Mogelijke wijziging Turkse dierenwelzijnswet slecht nieuws voor straathonden

De spanning stijgt nu een voorstel tot aanpassing van de Turkse Dierenbeschermingswet uit 2004 - nr.5199 steeds dichterbij komt – een wijziging die weleens desastreus zou kunnen uitpakken voor de zwerfhonden in het land.

In 2004 werd in Turkije een dierenwelzijnswet aangenomen waarin, althans voor een deel, het beheer van de populatie zwerfhonden in het land was geregeld. In dit beheerplan zien we nog een zekere tolerantie ten opzichte van straathonden: honden werden gevangen, gesteriliseerd, gevaccineerd en vervolgens weer teruggebracht naar het gebied waar ze vandaan kwamen – een methode die kortweg werd aangeduid met ‘CNVR’ - Capture (vangen), Neuter (steriliseren), Vaccinate (vaccineren), Return (terugbrengen).  Met de voorgestelde wijziging op wet nr. 5199  zou echter de ‘R’ voor ‘terugbrengen’ uit CNVR verdwijnen, en zouden de honden in plaats daarvan permanent worden ondergebracht in asiels en ‘natuurparken’ – grote omheinde buitenruimten waarin honden voor onbepaalde tijd zouden worden opgesloten.

Er is geen enkele garantie dat deze asiels of ‘natuurparken’ voor langdurige opvang zo zullen worden beheerd, dat dierenleed kan worden uitgesloten. En Turkse actievoerders spreken hun zorg uit over de vraag of deze honden wel adequate zorg zullen krijgen. Sommigen vermoeden zelfs, dat honden in afgelegen uithoeken van de steden zullen worden gedumpt om vervolgens aan hun lot te worden overgelaten.

Elke vorm van wetgeving die resulteert in levenslange opsluiting van honden in asiels of omheinde ruimten waar onmogelijk in hun basisbehoeften kan worden voorzien, getuigt niet alleen van slecht beleid, het is ten diepste ook wreed. Wanneer voldoende zorg en toezicht ontbreken, zijn opvang- en opsluitfaciliteiten vaak broeinesten van ziekten en stress. En wanneer die faciliteiten worden gebruikt om honden levenslang op te sluiten, is het leven van deze dieren vaak kort en ellendig – als gevolg van  onbehandelde ziekten en chronisch psychologisch leed. 

De problemen met deze voorgestelde wetswijziging gaan echter dieper dan alleen het ontbreken van voldoende zorg en een goed beheer van opvangfaciliteiten – het draait om de fundamentele vraag wat de invoering van effectieve dierenwelzijnswetgeving precies inhoudt.

Zonder een goede implementatie en handhaving is dierenwelzijnsbeleid niet meer dan woorden op papier. En zelfs de best mogelijke handhavingsmethode is ineffectief, als bij wetgeving voor populatiebeheer niet wordt gekeken naar de wensen en behoeften van de gemeenschap en de dieren die er leven. Als de oorspronkelijke dierenwelzijnswet uit 2004 voldoende was geweest om de problemen met zwerfhonden in Turkije op te lossen, dan was er nu hoogstwaarschijnlijk geen voorstel ingediend om die wet aan te passen.

Goed beleid impliceert effectieve implementatie en handhaving, aangezien dit essentieel is om papieren beleid om te zetten in praktische oplossingen.  Uit meerdere rapporten blijkt dat het beleid inzake het beheer van hondenpopulaties zoals omschreven in wet nr. 5199 noch op de juiste manier is geïmplementeerd, noch goed is gehandhaafd.  Er was te weinig bekendheid met dit beleid en de naleving schoot tekort. De implementatie van methoden om honden op verantwoorde wijze te beheren en te vangen was ontoereikend en voldeed niet aan de richtlijnen van de OIE (Wereldorganisatie voor diergezondheid). Zelfs als de CNVR-aanpak de juiste was geweest, dan nog zou deze geen enkele kans van slagen hebben gehad zonder voldoende steun van de overheid en effectieve handhavingsmethoden.

