Kraagbeer Chu Chu slaapt vredig in na leven vol horror

Grace besloot zich volledig te gaan wijden aan dierenwelzijn nadat ze had kennisgemaakt met Chu Chu, een Aziatische zwarte beer die was bevrijd van een afschuwelijk leven in gevangenschap.

Chu Chu, de Aziatische zwarte beer die me bijna twintig jaar geleden inspireerde om mijn carrière te wijden aan dierenwelzijn, is kortgeleden vredig ingeslapen in China.

Het was een heldere, zonnige dag in 1996. Ik stond achter de videocamera op een observatiebrug in het Pan Yu Bear Sanctuary, een door het IFAW opgericht opvangcentrum voor beren in de zuidelijke Chinese provincie Guangdong. 

Acht Aziatische zwarte beren – vanwege hun kenmerkende witte kraag ook wel kraagberen genoemd – waren naar het opvangcentrum overgebracht nadat ze waren bevrijd uit berenfarms in China. Het centrum in Guangdong is het eerste in zijn soort in het hele land.

“Deuren open!”

Op het teken van een medewerker bovenop het dak werden de kettingen opgehesen om de deuren van de binnenste omheining te openen. De camera begon te draaien en alle ogen waren gericht op de zojuist geopende deuren. Allemaal verwachtten we dat de beren elk moment het uitnodigende zonlicht tegemoet zouden rennen.

We wachtten.

Langzaam kwam er een donker silhouet door de opening naar buiten.

“Het is Chu Chu.”

De verzorgers herkenden het relatief jonge mannetje aan een lange, kale plek, een litteken dat over bijna de hele lengte van zijn rug liep.

Deze kraagbeer heeft overgroeide klauwen, die zonder behandeling kunnen ingroeien in de poten. Een lot dat Chu Chu gelukkig bespaard is gebleven.

De plek was ontstaan doordat Chu Chu jarenlang tegen de uitstekende metaaldraden in zijn kooi aan had geschuurd.

Chu Chu werd gered van een wrede berenfarm, waar een groot aantal kraagberen in krappe kooien wordt gehouden.

Vroeger werden beren in het wild gedood om berengal te oogsten; een traditioneel ingrediënt binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde. Sinds de jaren tachtig, waarin de jacht op wilde beren werd verboden, koos men in China voor een andere methode om aan berengal te komen: er kwamen berenfarms waar gal bij beren in gevangenschap werd afgetapt. 

Binnen korte tijd verschenen er door heel China honderden van dit soort farms, waar duizenden in het wild gevangen beren in krappe kooien werden gehouden. Bij de dieren werd operatief een permanente katheter in de galblaas ingebracht, om doorlopend gal te kunnen aftappen.

Om te zorgen dat de katheter op zijn plaats zou blijven, kregen sommige dieren een ‘ijzeren korset’ aangemeten, zodat ze niet zouden krabben aan de pijnlijke, etterende open wond aan hun lijf.

Sommige beren zaten 13 jaar lang opgesloten in kooien die zo krap waren dat ze zich nauwelijks konden bewegen. 

Beren kunnen niet goed zien, maar hun reukvermogen is uitstekend.

Met zijn neus in de lucht schuifelde Chu Chu langzaam naar de rand van het betonnen plateau. Hij had duidelijk de verleidelijke geur opgevangen van de grapefruits, appels en bananen die op een paar meter afstand over het gras waren uitgestrooid.

Waar het betonnen plateau ophield, waren vochtige grond, fris gras, fruitbomen en bessenstruiken… Uiterst voorzichtig zette Chu Chu een van zijn voorpoten op het gras, alsof hij zijn nieuwe omgeving wilde testen...

Plotseling trok hij zijn poot terug, alsof hij een elektrische schok had gekregen!

Nog altijd op het plateau zette hij een paar passen naar links en naar rechts. Verleid door de geur van het fruit probeerde hij het nog eens... 

Opnieuw schrok hij terug, vol wantrouwen tegenover de natuurlijke omgeving die hem totaal vreemd was.

Na zijn hele volwassen leven te hebben doorgebracht in een kooi met een betonnen vloer, was Chu Chu vergeten hoe het aanvoelde om vochtige grond en zacht gras onder zijn poten te voelen.

Afgezien van het gesnater van de eenden in de aangrenzende vijver, daalde er een diepe stilte over het opvangcentrum neer.

Later die dag zette Chu Chu eindelijk zijn eerste stap naar de vrijheid. Net als de andere zeven beren verkende hij grondig elk hoekje van het verblijf.

