Choose Country

Noordse Vinvis

Bookmark and Share

 

Classificatie:
Wetenschappelijke benaming:
Balaenoptera borealis
Klasse:
Onderklasse:
Orde:
Cetacea
Familie:
Balaenopteridae
Genus:
Balaenoptera
Soort:
Borealis
Populatie Wereldwijd
Beschrijving En Natuurlijke Geschiedenis
Fysieke beschrijving

De noordse vinvis is de minst bekende vinvis uit de familie , Balaenopteridae, waartoe ook de blauwe vinvis, de Bryde's vinvis, de gewone vinvis en de dwergvinvis behoren.

De noordse vinvis is kleiner dan de gewone vinvis en groter dan de Bryde's vinvis, en heeft net als de andere soorten een gestroomlijnde lichaamsvorm en een breed, plat, U-vormig rostrum. Er loopt een opvallende lengterichel van het blaasgat naar de punt van het rostrum.

Volwassen noordse vinvissen zijn 12 tot 16 meter lang. Vrouwtjes zijn gewoonlijk groter dan mannetjes. Kalveren zijn bij de geboorte circa 4,5 meter lang. Het lichaam is aan de bovenzijde leigrijs en aan de onderzijde lichter van kleur, hoewel er tussen dieren onderling variatie mogelijk is. Sommige dieren hebben lichtergekleurde langwerpige vlekken op hun flanken – waarschijnlijk littekens veroorzaakt door parasieten.

De kop is aan beide zijden gelijkmatig zwart - anders dan de asymmetrische tekening van de gewone vinvis - met een grijswit gebied dat zich vrijwel altijd beperkt tot de groeven op de keel. Sommige dieren hebben een wit of lichtgekleurd gebied op de borstvin en een witte streep die van achter het oog over de voorrand van de borstvin loopt.

De lange, sikkelvormige rugvin, op het midden van de rug, verschijnt gelijktijdig met de blaaswolk boven het wateroppervlak.

Natuurlijke geschiedenis
Er is slechts weinig bekend over de biologie, ecologie en het gedrag van de noordse vinvis. Het dier is kosmopoliet en lijkt de voorkeur te geven aan diepe, gematigde tot subpolaire wateren in open zee.

De bewegingen en verspreiding van de noordse vinvis zijn niet goed gedocumenteerd en zijn per jaar en van jaar tot jaar vaak moeilijk te voorspellen. Noordse vinvissen lijken sterk nomadisch, en brengen de winters door in warme, subtropische wateren, om in de zomer naar gematigde of polaire wateren te trekken om zich te voeden. Ze dringen echter niet zo diep in de polaire wateren door als andere vinvissen, en blijven gewoonlijk buiten de ijszone.

In de migratieperiode vertrekken niet altijd alle dieren tegelijk, zwangere vrouwtjes gaan de andere dieren vaak voor op weg van en naar de zomerse voedselgronden. De noordse vinvis verplaatst zich gewoonlijk alleen of in groepen van twee tot vijf dieren, hoewel op de voedselgronden wel grotere aantallen worden aangetroffen. Ze zeven meestal hun voedsel aan, of direct onder, de oppervlakte uit het water – meestal planktonische schaaldieren als roeipootkreeft en krill. Door deze manier van foerageren zijn ze vrij onopvallend.

Noordse vinvissen springen niet uit het water en heffen hun staartvinnen niet op voordat ze diep onderduiken. In plaats van de rug te krommen voor een duik, laat een noordse vinvis zich langzaam omlaag zinken, waarbij een aantal draaikolken of "sporen" aan het oppervlak achterblijven. Als noordse vinvissen aan de oppervlakte komen, is meestal hun rostrum zichtbaar, maar hun lichaam blijft gewoonlijk grotendeels onder water. De noordse vinvis is de snelste zwemmer onder de grote walvissen, met pieksnelheden van zo'n 40 kilometer per uur.

