Choose Country

Zwaardwalvis (Orka)

Bookmark and Share

 

Classificatie:
Wetenschappelijke benaming:
Orcinus orca
Klasse:
Mammalia
Onderklasse:
Orde:
Cetacea
Familie:
Delphinidae
Genus:
Orcinus
Soort:
Orca
Populatie Wereldwijd
Beschrijving En Natuurlijke Geschiedenis
Fysieke beschrijving
De zwaardwalvis, of orka, is het grootste lid van de dolfijnenfamilie. Zwaardwalvissen zijn groot en robuust gebouwd, met een afgeronde kop zonder duidelijke snuit. Door hun opvallende kleurtekening worden ze niet snel verward met andere soorten in hun natuurlijke omgeving. Orka's zijn gitzwart met een witte vlek achter en boven de ogen. De onderkaak en keel hebben eveneens een witte kleur, die over de buik doorloopt tot aan de genitaliën. De onderzijde van de staartvinnen is wit en vanaf de witte buik loopt aan beide zijden een brede witte streep omhoog tot achter de rugvin. Achter de rugvin bevindt zich een grijze vlek, het zogehten 'zadel'. De vorm van dit zadel is voor ieder dier uniek. De grote rugvin van volwassen dieren, met name de mannetjes, kan tot 1,8 meter lang worden. Mannetjes kunnen 8,5 meter lang worden, de vrouwtjes 6,7 meter.

Natuurlijke geschiedenis
De zwaardwalvis is een van de meest kosmopolitische walvissoorten, met een verspreidingsgebied dat zich uitstrekt van de tropische oceanen tot de poolzeeën. Het zijn zeer sociale dieren die een sterke, hechte band ontwikkelen met de leden van hun groep. Groepen bestaan uit aan elkaar verwante dieren en soms komen 2 of meer verschillende groepen korte tijd bijeen om te paren. De wereldwijde populatie zwaardwalvissen lijkt te bestaan uit onderpopulaties die zich hebben aangepast aan de leefomstandigheden in hun specifieke leefgebied. De groep volgt gewoonlijk de bewegingen van de beoogde prooi – afhankelijk van de locatie kan dit ondermeer zalm, haring, baardwalvis, pinguïn en zeehond zijn.

Huidige Status Van De Soort
Status

In Canada heeft het Committee on the Status of Endangered Wildlife (COSEWIC) de zwaardwalvis de status bedreigd toegekend en is de soort beschermd onder de nieuwe federale Species at Risk Act (SARA). Andere populaties zijn mogelijk beschermd onder specifieke nationale wetgeving.

Gevaren die de soort bedreigen

Hoewel de wereldwijde populatie zwaardwalvissen niet bedreigd wordt, zijn verschillende regionale populaties uitgedund. Residente en trekkende populaties voor de kust van Vancouver, Canada, en Washington State, VS, zijn uitgedund door de vangst van levende dieren voor dolfinaria, die plaatsvond voordat wetenschappers in kaart hadden gebracht uit hoeveel dieren de populaties bestonden. Tegenwoordig omvatten deze populaties nog slechts enkele honderden dieren en worden ze bedreigd door vervuiling, druk scheepvaartverkeer, en mogelijk ook door een afname van het aantal prooidieren. Gevreesd wordt dat de populariteit van de zwaardwalvis er uiteindelijk toe zal leiden dat het dier door intensief walvistoerisme uit zijn gekozen leefgebied wordt verdreven. Bovendien kan ook het gebruik van lawaai producerende apparatuur aan zalmkooien om roofdieren op afstand te houden, de zwaardwalvissen uit hun gekozen habitat verdrijven, waarmee de voedselvoorziening van deze dieren in gevaar komt. Verder wordt er jacht gemaakt op een aantal orkapopulaties in Japan, Indonesië, Groenland en West-Indië.

Internationale handel
De zwaardwalvis is opgenomen in CITES-bijlage II, die de internationale handel in zwaardwalvissen (of lichaamsdelen van deze dieren) zonder de vereiste vergunningen verbiedt.

 

Auteur En Bronnen
Bronnen

COSEWIC.  2001.  http://www.cosewic.gc.ca/


Environment Canada.  1999.  http://www.speciesatrisk.gc.ca.


International Marine Mammal Association.  2001.  http://www.phocoena.org.


IUCN.  2001.  The 2000 IUCN Red List of Threatened Species.  http://www.redlist.org.


WDCS.  2001.  http://www.wdcs.org/


Volwassen zwaardwalvis en zijn jonge kalf.
Foto © IFAW/R.McLanaghan