De kans is echter groot dat de CNVR-methode op zichzelf – zelfs bij een effectieve toepassing ervan – ontoereikend zou zijn geweest om de hondenproblematiek in Turkije op te lossen. Met de CNVR-methode richt men zich namelijk alleen op honden die al op straat zijn beland; er wordt er niets gedaan om te voorkomen dat ze daar terecht komen of om de levensloop van de dieren te volgen. Een beleid met uitsluitend CNVR is gebaseerd op de aanname dat zwerfhonden geen eigenaren hebben, dat die zwerfhonden zich voortplanten en nog meer zwerfhonden voortbrengen, en dat die dieren de enige bron zijn van op straat zwervende honden en puppy’s.

In een land waar zwerfhonden door uiteenlopende oorzaken op straat belanden, zou het met de inzet van CNVR als enige beheersmethode dus nooit gelukt zijn om het probleem bij de wortel aan te pakken. Bovendien wordt met CNVR alléén niets veranderd aan de manier waarop eigenaren met hun dieren omgaan, wordt er niets gedaan aan overlast gevende, gevaarlijke en ongewenste dieren, en wordt niet voorkomen dat er nieuwe honden door de straten van steden en dorpen gaan zwerven.

Het is soms maar moeilijk wijs te worden uit de overvloed aan instrumenten die beschikbaar is voor het beheer van hondenpopulaties. Gelukkig heeft de International Companion Animal Management Coalition (ICAM) richtlijnen gepubliceerd voor het diervriendelijk beheer van hondenpopulaties en heeft de organisatie bovendien een Turkse vertaling van deze richtlijnen ter beschikking gesteld. Iedereen die geïnteresseerd is in de ontwikkeling van een diervriendelijke, duurzame aanpak van het hondenpopulatiebeheer in Turkije, raad ik aan dit document met anderen te delen. Ook zou ik ze willen vragen er bij de Turkse beleidsmakers op aan te dringen af te zien van de voorgestelde wetswijziging voor 2012 en in plaats daarvan onderzoek te doen naar wetgeving die een complete – en  nog belangrijker: effectieve en duurzame – benadering ondersteunt.

Hierbij moet wel nog worden opgemerkt dat de voorgestelde wijziging op wet nr. 5199 niet alleen maar negatieve kanten heeft. De voorgestelde permanente opsluiting van dieren baart weliswaar zorgen, maar positief aan het voorstel is het voornemen om dierenmishandeling strenger te straffen. Als de wetswijziging in zijn geheel van tafel gaat om beleid met mogelijk desastreuze gevolgen voor de Turkse straathonden tegen te houden, gaat dit tegelijkertijd ten koste van verbeteringen in wetgeving tegen dierenmishandeling. Dat is jammer, maar betekent zeker niet het einde van verbeteringen in het Turkse beleid tegen dierenmishandeling. Met de aanname van wet nr. 5199 in 2004 heeft het Turkse volk laten zien belang te hechten aan dierenwelzijn, en ik kan alleen maar hopen dat de betrokkenheid en het medeleven die tot deze eerste wet hebben geleid, uiteindelijk zullen leiden tot een diervriendelijke oplossing in het belang van de mensen én de honden in dit land.

-- HL

Post a comment

Deskundigen

Beleidsadviseur
Beleidsadviseur
Cora Bailey
Oprichter, Community Led Animal Welfare (CLAW)
Dr. Ian Robinson, Vicepresident en Hoofd Programma's en Internationale Operaties
Vicepresident en Hoofd Programma's en Internationale Operaties
Gail A Brunzo, Manager Noodhulp
Manager Noodhulp, IFAW
Hanna Lentz Programmamedewerker / campaigner
Programmamedewerker / campaigner
Jan Hannah
Projectleider Northern Dogs
Kate Nattrass Atema, Hoofd Programma Huisdieren
Hoofd Programma Huisdieren
Veterinarian, DVM, PhD
Veterinarian, DVM, PhD
Nancy Barr, Programmaleider Animal Action Educatie
Programmaleider Animal Action Educatie
Rebecca Brimley, Programma adviseur
Programma adviseur
Hoofd Noodhulpteam