Van noordse vinvissen wordt aangenomen dat ze geslachtsrijp zijn op zes- tot achtjarige leeftijd. Kalveren worden voor zover bekend met tussenpozen van twee tot drie jaar geboren, gewoonlijk in de winter en na een draagtijd van 10,5 tot 13 maanden. Ze worden gezoogd tot ze zes tot negen maanden oud zijn. Deze cijfers zijn algemeen geaccepteerd, maar zouden door verder wetenschappelijk onderzoek tegengesproken kunnen worden.

Er zijn geen recente cijfers beschikbaar over de populatie en ook over de status van de soort is weinig bekend.

 

Huidige Status Van De Soort
Status

De noordse vinvis staat in de categorie bedreigd op de rode lijst van de International Union for the Conservation of Nature and Natural Resources (IUCN) en is opgenomen in Bijlage I van de Conventie inzake de Internationale Handel in Bedreigde Uitheemse Dieren en Planten (CITES).

Gevaren die de soort bedreigen

Net als andere snel zwemmende baleinwalvissen, werd de noordse vinvis in de vroege walvisjacht ongemoeid gelaten door zijn kleinere omvang, snelheid en voorkeur voor diepe wateren.

Begin twintigste eeuw werd de vangsttechniek echter verbeterd en werden er onder meer stoomschepen en exploderende harpoenen ingezet.

In 1925 werd het meevarende verwerkingsschip geïntroduceerd, dat 24 uur per dag onafhankelijk in bedrijf kon zijn en maandenlang op zee kon blijven. Toen de populaties blauwe vinvissen in de jaren '30 sterk waren uitgedund, richtten walvisjagers zich op de op één na grootste soort, de gewone vinvis. En toen de populaties gewone vinvissen begonnen terug te lopen, was het de beurt aan de noordse vinvis.

De geschiedenis van de jacht op deze specifieke soort is moeilijk in kaart te brengen, aangezien tot ongeveer 1975 de vangststatistieken voor de noordse en de Bryde's vinvis gecombineerd werden bijgehouden. Wel is echter bekend dat de noordse vinvis in alle gebieden waar hij in grote aantallen voorkwam hevig is bejaagd.

De noordse vinvis liep in aantal zo sterk terug, dat de Internationale Walvisvaart Commissie (IWC) in 1978 besloot tot wereldwijde bescherming van de soort. Verdere bescherming kreeg de soort na het moratorium van de IWC op de commerciële walvisjacht in 1986, hoewel IJsland de jacht op de noordse vinvis voor "wetenschappelijke doeleinden" nog tot 1988 voortzette.

In maart 2002 maakte Japan bekend zijn walvisjacht voor "wetenschappelijke doeleinden" in de noordelijke Stille Oceaan te willen uitbreiden met 50 noordse vinvissen, ondanks het feit dat cijfers over de populatie in de noordelijke Stille Oceaan ontbreken. Ook Noorwegen is sinds 1993, op grond van een voorbehoud van het land op het moratorium van de IWC, actief in de commerciële walvisjacht, maar heeft nog geen noordse vinvissen gedood.

Andere bedreigingen voor de noordse vinvis zijn ondermeer verstoring door seismische activiteiten, botsingen met grote schepen, verstrikking in visnetten en vervuiling (ondermeer door harde geluiden onder water en een toenemende hoeveelheid plastic in zee, gemorste olie en gedumpt industrieel afval).

International handel
Opgenomen in CITES-bijlage I, die internationale handel verbiedt.

 

 

Auteur En Bronnen
Bronnen

CITES. 2001. Balaenoptera borealis. http://www.cites.org.

IUCN. 2001. The 2000 IUCN Red List of Threatened Species. www.redlist.org.


Jefferson, T.A., S. Leatherwood and M.A. Webber. 1993. Marine Mammals of the World. FAO Species Identification Guide. UNEP, Rome. 320pp.

Leatherwood, S. and R.R. Reeves. 1983. The Sierra Club Handbook of Whales and Dolphins. Sierra Club Books, San Francisco. 302 pp.

Kom In Actie

Noordse Vinvis Foto © The Whale Center of New England/M. Schilling