In het Indiase Kanha National Park praten we met een zeldzaam soort boswachter over tijgers

. Leelabai heeft de afgelopen negentien jaar van haar leven in het bos doorgebracht, gewapend met slechts een stok en een flinke dosis lef en onverschrokkenheid.

De parkwachters van Bosbeheer en de medewerkers die in de tijgerreservaten van Centraal India patrouilleren, lopen voortdurend groot gevaar tijdens de uitvoering van hun taken in de strijd tegen stropers. De meesten worden onderbetaald en beschikken niet over de vereiste middelen en opleiding. Ook zijn ze veelal onderverzekerd.

Via een samenwerkingsverband tussen de Wildlife Trust of India en het IFAW ontvangen deze mensen nu de vereiste training en middelen en kunnen ze de nodige verzekeringen afsluiten. Zo worden tijgers en hun prooidieren beter beschermd en bieden we tactische en operationele ondersteuning aan activiteiten op het gebied van informatieverzameling, misdaadbestrijding, interventies tegen stropers en juridische bijstand. Ook dragen we op deze manier bij aan betere maatregelen tegen stropers en natuurcriminaliteit.

In het volgende interview geeft Jose Louies, regiodirecteur WTI Zuidelijk India, ons een indrukwekkend verslag van de moed en toewijding van Leelabai, een boswachter in Kanha National Park in Madhya Pradesh. Zij is slechts één van de honderden parkwachters en boswachters die door het IFAW worden ondersteund. Deze mensen zijn dagelijks in de weer om de laatste tijgers van India te redden. - James Kinney

Een onderonsje met Leelabai – boswachter in Kanha

Kanha, 19 maart 2013:

“Toen ik terugliep naar het basiskamp, besloot een tijger dezelfde route te nemen als ik. Hij keek me recht in mijn ogen en bleef op me afkomen.

Overbodig te zeggen dat ik behoorlijk nerveus werd toen ik die vleeseter van pakweg 120 kilo recht op me af zag komen. Ik mompelde Bhagwan bharose (ik vertrouw op God), bleef gestaag doorlopen en probeerde geen angst te tonen. De tijger kwam steeds dichterbij… en verdween toen snel in het struikgewas", herinnerde Leelabai zich.

Ze glimlachte, vooral om mijn verbouwereerde gezicht, en zei: "Die tijger zal mijn uniform wel gezien hebben en geconcludeerd hebben, dat de malik (de eigenaar) een ommetje aan het maken was."

Leelabai is geen gevierde wildlife-autoriteit of fotografe. Ze heeft nooit onderzoeksresultaten gepubliceerd en maakt evenmin deel uit van een groep natuurbeschermers.

Ze heeft de afgelopen negentien jaar in het bos doorgebracht, slechts gewapend met een stok en een flinke dosis lef en onverschrokkenheid. Daar houdt ze in dienst van Bosbeheer de wacht over het bos.

Onze wegen hadden elkaar waarschijnlijk nooit gekruist als we niet in Kanha National Park waren geweest om de parkwachters misdaadpreventietraining te geven, een gezamenlijk initiatief van het IFAW en de WTI.
Regiohoofd WTI in Centraal India, Dr. R. P. Mishra, met Leelabai.

Leelabai, die door haar collega's, waaronder vele ambtenaren, liefkozend amma (moeder) wordt genoemd, wordt in december 60 en dat betekent dat het tijd voor haar is om met pensioen te gaan.

Toen we deze onverschrokken dame zagen, waren we bij WTI natuurlijk allemaal erg benieuwd naar haar bestaan als boswachter, want ook nu nog zijn het helaas vooral mannen die dit beroep uitoefenen.

Omdat ik altijd het naadje van de kous wil weten, begon ik haar met vragen te bestoken.

Waarom bent u bij Bosbeheer gaan werken?

