Een jaar later: wat is er gebeurd met de olifanten van Daloa?

Vandaag bijna een jaar geleden werden de olifanten van Daloa overgebracht naar het Azagny National Park. Tijd voor een terugblik op deze bijzondere olifantenmissie, en wat er het afgelopen jaar allemaal is gebeurd… Op verzoek van de Ivoriaanse autoriteiten, en na uitvoering van een risicoanalyse en het sluiten van een overeenkomst, werkte het IFAW 18 maanden lang aan de voorbereidingen voor de overplaatsing. De groep olifanten moest weg uit de omgeving van Daloa na conflicten met de lokale bevolking. De dieren hadden zich in het gebied gevestigd nadat ze uit hun oorspronkelijke leefgebied — Marahoué National Park — waren verdreven. Van dit park wordt inmiddels 80% bewoond door mensen.

In een memorandum van overeenstemming (MvO) tussen het IFAW en de regering van Ivoorkust, vertegenwoordigd door het ministerie van Water en Bos (MINEF) en het ministerie van Milieu, Stedelijke Veiligheid en Duurzame ontwikkeling (MINESUDD), werden de verplichtingen van de ondertekenende partijen vastgelegd. Volgens de afspraken in deze MvO was het IFAW verantwoordelijk voor de volgende zaken: het overbrengen van de olifanten van Daloa naar Azagny National Park; de inzet van een team van deskundigen gespecialiseerd in het vervoeren van wilde dieren (waaronder olifanten); de volledige uitvoering van de operatie, financiering van de vervaardiging en huur in Ivoorkust van benodigde uitrusting voor het vangen, vervoeren en uitzetten van de olifanten van Daloa in Azagny National Park; en tot slot het opleiden van bij de operatie betrokken Ivoriaanse dierenartsen en verzorgers, en medewerkers die de ontheemde groep olifanten zouden blijven volgen.                                                                                                                                                                                  

Conform de gemaakte afspraken bracht het IFAW de olifanten van Daloa over naar Azagny National Park. Hierbij kregen we ondersteuning van een coördinatiefunctionaris, die ervaring had met wilde dieren en natuurreservaten, en ons kon helpen met het analyseren, verzenden en interpreteren van gegevens en informatie. Het MINEF garandeerde de veiligheid op de vanglocaties in Daloa; er werd een veiligheidskordon ingesteld, de lokale bevolking werd vooraf gewaarschuwd, en het transportkonvooi met de dieren aan boord werd beveiligd.

Het MINESUDD — verantwoordelijk voor Azagny National Park, het park waar de olifanten naartoe werden gebracht — zou zorg dragen voor het opzetten en in stand houden van een goed uitgeruste anti-stroperspatrouille in het park. Deze patrouille zou speciaal belast zijn met de bescherming van de olifanten en de dieren dagelijks volgen. Het garanderen van de veiligheid van de olifanten in het park zou hun belangrijkste prioriteit zijn. 

Drie maanden nadat de olifanten zich zonder problemen in hun nieuwe leefgebied hadden gesetteld, vluchtten ze echter na een niet nader verklaard incident het park uit. Mensen die het park waren binnengedrongen? Geweerschoten? Het blijft gissen naar de oorzaak. Volgens het principe van nationale soevereiniteit is de beveiliging van het park de verantwoordelijkheid van Ivoorkust. Daarom was het ook één van de toezeggingen die de Ivoriaanse autoriteiten in het memorandum van overeenstemming hadden gedaan. Het met de beveiliging belaste team in Azagny Park had een onderzoek in moeten stellen naar waarom de olifanten plotseling tientallen kilometers wegvluchtten. Zo’n onderzoek is er echter nooit gekomen. Azagny park, dat voor deze olifanten drie maanden lang een vredig toevluchtsoord was, veranderde plotseling in een onverklaarbare bron van angst. Het IFAW onderstreept al sinds jaar en dag dat een goede bescherming van leefgebieden een essentiële voorwaarde is voor het in harmonie samenleven van mensen en wilde dieren.

Hoewel het IFAW geen mandaat, verantwoordelijkheid of verplichting had om voor de olifanten te zorgen nadat ze waren overgebracht naar hun nieuwe leefgebied, maakten we ons toch zorgen om hun welzijn, en dat van de mensen met wie ze in contact kwamen. Dat is dan ook de reden waarom we de afgelopen maanden een aantal stappen hebben ondernomen, in het bijzonder:

  • De Ivoriaanse autoriteiten ingelicht over verschillende technieken die kunnen worden gehanteerd om olifanten af te schrikken
  • De aanbeveling gedaan dat de bevolking moet worden geïnformeerd over hoe er met de situatie moet worden omgegaan, tot er door de regering van Ivoorkust een effectieve, duurzame oplossing is gevonden

Sommige critici zullen vraagtekens zetten bij het nut van een operatie als deze, en beweren dat men hiermee slechts het probleem verplaatst. Maar daarin hebben ze ongelijk. Dit is de eerste operatie in zijn soort in Franstalig Afrika. Een operatie die mogelijk was dankzij de bereidheid van de Ivoriaanse regering om mee te werken aan een humane, ethische oplossing voor een complex probleem dat er meestal mee eindigt dat de betrokken dieren worden gedood. Ivoorkust koos voor een andere weg, waarbij ruimte is voor ontwikkelingsprojecten, maar tegelijk ook gestreefd wordt naar behoud van een iconische, bedreigde soort als de olifant. Helaas ziet het ernaar uit dat de autoriteiten het belang van een goede ‘beveiliging van het park’ hebben onderschat, ondanks de waarschuwingen vooraf van het IFAW.

Elk initiatief kent struikelblokken en risico’s, en latere aanpassingen zijn vaak onvermijdelijk. En dat is precies waar de Ivoriaanse autoriteiten zich nu mee geconfronteerd zien. Het belangrijkste is echter dat men bereid is om zich in te zetten voor een ethische, duurzame oplossing voor conflicten tussen mensen en olifanten. Dat is ook de reden waarom de autoriteiten de afgelopen maanden meerdere veldmissies hebben georganiseerd om de situatie te evalueren. Voor februari is een overleg gepland waarin de bevindingen zullen worden besproken. Bij het overleg zullen alle relevante betrokkenen aanschuiven om aanbevelingen te doen voor het oplossen van conflicten tussen mensen en dieren. Ook verwachten we nuttige informatie over maatregelen die in de loop van het jaar zullen worden genomen om de lokale bevolking te helpen die de dupe dreigt te worden van de huidige situatie.

--CSB

 

 

Post a comment

Deskundigen

Céline Sissler-Bienvenu, Directeur Frankrijk en Franstalig Afrika
Directeur Frankrijk en Franstalig Afrika
Faye Cuevas, Esq.
Senior Vice President
Grace Ge Gabriel, Regiodirecteur Azië
Regiodirecteur Azië
James Isiche, Regiodirecteur Oost-Afrika
Regiodirecteur Oost-Afrika
Vicepresident Natuurbehoud en Dierenwelzijn
Vicepresident Natuurbehoud en Dierenwelzijn
Vivek Menon, Senior adviseur bedrijfsvoering en filantropie
Consulting Senior Adviseur van de CEO voor Strategische Partnerschappen en Filantropie