CLAW Zuid-Afrika bouwt op unieke manier aan welzijnsverbetering voor mensen en dieren

Cora Bailey, grondlegger van IFAW's CLAW-project (Community Led Animal Welfare) voor huisdieren in de townships van Johannesburg, brengt een tweede bezoek aan een provisorisch ingerichte keet om te kijken hoe het gaat met een aantal puppy's die onlangs zijn ingeënt. © IFAW/B. Gasperini

'Ubuntu' is een Afrikaans begrip dat kan worden opgevat als 'Menselijkheid tegenover anderen'. Letterlijk vertaald, betekent het: "Ik ben wat ik ben door wat we met z'n allen zijn."

Deze oude Afrikaanse filosofie komt heel mooi tot uiting in het Community Led Animal Welfare programma, of kortweg CLAW, van het IFAW. CLAW biedt medische hulp aan honden en katten van eigenaren in een aantal van de armste gemeenschappen van de rijkste provincie van Zuid-Afrika - hulp die vaak een ommekeer in het leven van de mensen betekent.

Er bestaan geen officiële cijfers over het aantal honden of katten op de plaatsen waar de mobiele klinieken van CLAW hulp bieden, maar zoals overal in de wereld geldt ook hier dat er altijd ruimte is voor een huisdier (hoe arm mensen ook zijn) - katten helpen de ratten te bestrijden, honden bieden gezelschap en bescherming.

In de tijd van de apartheid is er door de regering nooit geld vrijgemaakt voor dierenklinieken in de townships. En ook nu nog staat de overheidssteun voor huisdieren in dit gebied in de kinderschoenen. Deze steun gaat meestal niet verder dan nu en dan een vaccinatiecampagne tegen rabiës.

Basiszorgvoorzieningen voor huisdieren zijn er simpelweg niet.

En op dat punt maakt het CLAW-programma van het IFAW een belangrijk verschil.

Dit project bereikt plaatsen en mensen waar verder niemand komt en biedt op regelmatige basis betrouwbare hulp op het gebied van dierenwelzijnszorg aan ruim een miljoen mensen in tientallen gemeenschappen. CLAW biedt eerstelijns medische zorg aan de dieren van de arme bevolking ter plekke, en biedt 24 uur per dag een noodhulpdienst die ernstig zieke dieren ophaalt. In de meeste gevallen gaat het om dieren die zijn vergiftigd of aangereden door een auto. In de permanente kliniek van CLAW worden deze dieren verzorgd door fulltime dierenartsen en professionele medewerkers.

Waar zware armoede heerst, kunnen keuzes het verschil betekenen tussen leven en dood. Het dagelijks leven wordt er bemoeilijkt door werkeloosheid, honger, ziekten en onvoldoende toegang tot stromend water, elektriciteit en sanitair. In dergelijke situaties is er soms maar weinig aandacht voor de Ubuntu-filosofie. Wanneer een gezin zich dieren financieel niet langer kan veroorloven, of wanneer een huisdier ziek wordt en de zorg onbetaalbaar is, wordt het vaak aan de kinderen overgelaten om zich van de betreffende dieren te ontdoen. En die bedienen zich daarbij vaak van methoden die gelijkstaan aan dierenmishandeling.

Castratie & sterilisatie - een belangrijke pijler van het werk van CLAW - leidt tot gezondere huisdieren, die financieel minder belastend zijn voor hun armlastige eigenaren. Bovendien zullen eigenaren hierdoor minder snel geneigd zijn om zich op een vaak onvermijdelijk wrede manier van hun puppy's en kittens te ontdoen.

Dierenleed en geweld tegen dieren laten diepe sporen na bij kinderen en volwassenen. Kinderen blijven vaak hun hele leven last houden van het emotionele trauma en de verbreking van de band tussen mens en dier. Kinderen die daarentegen zien dat dieren in hun omgeving goed worden behandeld, ontwikkelen zich vaak tot zachtaardiger volwassen met meer zelfvertrouwen.

In de gemeenschappen waar CLAW actief is, is het geweld ten opzichte van dieren vrijwel verdwenen.

De Villiers Katywa, als sinds jaar en dag een vertrouwde kracht van het CLAW-project, begeleidt kinderen tijdens een les in het kader van de Zaterdagsessies, een initiatief van het IFAW, onder de paraplu van het huisdierenproject (CLAW). Doel van de lessen is om jongeren die de fout in zijn gegaan, uit het gevangenisleven te houden door ze een alternatief te bieden voor gevangenisstraf. De deelnemende jongeren worden betrokken bij uiteenlopende activiteiten, zoals het uitlaten en borstelen van honden, het trainen van honden, kooklessen, en kunstzinnige vorming.

