Witte Neushoorn
Leer meer over onze campagnes
Classificatie:
Populatie Wereldwijd
Beschrijving En Natuurlijke Geschiedenis
Fysieke beschrijving
Er zijn vijf neushoornsoorten: de
witte neushoorn (Ceratotherium simum), de zwarte neushoorn (Diceros
bicornis), de Sumatraanse neushoorn (Dicerorhinus sumatrensis), de
Indische neushoorn (Rhinoceros unicornis) en de Javaanse neushoorn
(Dicerorhinus sondaicus).
De witte en zwarte neushoorn uit Afrika,
en ook de Sumatraanse neushoorn, hebben twee achter elkaar geplaatste hoorns. De
Indische en Javaanse neushoorn hebben er maar één.
De witte neushoorn is
de grootste van de vijf soorten, met een gewicht tussen de 1.800 en 2.700 kilo
en een schouderhoogte van 1,5 tot 1,8 meter. Van alle andere landzoogdieren zijn
alleen de Afrikaanse en Aziatische olifant groter.
Mannetjes van de witte
neushoorn zijn groter dan vrouwtjes. Kalveren hebben een geboortegewicht van 65
kilo. De witte neushoorn is van de zwarte te onderscheiden aan de hand van de
langere schedel, het minder scherpe voorhoofd en de meer geprononceerde
schouderbult. De witte neushoorn wordt ook wel de "breedlipneushoorn"
genoemd door de brede, vierkante bovenlip die het dier gebruikt bij het grazen.
De voorste hoorn is groter dan de achterste en is gemiddeld 60 tot 150
centimeter lang.
De witte neushoorn is in werkelijkheid helemaal niet
wit, maar lei- of bruingrijs, net als de zwarte neushoorn. De benaming "wit" is waarschijnlijk het gevolg van
een onjuiste vertaling van het Zuid-Afrikaanse woord "weit", wat "breed" betekent (als verwijzing naar de
brede bek). De witte neushoorn heeft, net als de andere neushoornsoorten, een
slecht gezichtsvermogen, maar een prima gehoor en een uitstekende reukzin, een
zintuig waarvan het dier grotendeels afhankelijk
is.
Natuurlijke geschiedenis
De witte neushoorn komt voor in
savannegebieden met lang en kort gras, en in de bosgebieden van zuidelijk en
centraal Afrika. De soort heeft een relatief vlak terrein nodig, met struikgewas
voor beschutting, gras om te grazen, en water om te drinken en in te
rollen.
Witte neushoorns hebben geen snijtanden en hoektanden en
gebruiken hun vierkante lippen om te grazen of grote grasgebieden af te zoeken
naar voedsel.
Er zijn twee genetisch verschillende ondersoorten van de
witte neushoorn; de noordelijke witte neushoorn (C.s. cottoni) en de
zuidelijke witte neushoorn (C.s. simum).
In de twintigste eeuw
leefde de noordelijke witte neushoorn verspreid in veel Afrikaanse landen en was
de populatie groter dan die van de zuidelijke ondersoort. Tegenwoordig zijn er
alleen nog noordelijke witte neushoorns over in het Garamba National Park
in de Democratische Republiek Congo (DRC). In het meest recente onderzoek in
1997 werd de populatie op niet meer dan 25 dieren geschat.
Het leefgebied
van de zuidelijke witte neushoorn besloeg in het verleden het gebied van
zuidoostelijk Angola, centraal en zuidelijk Mozambique, Zimbabwe, Botswana,
oostelijk Namibië en noordelijk en oostelijk Zuid-Afrika. In later tijden werd
aangenomen dat de soort was uitgestorven, totdat er in 1895 een overgebleven
populatie werd ontdekt in Natal, Zuid-Afrika.
Tegenwoordig komt de soort
vrijwel alleen nog voor in beschermde gebieden en particuliere wildranches in
zuidelijk Afrika, met name in het Hluhluwe/Umfolozi Wildpark in Natal.
