Olifanten redden met hulp van de wetenschap

In 1999 assisteerde het IFAW de Kenya Wildlife Service bij het tellen van olifanten en andere wilde dieren vanuit de lucht in het 15.000 vierkante kilometer grote ecosysteem Laikipia/Samburu. Het IFAW leverde drie vliegtuigen met piloot om onderzoekers te helpen het aantal levende en dode olifanten, de omvang van samenlevende groepen, en de verspreiding en locatie van de dieren in kaart te brengen.

Deze informatie zal worden gebruikt als uitgangspunt voor de belangrijkste olifantenpopulaties in Kenia die buiten de beschermde gebieden leven. De KWS hield eveneens een telling in het Tsavo National Park.

Een andere Keniaanse organisatie, Save the Elephants, kreeg 10 halsbanden met gps-zender en meetapparatuur om de bewegingen van olifanten in Burkina Faso en de Malinese Gourma te volgen en te registreren.

De informatie die dit onderzoek oplevert over het leefgebied van de olifanten en factoren die het voortbestaan en de voortplanting van de soort schaden, kan helpen het voortbestaan van deze olifanten – de laatste olifantenpopulatie in de Afrikaanse Sahel – op lange termijn veilig te stellen.

In Zuid-Afrika bestudeerde dr. Anna Whitehouse, een wetenschapper in dienst van het IFAW, vijf jaar lang de populatie olifanten van Addo. Zij bracht elke olifantenfamilie in het park in kaart aan de hand van foto’s, en traceerde de geschiedenis van de populatie tot aan het ontstaan van het park.

Het resultaat is een database over een periode van 70 jaar, met informatie over elke individuele olifant, die als basis kan dienen voor het bepalen van de groei en het herstel van de populatie. Dr. Whitehouse bestudeerde ook de trekpatronen en onderlinge banden tussen de olifanten van Addo. Daarnaast werd er ook genetisch onderzoek naar de populatie gedaan om de invloed van inteelt op de genetische variëteit vast te stellen.

In het park wordt nog steeds wetenschappelijk onderzoek gedaan. Tijdens een workshop over olifantenbeheer in de provincie Oostkaap in 2002, bespraken olifantenbeheerders, onderzoekswetenschappers en lokale vertegenwoordigers van instanties voor natuurbeheer het genetisch beheer van kleine olifantenpopulaties en gedragsproblemen die kunnen ontstaan als olifanten in kleine reservaten worden gehouden.

In samenwerking met Conservation International nam Dr. Whitehouse deel aan een telling vanuit de lucht in het Kafue National Park, Zambia’s grootste en oudste park, om een telling te houden onder de olifanten en grote hoefdieren. Er werden iets meer dan 1.030 olifanten geteld.

We hopen dat dit onderzoek een nuttige bijdrage zal leveren aan de bescherming en het beheer van de Afrikaanse savanneolifanten die in het Kafue park en omringende wildreservaten leven.

Sinds 2001 steunt het IFAW het Elephant Listening Project onder leiding van Dr. Katy Payne van de afdeling Bioakoestisch Onderzoek van de Universiteit van Cornell.

Door geluidsopnames te maken van de communicatie tussen olifanten – laagfrequente ‘infratonen’ die door de mens niet worden gehoord – hebben biologen de roep van meer dan 17.000 olifanten kunnen vastleggen.

Deze roepen worden gekoppeld aan video-opnamen die in het Dzanga-Sangha National Park in de Centraal-Afrikaanse Republiek zijn gemaakt. In dit park komen elke dag zo’n 120 olifanten bijeen. Op deze manier kan het onderzoeksteam de geregistreerde geluiden koppelen aan bepaalde dieren en situaties. Deze informatie levert belangrijke inzichten op in de spraak- en gedragskenmerken van bosolifanten.

Aangezien bosolifanten moeilijk te zien zijn en aangenomen wordt dat de bossen van West- en Centraal-Afrika de helft van alle Afrikaanse olifanten huisvesten, levert dit baanbrekende onderzoek een essentiële bijdrage aan een nauwkeurige vaststelling van de populatie.

In India brengt de WTI via het Elephant Conservation Project de verspreiding van olifanten, stropersactiviteiten en conflicten tussen mensen en olifanten in het Pakhui Wildlife Sanctuary in Arunachal Pradesh in kaart. De resultaten worden ingevoerd in de enige nationale database voor olifantensterfte van het land.

Een met geld van het IFAW betaalde fulltime veldwerker voerde de resultaten van vijf jaar onderzoek in de database in en de resultaten werden tijdens de CITES-conferentie in 2000 gepresenteerd om de aanwezigen een beter idee te geven van de toenemende druk op Aziatische olifanten door stropers en de handel in ivoor.

Verder steunde het IFAW een veldonderzoek van de WTI in 12 afnemende landen en landen van herkomst in Azië, dat een uitgebreide hoeveelheid informatie over stropersactiviteiten en de handel in Aziatische olifanten opleverde.

Met dit werk leveren het IFAW en de WTI waardevolle informatie en leveren ze een bijdrage aan een beter toezicht op de naleving.