Ik kreeg deze baan als boswachter in 1985, nadat mijn man door stropers was vermoord. Ik bleef helemaal alleen achter met mijn vier kinderen – twee jongens en twee meisjes. Het ministerie bood me deze baan aan zodat ik toch rond zou kunnen komen, en ik besloot het te doen.

Hoe ziet een gewone werkdag voor u eruit?

We patrouilleren elke dag in het bos over een afstand van minstens 10 kilometer. We komen elk dier wel een keer tegen… een tijger, een gaur (rundersoort), we krijgen ze allemaal te zien!

Wat vindt u van de tijger?

O… wat ik ervan vind? (Ze lacht) Zegt u het maar, wat moet ik ervan vinden als zo'n koninklijk dier als een tijger mijn pad kruist! Simpel gezegd, hij is de trots van onze bossen. U bent hier tenslotte in het land van de tijger en vanuit de hele wereld komen er mensen hierheen om een tijger te zien! Dus, ja, ik vind tijgers heel indrukwekkend.

Waarom vindt u dat we tijgers moeten redden?

Nou, daar zijn heel wat goede redenen voor, die u vast ook wel kent, maar afgezien daarvan moet ik in alle eerlijkheid zeggen dat de tijger ons ook veel werkgelegenheid oplevert. Tijgers zijn er verantwoordelijk voor dat al die toeristen ons kleine stadje komen opzoeken, in onze hotels overnachten, onze auto's huren en ons park bezoeken. Dat levert allemaal banen en voorzieningen op waar we voor betaald krijgen.

(Haar nuchterheid en openhartige antwoorden overrompelden me, maar met des te meer volharding probeerde ik meer over deze fascinerende vrouw te weten te komen.)

Maar wat zijn dan de andere redenen waarom we tijgers zouden moeten redden?

De tijger staat in dit gebied toch bovenaan de voedselketen?

Als we de tijger redden, betekent dat ook de redding van andere dieren en zelfs van het hele bos!

Als we willen dat ook de toekomstige generaties deze prachtige dieren nog kunnen bewonderen, dan is aan ons de taak om ze te redden.

Ik wil in elk geval wel dat mijn kleinkinderen nog tijgers in het bos kunnen zien. Ze zijn onze nationale trots! Waar anders dan hier kun je nog tijgers in het wild zien? De hele wereld komt naar mijn jungle toe om ze te zien!

Heeft u ooit zelf weleens een stroper gevangen?

Ach jongen, wat denk je nou?

Dat ik al die tijd dat ik dit werk doe, heb stilgezeten? Als boswachter ben ik bij heel wat inbeslagnemingen betrokken geweest en ik ben van veel aanhoudingen getuige geweest.

Op een keer, toen ik met twee tijdelijke werkers op patrouille was, stuitten we op een vader en zoon die het op gevogelte hadden voorzien en bezig waren met het uitzetten van strikken in het bos. Zodra ze ons zagen, probeerden ze weg te rennen, maar we haalden ze gemakkelijk in.

Ik gaf het kind een paar flinke draaien om zijn oren en vroeg hem waarom hij zijn leven aan het vergooien was door zich met zulke duistere zaakjes in te laten en het slechte pad op te gaan. 

We gingen terug om al de strikken op te halen en later hebben we ze aan onze leiding overhandigd. We hebben zoveel van dat soort ervaringen gehad. Ik kan het me allemaal niet meer zo goed herinneren. Het is gewoon onderdeel van ons werk hier.

Wat zou u tegen de aankomende generatie boswachters willen zeggen?

Ik zou zeggen dat ik gewoon gedaan heb wat ik kon, en dat nu aan hen de taak is om door te gaan met het beschermen van onze bossen tegen stropers en dieven. En dat ze vooral niet moeten vergeten om elke dag weer te genieten van de magie van het bos, als ze er doorheen lopen. Dan word je er pas echt verliefd op en blijf je voor altijd in de ban van een intens, bovenaards gevoel van liefde voor deze natuur.

Heeft u al plannen voor als u met pensioen gaat?

