alleen maar in omvang toegenomen. De oorzaak is een groeiende vraag naar haaienvinnensoep, een gerecht dat in veel delen van Azië wordt beschouwd als een delicatesse.

In het afgelopen decennium zijn sommige haaiensoorten met maar liefst 80 procent in aantal afgenomen, terwijl andere vrijwel verdwenen zijn. De oorzaak ligt niet alleen in de haaienvinnenvangst, maar ook in overbevissing, vernietiging van mariene habitat en bijvangst bij andere commercieel waardevolle vissoorten. Volgens deskundigen worden er jaarlijks 100 miljoen haaien uit zee gehaald, een verbijsterend aantal.

Gelukkig mogen we verwachten dat verschillende moedige Partijen opnieuw voorstellen zullen indienen voor betere bescherming van enkele van de meest kwetsbare soorten, waaronder de hamerhaai, de witpunthaai en de haringhaai.

We zeggen 'moedig', omdat de CITES Conferentie van Partijen deze weg al eerder heeft bewandeld. Toen waren er grimmige reacties vanuit Japan, China en andere landen die de heldere, overtuigende wetenschappelijke bewijzen voor de noodzaak van bescherming van tafel veegden met zuiver economische argumenten.

Hopelijk zullen dit keer gezond verstand en ecologische waarden het winnen van de economische motieven.

IJsberen

CITES plaatst soorten in Bijlage I – de lijst met diersoorten die de meeste bescherming moeten krijgen – als ze dreigen uit te sterven en door de internationale handel worden bedreigd of zouden kunnen worden bedreigd. IJsberen lijden niet alleen als gevolg van een enorme inkrimping van hun leefgebied door de klimaatverandering, ze worden ook nog eens bedreigd door een groeiende en economisch onnodige handel in ijsbeerhuiden en sieraden die gemaakt zijn van lichaamsdelen van de ijsbeer. 

Wetenschappers voorspellen dat de meeste ijsberenpopulaties binnen 40 jaar verdwenen zullen zijn als we op dezelfde voet verdergaan.

Je zou dus verwachten dat opname in Bijlage I een voor de hand liggende beslissing is.

De realiteit is anders.

Bij de CoP15 haalde een voorstel van de VS om ijsberen op te nemen in Bijlage I het niet. Waarschijnlijk omdat de bespreking van het voorstel gedomineerd werd door discussies over klimaatpolitiek en economische ontwikkeling, in plaats van de wetenschappelijke feiten.

Deze factoren zijn weiswaar belangrijk, maar geen criteria voor opname in of uitsluiting van bepaalde Bijlagen, criteria waarmee door alle partijen van CITES is ingestemd.

Sinds de stemming in 2010 is de situatie van de ijsbeer alleen maar nijpender geworden. Het Arctisch zee-ijs - leefgebied dat cruciaal is voor het voortbestaan van de ijsbeer - heeft recent een recordminimum bereikt, met als stuitend gevolg dat ijsbeervachten recordprijzen opbrengen, doordat de soort zeldzamer wordt.

IJsberen voldoen duidelijk aan de criteria voor opname in Bijlage I. Hopelijk zal de VS haar voorstel opnieuw indienen, en zijn alle Partijen het ermee eens dat ijsberen de bescherming onder CITES moeten krijgen die ze verdienen.

Handel via internet

Op het punt van de strijd tegen de internethandel in wilde dieren loopt het IFAW al meer dan 10 jaar voorop. Met het groeien van de markt, is ook onze vastberadenheid toegenomen om te voorkomen dat het wereldwijde web een toevluchtsoord wordt voor criminelen die in wilde dieren handelen.

Bij de CoP15 stemden de Partijen in met een door het IFAW gesteunde resolutie waarin alle landen werden opgeroepen hun binnenlandse wetgeving voor de handel in wilde dieren zo in te richten, dat wildcriminaliteit kan worden aangepakt.

Sindsdien is het IFAW doorgegaan met het onderzoek naar de internethandel in ivoor en andere producten van wilde dieren. Daarbij werd eveneens vervolgonderzoek gedaan in Europa, China en het Midden Oosten. Ons werk heeft geleid tot een vanuit de markt zelf geïnitieerd verbod op ivoor, neushoornhoorn, haaienvinnen en andere bedreigde diersoorten, plus aangescherpt beleid tegen wildcriminaliteit in onder meer China, de Verenigde Arabische Emiraten, en Tsjechië.

Het besef groeit echter dat er nog veel meer moet gebeuren. Het IFAW hoopt dat de Partijen van CITES bij CoP 16 voorstellen in nog scherpere bewoordingen zullen indienen en aannemen, waarin specifieke aanbevelingen worden gedaan voor wet- en regelgeving tegen de illegale on-line handel in wilde dieren.

Tijgers

Het baanbrekende IFAW-rapport uit 2007 Fokken leidt tot uitsterven: een rapport over tijgerfokkerijen in China” onthulde de waarheid over de grootschalige tijgerfarms in China en het gevaar dat deze fokkerijen vormen voor de laatste tijgers die de vrije natuur nog telt. Later datzelfde jaar stemden de Partijen van CITES in met een besluit waarin stond dat "landen geen tijgers mogen fokken ten behoeve van de handel in hun lichaamsdelen en afgeleide producten".

Bij elke vergadering die sindsdien is gehouden, hebben de Partijen landen als China en Vietnam, met grootschalige tijgerfokkerijen, gevraagd openheid te geven over de stappen die ze hebben genomen om dit besluit te implementeren. Tot dusver is er geen enkel rapport ingeleverd.

In juli 2012 ging het Permanent Comité nog een stap verder: China en andere partijen met "intensieve ondernemingen waar op commerciële schaal tijgers worden gefokt" werden opgeroepen het besluit in zijn geheel te implementeren en voor 25 september 2012 openheid van zaken aan het CITES-secretariaat te geven over het totale aantal fokbedrijven en tijgers, evenals informatie over de aanwezige voorraden lichaamsdelen van tijgers en producten die van tijgers zijn gemaakt.

Het IFAW hoopt dat nu dergelijke rapporten intussen zijn overlegd en dat ze gedetailleerde informatie bevatten over plannen om het fokken van tijgers te reduceren en zo uiteindelijk een einde te maken aan het hele fenomeen 'tijgerfarms'. Er zijn duidelijke bewijzen dat de illegale handel in lichaamsdelen van tijgers die afkomstig zijn van tijgerfarms, de vraag naar deze producten blijft stimuleren en het voortbestaan van de laatste tijgers in het wild bedreigt.

~

Het IFAW pleit al jarenlang, samen met de belangrijkste betrokken landen en andere belanghebbenden, voor voorstellen die bedreigde diersoorten meer bescherming moeten bieden tegen stropers en de illegale handel. Het is echter aan de bij het CITES-verdrag aangesloten Partijen om handelend op te treden.

--PT

 

Post a comment

Deskundigen

Olifantendeskundige voor het IFAW
Olifantendeskundige voor het IFAW
Grace Ge Gabriel, Regiodirecteur Azië
Regiodirecteur Azië
James Isiche, Regiodirecteur Oost-Afrika
Regiodirecteur Oost-Afrika
Regiodirecteur Zuidelijk Afrika / Hoofd Programma Olifanten
Regiodirecteur Zuidelijk Afrika / Hoofd Programma Olifanten
Peter Pueschel, Hoofd Programma’s
Hoofd Internationale Milieuverdragen
Vivek Menon, regiodirecteur Zuid-Azië
Regiodirecteur Zuid-Azië