Onderzoek naar bultruggen in Zanzibar: het gevaar van visnetten en bijvangst

Nieuws dat ons deze week via ons netwerk van lokale vissers bereikte, over twee losgeraakte visnetten dicht bij de kust van Kizimkazi Dimbani, vestigde onze aandacht nog eens extra op het gevaar van de netten die in de visserij worden gebruikt. In deze netten raken onbedoeld ook andere dieren verstrikt, waarna ze verdrinken. Het is een veel voorkomend probleem, waarvan dicht bij de kust levende diersoorten slachtoffer worden, hier in de hele Oost-Afrikaanse regio, maar ook elders in de wereld.

De drijvende en geankerde kieuwnetten rondom Zanzibar (Unguja Eiland) vormen een dagelijks gevaar voor de lokale populatie Indische tuimelaars en Chinese witte dolfijnen; bovendien raken ook bultruggen (nyangumi) tijdens de seizoenstrek in de netten verstrikt. Nog steeds wordt vlees van dode, als bijvangst gevangen dolfijnen gebruikt als aas bij het beugvissen (vissen met een lange vislijn met dwarslijnen met haakjes aan het uiteinde) op haaien en blubber van dode walvissen wordt verwerkt tot olie en onder meer gebruikt voor het waterdicht maken van boten.

Als je bedenkt hoeveel netten er elke dag in het water drijven, besef je hoe groot het gevaar is voor zowel de dieren waarop gevist wordt als voor andere soorten die in de kustwateren leven. Als we op zee dieren volgen om cruciale informatie over hun gedrag te verzamelen en foto’s maken voor identificatiedoeleinden, zien we zo'n dier maar al te vaak te dicht in de buurt van visnetten zwemmen en dat baart ons ernstig zorgen. Soms hebben ook wij zelf moeite om onze boot veilig door al die netten in de ondiepe wateren te loodsen.

Walvis met littekens van een eerder incident met een netHet is al meerdere keren voorgekomen dat we een moeder met kalf gevaarlijk dicht in de buurt van en zelfs dwars door wateren vol visnetten zagen zwemmen. Elke keer slaken we weer een zucht van verlichting als het goed afloopt en de moeder en haar kalf net niet vast komen te zitten in de netten.

Dit onderstreept nog eens de noodzaak om zo snel mogelijk in actie te komen en de gevaren te verkleinen. En met succes, dankzij de verspreiding van ‘pingers’ (akoestische afschrikapparatuur), waarmee dolfijnen op afstand worden gehouden en worden gewaarschuwd voor de aanwezigheid van deze netten. Verder onderzoek blijft echter nodig en er is geld nodig om dit gevaar te beteugelen. Ook is er behoefte aan nieuwe batterijen, want een batterij gaat gemiddeld maar 2 jaar mee. Verder moeten er extra pingers worden aangeschaft, aangezien elke visser zes pingers per net van 500 meter lengte nodig heeft.

Deze oplossing werkt echter niet voor walvissen, aangezien ze niet op het geluid van de pinger reageren. Voor deze dieren moet dus een andere oplossing worden gezocht. Op dit moment werken we verder aan de ontwikkeling van ‘zwakke schakels’ die in netten kunnen worden opgenomen, zodat, als het goed is, het net breekt wanneer er een walvis inzwemt en het dier niet helemaal vast komt te zitten. Aan deze mogelijke oplossing moet echter nog verder worden gesleuteld en daar is tijd en geld voor nodig!

Een zowel economische als milieuvriendelijke oplossing is het ontwikkelen van walvistoerisme in het gebied, ter vervanging van de visserijactiviteiten, gedurende de periode waarin de walvissen zich in deze wateren ophouden. Vissers zouden dan tegen betaling toeristen aan boord kunnen toelaten en hun netten tijdelijk thuis laten. Dergelijke oplossingen zijn echter weer afhankelijk van voldoende financiële middelen en capaciteit om ze te kunnen opstarten, in stand te kunnen houden en duurzaam te ontwikkelen.

Mwalimo en Kristin houden elk een blog bij.Mwalimo, een vriend van ons project, is één van de lokale beugvissers en op een avond kwam hij met het idee om ons iets meer over zichzelf te vertellen. Hij is iemand die graag contact maakt met de buitenwereld en verhalen schrijft.

‘Ik heet Mwalim en ik ben in 1960 geboren in Kizimkazi Dimbani. Ik ben naar school geweest in Kizimkazi Mkunguni en kwam in 1985 van school. In 1990 ben ik getrouwd. Ik werk als visser met lijnen, netten en fuiken en ik houd meer dan 200 kippen in mijn speciale stal bij de verbindingsweg naar Mkunguni.

Ik ben ook kapitein geweest op de rondvaartboot in de haven van Dimbani en ik verbouw allerlei gewassen, zoals cassave, yams, papaja’s, aubergines, pepers, bananen en een heleboel andere dingen die in onze dorpen groeien. Ik heb veel nieuwe vrienden leren kennen uit Europese landen, onder andere Engeland, Amerika, Zweden, België en Zuid-Afrika. Zij komen naar Zanzibar om mee te werken aan onderzoek naar dolfijnen, walvissen, schildpadden, haaien en veel andere zeedieren.

Mijn beste vriend is meneer Per, daarna komt Fredrik en daarna Kristin. Alle studenten die in 2010 en 2011 hierheen kwamen, waren heel intelligent en dat geldt ook voor de groep van dit jaar; ik heb nooit met iemand problemen gehad en ze waren heel lief voor alle kinderen in ons dorp. God zegen Rachael, Lucy, Kyla en ook Kristin. Dank jullie wel voor jullie hulp en we zien elkaar weer in 2012! Dag, vriendelijke groeten, Mwalim’’

Maaltijd van de week: nadat we hadden meegedaan aan de Ramadan (overdag vasten) kregen we ‘s avonds van een smakelijke Futari (avondmaal tijdens de Ramadan) voorgezet en genoten we van de gastvrijheid van het personeel van het Karamba resort.

Pap (uji) als voorgerecht, kokos-tambi (lokaal noedelgerecht), vis (samaki) met cassave (muhogo) en dadels (tende).

Tutaonana badaye (tot later),

– Het Bultrugteam in Zanzibar

Post a comment

Deskundigen

Dr. Maria (Masha) N. Vorontsova, Regiodirecteur Rusland en GOS
Regiodirecteur Rusland en GOS
Dr. Ralf (Perry) Sonntag, Directeur Duitsland
Directeur Duitsland
IFAW-vertegenwoordiger Japan
IFAW-vertegenwoordiger Japan
Patrick Ramage, Hoofd Programma Walvissen
Hoofd Programma Walvissen