Daar heb ik nog niet zoveel over nagedacht. Wat ik wel weet, is dat ik het na negentien lange jaren eindelijk wat rustiger aan ga doen en tijd aan mijn kleinkinderen ga besteden. Maar ik weet nu al dat ik de bossen ga missen.

Daarna hebben Leelabai en ik nog zo'n 10 tot 15 minuten zitten praten... 

Ze vertelde me, dat ze de training heel leuk had gevonden, vooral de manier waarop hij werd gegeven.

Tijdens de gespeelde oefening had ze voor het eerst een tijgerval gezien. Ze was behoorlijk verontwaardigd over het feit dat zo'n simpel apparaat blijkbaar genoeg is om een tijger te doden.

Er klonk weemoed in haar stem toen ze zei dat ze als boswachter nog wel meer had willen doen, maar dat het nu tijd was voor de jongere generatie om het van haar over te nemen.

Leelabai liet de onderwerpen van de vorige trainingsdag nog eens de revue passeren. Ze merkte op dat ze er met z'n allen aan het eind van de dag nog over hadden zitten napraten. Ze lachte me geruststellend toe. Ze zei er alle vertrouwen in te hebben dat dit soort trainingen haar collega's bij Bosbeheer zullen helpen steeds efficiënter te werken.

“Jullie moeten regelmatig herhalingscursussen geven, want dit soort trainingsmogelijkheden krijgen we maar zelden. Maar het is zeker een goede zaak dat onze leidinggevenden zich inzetten om de capaciteit te versterken", voegde Leelabai toe.

Na dit gezegd te hebben, stond ze rustig op om de rest van de workshop bij te wonen. Ik bleef alleen achter met een veelheid aan gedachten, die na dit gesprek door mijn hoofd spookten.

Leelabai staat symbool voor de honderden anonieme en onbekende 'helden' die onze bossen en de dieren die erin leven, beschermen. Je kunt het niet echt een baan noemen, zo'n leven middenin de jungle waar ze elke dag weer hun leven wagen voor het goede doel.

Het is geen gemakkelijk leven: vele kilometers achtereen patrouilleren, opereren vanuit een basiskamp met minimale voorzieningen, het hele jaar door het meedogenloze klimaat van India trotseren, en door alle beproevingen heen de frontlinie niet verlaten, omdat onze dieren beschermd moeten worden.

Leelabai krijgt waarschijnlijk nooit een onderscheiding voor haar levenswerk en onze kapitalistische, op economisch nut gerichte wereld zal haar werk als natuurbeschermer niet op juiste waarde schatten.

Haar wacht zeer waarschijnlijk hetzelfde lot als dat van veel van haar voorgangers – ze verdwijnt voorgoed als een nummer in het overheidsarchief van gepensioneerde Bosbeheermedewerkers. Als eenvoudige grootmoeder gaat ze na haar werkzame leven in een klein stadje van haar pensioen leven. En al haar levenswijsheid en ervaring met het bos worden met niemand gedeeld.

De mensen die naar Kanha komen om tijgers te bekijken, zullen nooit weten of doorgronden welke offers al zijn gebracht om het Nationale Dier te redden, hoeveel mensen hieraan hun leven hebben gewijd en hoeveel bloed en zweet dit al heeft gekost.

Laten we hopen dat haar levensverhaal en levenswerk nu de hele wereld overgaan en anderen zullen inspireren om ook mee te helpen dieren in het wild te redden.

--JL

For more information about our efforts to support wildlife in India, visit our project page.

Post a comment

Deskundigen

Dr. Maria (Masha) N. Vorontsova, Regiodirecteur Rusland en GOS
Regiodirecteur Rusland en GOS
Grace Ge Gabriel, Regiodirecteur Azië
Regiodirecteur Azië
Peter Pueschel, Hoofd Programma’s
Hoofd Internationale Milieuverdragen
Vivek Menon, regiodirecteur Zuid-Azië
Regiodirecteur Zuid-Azië