Onderzoek naar ruimtebehoeften van olifanten in Amboseli

Het uitgestrekte savannelandschap van Amboseli National Park in Kenia vormt het leefgebied van zo’n 1.400 olifanten.

Toepasselijker dan deze foto kan het bijna niet. Het uitgestrekte savannelandschap van Amboseli National Park in Kenia vormt het leefgebied van zo’n 1.400 olifanten. Maar dat betekent niet dat al die olifanten voortdurend op een vaste plek blijven – ze leggen vele kilometers af, helemaal naar Tanzania in het zuiden en naar Tsavo in het oosten. En bij hun omzwervingen lopen ze dwars over het land van de plaatselijke bevolking, wat de olifanten niet overal even populair maakt.

Uiteindelijk draait het allemaal om ruimte.

Op 23 maart waren we allemaal bij elkaar voor de ondertekening van een Memorandum van Overeenstemming tussen het IFAW en de School of Field Studies in Amboseli. De kleurrijke ceremonie was het officiële startsein voor een project waarbij de ruimtebehoeften van olifanten in kaart worden gebracht.

Dat gebeurt met behulp van halsbandzenders. Eerder dit jaar werden al zes van dit soort zenders bij olifanten omgehangen en in maart 2014 krijgen nog eens 12 olifanten een zelfde zender. Via het GPS-signaal van de zenders kan in de komende drie jaar realtime informatie worden opgevangen over de tijd- en ruimtegerelateerde bewegingen van de olifanten.

Ik begon mijn welkomstwoord met de opmerking dat alles in Amboseli uiteindelijk draait om maar één ding – ruimte, en de vraag hoe we deze het best kunnen verdelen. En daarbij is altijd een spanningsveld tussen de belangen van de mens en de natuur. De vraag is welke keuzes we moeten maken om dit wereldberoemde landschap in stand te houden, een landschap dat wordt bedreigd door oprukkende menselijke nederzettingen en versnippering, verlies en verslechtering van leefgebied.

Professor Moses Makonjio Okello, directeur van het SFS Center for Wildlife Management Studies in Kenia en Tanzania, en hoofdwetenschapper van het project, gaf uitleg over de belangrijkste vragen die het onderzoek moet beantwoorden, zoals: welke plaatsen in het landschap beschouwen de olifanten als hun thuis?

Wat zijn de voorkeursroutes tussen deze verschillende plaatsen en waarom? Op welke gevaren stuiten de olifanten in deze zo belangrijke plaatsen en routes? Hoeveel families (subpopulaties) zijn er in het landschap aanwezig?

Wat kunnen mensen doen om ze te helpen? En als laatste vraag: hoe kunnen de olifanten op hun beurt de mensen helpen bij ecotoerisme-initiatieven waarmee ze in hun levensonderhoud kunnen voorzien?

Op de laatste vraag werd ingegaan door Daniel Leturesh, voorzitter van de uitgestrekte Ol’gulului Ol’lalarashi Group Ranch (OOGR) van de Masaï, die Amboseli Park omsluit. Hij merkte op dat de sleutel tot een goed gebruik van de genoemde ‘ruimte’ ligt in het samen delen van inkomsten en voordelen, tussen de overheid en de gemeenschap, en particuliere ondernemers en NGO’s.

Paul Ntiati, adjunct-gouverneur van het district Kajiado waaronder Amboseli valt, oogstte bijval onder zijn publiek toen hij zei: “Laten we het de olifanten vragen, en hun aanbevelingen (van de olifanten) volgen”.

Eregast van het evenement was professor Geoffrey Wahungu, algemeen directeur van de Keniaanse milieu-autoriteit NEMA. Hij vroeg aandacht voor de unieke kans om Amboseli te presenteren als een modelgebied voor behoud en ontwikkeling van natuur. Hij spoorde alle belanghebbenden aan om als eerste in Kenia een subdistrict-beheerplan te realiseren – via een officiële erkenning van het Amboseli Ecosystem Management Plan (AEMP). In februari 2013 kondigde hij hiervoor al een éénjarig moratorium af, dat nieuwe ontwikkelingen die in strijd met het Plan zijn, blokkeert.

Hij gaf aan dat het Amboseli ecosysteem hem persoonlijk raakt, aangezien hij in het verleden in het gebied gewerkt heeft. Zijn drijfveren zijn dan ook "meer persoonlijk dan politiek”, zo vertelde hij.

Bij de afsluiting van de bijeenkomst maakte IFAW-regiodirecteur James Isiche bekend dat het IFAW 35.000 dollar zal bijdragen aan de procedure voor officiële erkenning van het AEMP. Hij herinnerde het publiek er vervolgens aan dat “veranderingen onontkoombaar zijn, en dat we maar beter voorbereid kunnen zijn als we enige grip op de ontwikkelingen willen houden". Het AEMP is een proactief instrument om de veranderingen in het ecosysteem en het landschap te sturen.

De derde partner in het olifantenonderzoek is de Kenya Wildlife Service (KWS), die werd vertegenwoordigd door assistent-directeur Ann Kahihia en de coördinator van het Olifantenprogramma, dr. Shadrack Ngene. De laatste gaf aan dat het gezamenlijke initiatief van SFS, IFAW en KWS goed past in de overkoepelende olifantenstrategie van Kenia. Ook prees hij de NEMA voor het moratorium en de kans om officiële erkenning voor het AEMP te krijgen.

Het evenement bood alle belangrijke spelers de kans een verschil te maken voor het ecosysteem van Amboseli: de nationale regering via de KWS en NEMA, de districtsregering via de adjunct-gouverneur, de landeigenaren via de voorzitter en coördinator van de Amboseli Ecosystem Trust – de eenheid die zal toezien op de implementatie van het AEMP – en de particuliere sector, vertegenwoordigd door het IFAW. Het gezamenlijke initiatief betekent een nieuwe impuls voor hun inzet om van Amboseli een veilig en levensvatbaar leefgebied voor olifanten te maken, via beleid dat het welzijn van mens én dier ten goede komt.

Het zijn spannende tijden voor Amboseli – de olifanten die er leven, en de gemeenschappen die deze kostbare ruimte met hen delen.

--SN

Ga voor meer informatie over onze inspanningen voor de bescherming van het ecosysteem van Amboseli naar onze speciale pagina over dit onderwerp.

Post a comment

Deskundigen

Olifantendeskundige voor het IFAW
Grace Ge Gabriel, Regiodirecteur Azië
Regiodirecteur Azië
James Isiche, Regiodirecteur Oost-Afrika
Regiodirecteur Oost-Afrika
Regiodirecteur Zuidelijk Afrika / Hoofd Programma Olifanten
Regiodirecteur Zuidelijk Afrika / Hoofd Programma Olifanten
Peter Pueschel, Hoofd Programma’s
Hoofd Internationale Milieuverdragen
Vivek Menon, regiodirecteur Zuid-Azië
Regiodirecteur Zuid-Azië