Wat het eierschandaal in IJsland kan betekenen voor de walvisjacht

Door een recent schandaal rond de etikettering van eieren is er momenteel in de IJslandse media fors meer aandacht voor dierenwelzijn dan tot nu toe. En de belangstelling van het publiek gaat daarmee hand in hand.

Nadat de directeur van het IJslandse Instituut voor Voedselveiligheid de avond tevoren op de landelijke televisie onder vuur was komen te liggen, riepen veel IJslanders via sociale media om zijn ontslag. De man is verantwoordelijk voor dierenwelzijnswetgeving en -beleid in zijn land. Desondanks onthulde de openbare omroep RUV dat de directeur al sinds 2007 wist dat de op één na grootste eierproducent van de eilandstaat wet-en regelgeving op het gebied van voedselproductie en dierenwelzijn stelselmatig overtrad.

De directeur besloot het publiek hier niet over te informeren en liet toe dat het bedrijf gewoon het officiële ecolabel bleef voeren. Consumenten werden hierdoor in de waan gelaten dat ze ecologische vrije uitloop-eieren kochten, geproduceerd met aandacht voor het welzijn van de kippen.

Om het schandaal compleet te maken, kon elke willekeurige producent een jaar lang het officiële ecolabel gebruiken zonder aan de bijbehorende minimale productie-eisen ten aanzien van dierenwelzijn te voldoen. Het IJslandse publiek is met recht hevig verontwaardigd en voelt zich verraden door de eierproducenten en de eigen regering.

Waarom is deze kwestie van belang voor het IFAW en ons werk voor de walvissen in IJsland?

Om te beginnen is er in de IJslandse media op dit moment fors meer aandacht voor dierenwelzijn dan tot nu toe. En de belangstelling van het publiek gaat daarmee hand in hand. Het is een signaal dat het IJslandse publiek systematische dierenmishandeling en inhumane behandeling van dieren niet accepteert.

De reactie van de supermarkten was snel en resoluut; de ochtend na het bekend worden van het RUV-verslag, hadden alle supermarkten de eieren uit hun schappen verwijderd en legden ze een openbare verklaring af over de getroffen maatregelen. In één nacht tijd raakte de eierproducent al zijn afnemers in het land kwijt.

De IJslandse consumentenbond verwijt de regering een ernstig gebrek aan toezicht en heeft zware kritiek op het feit dat het publiek niet werd geïnformeerd, ondanks het feit dat de situatie al jarenlang bekend was.

De kwestie zou vragen moeten opwerpen over een andere tak van voedselproductie in IJsland die nog veel controversiëler is. Deze zomer zijn er door twee lokale bedrijven 46 dwergvinvissen gedood in de Faxaflói-baai bij Reykjavik. Van de gedode walvissen wordt het grootste gedeelte terug in de baai gedumpt. Minder dan 20% wordt meegenomen naar de haven en verwerkt door dezelfde bedrijven die ze hebben afgeschoten. Vervolgens verzorgen ze zelf de verpakking en marketing. Daarna distribueren ze het walvisvlees en soms ook de blubber naar supermarkten en restaurants.

De enige vorm van toezicht, die bovendien pas recent is ingevoerd, is dat de walvisjagers zelf hun vangst in de haven wegen. Een dierenarts van hetzelfde Instituut voor Voedselveiligheid dat toezicht had moeten uitoefenen op de beruchte eierfarm, controleert het vlees steekproefsgewijs (gegevens hierover worden niet openbaar gemaakt).

In de praktijk hebben IJslandse consumenten en de toeristen die worden verleid walvisvlees te proeven, nauwelijks een idee wat er allemaal in het vlees zit. Het is een bekend feit dat walvisachtigen hoge concentraties PCB's en kwik bevatten. Openbare informatie hierover is echter slechts beperkt beschikbaar. Veel meer dan een vergelijking van gemiddelde waarden ten opzichte van het Noorse walvisvlees heeft de consument niet om op af te gaan. Om de een of andere reden zijn de concentraties PCB's en kwik blijkbaar hoger bij dwergvinvissen in Noorwegen. En dat is vreemd, als je bedenkt dat wordt aangenomen dat Noord-Atlantische dwergvinvissen in IJsland tot dezelfde groep behoren als die in noordelijk Noorwegen.

Laten we hopen dat de toegenomen consumentenbelangstelling voor dierenwelzijn ertoe zal leiden dat publiek en media ook aandacht krijgen voor de brute wijze waarop walvissen worden gedood en welke grote gezondheidsrisico's er kleven aan het eten van walvisvlees.

--SM

 

Post a comment

Deskundigen

Brian Sharp, Manager Marine Mammal Rescue and Research
Manager Marine Mammal Rescue and Research
Dr. Maria (Masha) N. Vorontsova, Regiodirecteur Rusland en GOS
Regiodirecteur Rusland en GOS
Patrick Ramage, Hoofd Programma Oceaanbescherming
Hoofd Programma Oceaanbescherming