Ook zijn er kleine populaties opnieuw in het wild uitgezet in Botswana, Namibië,
Swaziland, Zimbabwe en Mozambique. Daarnaast zijn er enkele dieren uitgezet in
Zambia en Kenia. Met het uitzetten van witte neushoorns in Kenia werd begin
jaren '70 begonnen, toen 20 dieren vanuit Zuid-Afrika werden overgebracht. Op
dit moment wordt deze populatie geschat op zo'n 170 dieren, die allemaal in
particuliere parken leven, met uitzondering van 50 dieren die in twee nationale
parken leven. De totale populatie van de zuidelijke witte neushoorn werd in 2001
op 11.600 exemplaren geschat. In 1997 was het bestaan bekend van 248
afzonderlijke witte neushoornpopulaties.
Volwassen witte
vrouwtjesneushoorns krijgen hun eerste kalf als ze zes of zeven jaar oud zijn,
na een draagtijd van ongeveer 16 maanden. Ongeveer elke twee tot vier jaar wordt
er één kalf geboren. Mannetjes zijn geslachtsrijp als ze tien tot twaalf jaar
oud zijn. Kalveren van de witte neushoorn kunnen al drie dagen na de geboorte
met hun moeder meelopen, en rennen vaak voor hun moeder uit. Kalveren worden
gezoogd tot ze ongeveer een jaar oud zijn, maar beginnen soms al na drie maanden
aan grassen te knabbelen.
Witte neushoorns kennen een complexe sociale
structuur, waarbinnen soms tijdelijke groepen met tot wel 14 dieren worden
gevormd, maar ook vaak kleinere groepen met moeders en kalveren
voorkomen.
Het territorium van de mannetjes is kleiner dan dat van de
vrouwtjes, en hoewel ondergeschikte mannetjes en volwassen vrouwtjes zich vrij
door deze territoriums kunnen bewegen, zullen dominante mannetjes proberen te
voorkomen dat bronstige vrouwtjes hun gebied verlaten. Parende koppels kunnen
tot 20 dagen bij elkaar blijven.
Huidige Status Van De Soort
StatusDe noordelijke witte neushoorn is als ernstig bedreigd opgenomen in de lijst van de International Union for the Conservation of Nature and Natural Resources (IUCN). De zuidelijke witte neushoorn staat in de categorie Lager risico; maar afhankelijk van bescherming.
Beide ondersoorten zijn eveneens beschermd onder nationale wetgeving ter bescherming van wilde dieren in de landen waarin ze leven.
Gevaren die de soort bedreigen
Het
lot van de witte neushoorn is vergelijkbaar met dat van de zwarte neushoorn – de
soort is sterk uitgedund door jagers, stropers en het verlies van
leefgebieden.
De hoorn van de witte neushoorn wordt gebruikt in de
ceremoniële dolkheften die de mannen in Jemen dragen als statussymbool. Ook
worden de hoorns illegaal verkocht aan Aziatische landen, met name China, Taiwan
en Zuid-Korea, om als ingrediënt te dienen voor traditionele
geneesmiddelen.
Er zijn maatregelen genomen om het stropen te bestrijden,
maar deze kosten veel geld en zijn soms maar ten dele succesvol. Maatregelen die
zijn genomen om de neushoorn te beschermen zijn onder meer de inzet van de
lokale bevolking bij beschermingsprogramma's, het inhuren van extra bewakers, en
het overbrengen van neushoorns naar veiliger gebieden. Burgerlijke onlusten
vormen een ernstige belemmering voor beschermingsinspanningen, evenals armoede
en corruptie.
Internationale
handel
Opgenomen
in CITES-bijlage I, die internationale handel verbiedt.
Auteur En Bronnen
|
;)
Een witte neushoorn moeder en kalf. Foto © IFAW/ J. Hrusa