CLAW heeft unieke relaties opgebouwd binnen de gemeenschappen waar het actief is. Zoals grondlegger Cora Bailey het altijd zegt: aan de andere kant van de riem bevindt zich altijd een mens. Vanuit dat idee is het simpelweg geen optie om alleen voor het huisdier te zorgen, en voorbij te gaan aan de behoeften van de menselijke eigenaar.

Wanneer het noodlot toeslaat, bellen mensen vaak als eerste naar CLAW - via het project worden voedselpakketten uitgedeeld aan families in nood en worden mensen geholpen toegang te krijgen tot sociale voorzieningen. Daarnaast verzorgt CLAW op de scholen van alle gemeenschappen waar het actief is een educatieprogramma over dierenwelzijn.

In 2007 kreeg CLAW het verzoek een programma te starten voor alternatieve straffen voor jongeren die sociaal grensoverschrijdend gedrag vertonen of zijn meegesleept in bendegeweld. Dit project groeide uit tot de zaterdagse kidsclub van CLAW, met lessen rond het centrale thema 'goede verzorging van en liefde voor dieren'. Met de speciale lessen wordt geprobeerd een gedragsverandering tot stand te brengen bij jongeren met een probleemachtergrond.

Enkele maanden na de start van het lesprogramma greep CLAW in nadat een groep kinderen had geprobeerd een hond dood te schoppen. Ze handelden in opdracht van een ouder iemand die had gezegd dat ze "het dier moesten laten verdwijnen". De hond werd op tijd gered en de kinderen moesten verplicht het kinderprogramma van CLAW volgen. Tijdens de eerste bijeenkomst zaten ze in een kring, terwijl Cora de hond die ze zo zwaar hadden mishandeld, aaide en knuffelde. De kinderen praatten met elkaar over wat er was gebeurd en waarom het zo is dat mensen en dieren dezelfde emoties kunnen ervaren, zoals pijn, angst en honger. Aan het einde van de bijeenkomst verontschuldigden alle kinderen zich bij de hond en beloofden ze zich nooit meer op dezelfde manier tegen een levend wezen te gedragen.

Vorig jaar werd een klein hondje met de naam Sparky door een groep 12-jarige jongens bij CLAW gebracht. De jongens hadden kilometers gelopen om de hond in veiligheid te brengen. De eigenaar zat zonder werk, het gezin ging elke avond met een lege maag naar bed; en Sparky, die het ook zonder voedsel moest stellen, was op sterven na dood.

De jongens die Sparky hadden gered, behoorden tot dezelfde groep die in 2007 bijna het ongewenst hondje had doodgeschopt.

Voordat CLAW er was, was er geen plek om een ziek of gewond dier naartoe te brengen. De aanwezigheid van CLAW heeft er in belangrijke mate toe bijgedragen dat mensen in Zuid-Afrika zich betrokkener zijn gaan opstellen. Het initiatief heeft een reputatie verworven van een project dat meer te bieden heeft dan alleen medische hulp en zorg voor dieren - het is een project dat op unieke wijze de gemeenschapszin versterkt.

CLAW heeft de harten veroverd van een groot aantal vrijwilligers en donateurs in Zuid-Afrika en over de hele wereld, die geld overmaken of op uiteenlopende manieren hun hulp aanbieden.

CLAW brengt de mensen, via de dieren, nader tot elkaar.

Met het project wordt gewerkt aan een zorgzamere, meer betrokken gemeenschap - een gemeenschap waarbinnen mensen elkaar steunen.

En daarmee is CLAW een prachtig synoniem voor 'ubuntu'.

--KNA

Post a comment

Deskundigen

Beleidsadviseur
Beleidsadviseur
Dr. Ian Robinson, Vicepresident en Hoofd Programma's en Internationale Operaties
Vicepresident en Hoofd Programma's en Internationale Operaties
Hanna Lentz Programmamedewerker / campaigner
Programmamedewerker / campaigner
Kate Nattrass Atema, Hoofd Programma Huisdieren
Hoofd Programma Huisdieren
Rebecca Brimley, Programma adviseur
Programma adviseur
Hoofd Noodhulpteam