Spotlight Zuid-Afrika: hoe de dood van olifanten ook een positieve kant kan hebben

Drinkende olifanten.Wat is het toch een voorrecht om voor een organisatie als het IFAW te mogen werken. Ik ben net terug uit het Chobe National Park in het noorden van Botswana, waar ik samen met een aantal geweldige IFAW-collega’s een kijkje heb genomen bij het werk dat wij doen om olifanten te beschermen.

En wat was dat een bijzondere ervaring.

Chobe ligt in het hart van de regio waar vier landen samenkomen: Botswana, Namibië, Zambia en Zimbabwe. Dit park is één van de meest spectaculaire landschappen met wilde dieren en mag, zonder twijfel, het belangrijkste leefgebied voor olifanten ter wereld genoemd worden.

In dit vier landen beslaande gebied leven bijna 200.000 olifanten, samen goed voor bijna de helft van Afrika’s totale olifantenpopulatie.

Om te zeggen dat dit een ‘belangrijk’ gebied is, is eigenlijk nog zacht uitgedrukt.

Waar wij als organisatie vaak tegenaan lopen, is de politieke kant van de bescherming van olifanten, en die heeft twee gezichten. De ene kant is, dat olifanten worden gedood om hun ivoor om te kunnen voldoen aan de snel stijgende vraag in het Oosten, met name China.

Een probleem van politieke aard hierbij is, dat sommige landen de ernst van het probleem wegwuiven en blijven aandringen op legalisering van de ivoorhandel. Dit standpunt is echter moeilijk te verdedigen, nu het doden van olifanten onverminderd en in sommige gevallen in alarmerend hoog tempo doorgaat en er steeds meer illegaal verhandeld ivoor wordt onderschept.

Wat dat betreft was vorig jaar het slechtste jaar uit de geschiedenis: nooit eerder werden zoveel grote partijen ivoor onderschept. Het feit dat er olifanten worden gedood om hun ivoor is simpelweg onacceptabel.

De olifantenpopulaties die onder vuur liggen, zijn hoofdzakelijk die in het Congobekken, West-Afrika, delen van Kenia en zuidelijk Tanzania en noordelijk Mozambique. Stropersactiviteiten blijven zich echter als een olievlek verder verspreiden en velen zijn de mening toegedaan dat als we niet snel iets doen om de olifanten daar te beschermen, de gevolgen rampzalig zullen zijn.

Leeuwen met hun buit.

Aan de andere kant zijn er ook grote, genetisch gezonde olifantenpopulaties die in relatief veilige leefgebieden leven. Het noorden van Botswana is hiervan een goed voorbeeld. En wat een bijzondere ervaring was het om midden in het hart van Afrika’s grootste olifantenpopulatie te zijn.

Het was ook bijzonder om deel uit te maken van discussies over het beheer van olifantenpopulaties in Botswana. Hier heeft men inmiddels afstand genomen van de ouderwetse beheermethode (vooral gericht op het afschieten van dieren die als boventallig werden beschouwd). Nu wordt eerder gekeken naar hoe er voldoende ruimte voor de olifanten kan worden gereserveerd, om zo te zorgen voor stabiliteit in de aantallen per regio.

Wat we in Botswana hebben gezien was verdrietig, maar tegelijkertijd ook geruststellend.

Het was verdrietig om zoveel olifanten te zien vechten om te overleven, verzwakt door de droogte en het hierdoor veroorzaakte voedseltekort. Veel dieren haalden het niet. Soms werden jonge olifantjes die te zwak waren om verder te gaan, gegrepen door de leeuwen.

Toch hoort dit allemaal bij de natuurlijke cyclus van het leven in Botswana, en het hogere natuurlijke sterftecijfer is één van de factoren die populaties stabiel houden. En dat is ook belangrijk!

Onze reis was tegelijkertijd bemoedigend en geruststellend.

We zijn op de goede weg. We zullen blijven uitdragen hoe belangrijk het is om de kloof tussen de bescherming van soorten en dierenwelzijn te overbruggen. En we blijven ons inspannen om (1) olifanten te beschermen tegen gewetenloze stropers en ivoorsmokkelaars en (2) te zorgen voor de instandhouding van gezonde olifantenpopulaties in veilige leefgebieden.

En bij dit laatste punt draait het niet alleen om aantallen!

--JBL

Post a comment

Deskundigen

Céline Sissler-Bienvenu, Directeur Frankrijk en Franstalig Afrika
Directeur Frankrijk en Franstalig Afrika
Olifantendeskundige voor het IFAW
Grace Ge Gabriel, Regiodirecteur Azië
Regiodirecteur Azië
James Isiche, Regiodirecteur Oost-Afrika
Regiodirecteur Oost-Afrika
Regiodirecteur Zuidelijk Afrika / Hoofd Programma Olifanten
Regiodirecteur Zuidelijk Afrika / Hoofd Programma Olifanten
Peter Pueschel, Hoofd Programma’s
Hoofd Internationale Milieuverdragen
Vivek Menon, regiodirecteur Zuid-Azië
Regiodirecteur Zuid-Azië