Ik moest glimlachen toen ik zag hoe ze op hun achterpoten gingen staan om bij de honing te komen die hoog op de boomstammen was gesmeerd – één van de dingen die de oppassers doen om de dieren in beweging te krijgen en de spieren in hun poten te laten strekken.

En tegelijk met die glimlach voelde ik ook de tranen over mijn wangen lopen.

De jarenlange wrede behandeling op de berenfarms had zoveel mentale en fysieke schade aangericht, dat ze hun hele verdere leven daaronder zouden lijden.

En toch hebben deze beren nog geluk gehad.

Eén van de negen beren die door het IFAW werden bevrijd, redde het niet.

Deze beer was nog heel jong toen ze op de farm in een kleine kooi werd opgesloten. Het kleine verblijf belemmerde haar groei, en zorgde ervoor dat de botten in haar borstkas zich niet goed konden ontwikkelen. Toen de reddingswerkers de kooi van haar lijf losknipten, kon ze niet eens haar kop omhoog houden, en niet zelfstandig eten.

Er zat niets anders op dan haar te laten inslapen. 

De bevrijde beren kunnen nooit meer terug naar een leven in het wild.

Ze zullen de rest van hun leven in de veiligheid van een opvangcentrum doorbrengen, waar ze een klein proefje krijgen van de natuurlijke wereld die ooit hun geliefde thuis was.

Er zijn nog veel beren zoals zij, die nog altijd onder gruwelijke omstandigheden moeten leven.

Op het moment dat Chu Chu zijn eerste stap naar de vrijheid zette, besloot ik niet langer werkeloos toe te kijken.

Ik besloot me actief in te gaan zetten voor de dieren.

Toen ik daar zo stond en de beren in het water zag spelen, door het gras zag rollen, en bergen vers fruit zag verorberen, besloot ik me bij het IFAW aan te sluiten. Chu Chu spelend met een mand in het Pan Yu Bear Sanctuary, China. Hoewel hij niet terug kon naar de vrije natuur, leidde Chu Chu een gelukkig leven in dit opvangcentrum.

Om ervoor te zorgen dat de geredde beren ook op hun oude dag de best mogelijke zorg zouden krijgen, werden Chu Chu en de anderen in 2005 overgebracht naar het grotere berenreservaat Chengdu, in de provincie Sichuan, gerund door de Animals Asia Foundation. Ook hier werd hij liefdevol verzorgd door de oppassers, verzorgers en dierenartsen. 

Dat maakt voor mij heel veel goed.

Ik hoop dat de liefdevolle zorg die Chu Chu in het tweede deel van zijn leven heeft mogen ontvangen, de fysieke en mentale littekens die hij overhield aan zijn verblijf op de wrede berenfarm, iets heeft kunnen verlichten.

Maar wat me nog meer goed doet, is dat er vanuit China zelf steeds meer weerstand komt tegen dierenmishandeling.

Er zijn in China al meerdere malen wetsvoorstellen ingediend voor afschaffing van berenfarms en de invoering van dierenwelzijnswetgeving.

Brede publieke verontwaardiging voorkwam een voorgenomen beursgang van een berenfarmbedrijf.   

Het is wel duidelijk dat ik niet de enige ben die anders tegen het leven is gaan aankijken dankzij Chu Chu, de zachtaardige, ruimhartige kraagbeer. 

En dat is wat hij ons nalaat.

Rust zacht en bedankt, Chu Chu!

--GGG

Help het IFAW om deze beren en andere dieren wereldwijd te beschermen, maak vandaag nog een donatie over.

Post a comment

Deskundigen

Programma Adviseur
Programma Adviseur
Brian Sharp, Leider Noodhulpacties en strandingscoördinator
Leider Noodhulpacties en strandingscoördinator
Dr. Ian Robinson, Vicepresident en Hoofd Programma's en Internationale Operaties
Vicepresident en Hoofd Programma's en Internationale Operaties
Gail A Brunzo, Manager Noodhulp
Manager Noodhulp, IFAW
Veterinarian, DVM, PhD
Veterinarian, DVM, PhD
Katie Moore, Hoofd Programma Noodhulp
Hoofd Programma Noodhulp
Hoofd Noodhulpteam
Valeria Ruoppolo (DVM, MSc.)
(DVM, MSc.)
Vivek Menon, regiodirecteur Zuid-Azië
Regiodirecteur Zuid-Azië